Pamiętać czy zapomnieć? - sztuka ludowa w naszym regionie

"Bądźcie wierni swojej ziemi
w Europie Ojczyzn"
Jan Paweł II

Konspekt zajęć z przyrody w klasie IV szkoły podstawowej realizacja treści ścieżki edukacyjnej. Edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie.

CEL PRACY:
* Kształtowanie świadomości więzi regionalnej uczniów
* Uświadomienie zagrożeń związanych z zanikiem tradycji i zwyczajów regionalnych.

OSIĄGNIĘCIA
Uczeń potrafi:
- dostrzegać potrzebę ochrony zabytków, tradycji i obrzędów regionalnych;
- zgromadzić i wykorzystać w wypowiedziach słownictwo związane z hasłem
"sztuka ludowa"
- opisać wygląd zabytków kultury ludowej w okolicy;
- korzystać z różnych źródeł wiedzy;
- wypowiadać się na temat spostrzeżeń i wrażeń z wycieczki;
- wykonać pracę plastyczną w wybranej technice;
- dostrzec praktyczne przeznaczenie wykonanych prac.

MIEJSCE ZAJĘĆ: klasopracownia

CZAS TRWANIA ZAJĘĆ: 2 godziny

METODY PRACY: praca z tekstem, ilustracją, atlasem; ćwiczenia praktyczne, pokaz i obserwacja, eksponująca ekspresyjna i impresyjna.

FORMY PRACY: indywidualna zróżnicowana, zbiorowa, praca w grupach

ŚRODKI DYDAKTYCZNE:
Eksponaty:
* strój ludowy zespołu ludowego Ciechanów (możliwość wypożyczenia miejscowe Centrum Kultury i Sztuki, ul. Strażacka);
* narzuta (kilim) wykonana ręcznie z lnu;
* obrazy malowane ręcznie z ludowymi motywami;
* rzeźby (w drewnie, kamieniu, mydle)
* wyroby wykonane w pracowni kowalstwa artystycznego (możliwość wypożyczenia Galeria ul. Ściegiennego);
* serwetki haftowane, tkane, robione na drutach, szydełkiem;
* wyroby z gliny;
* ludowe wycinanki;
* pisanki, palmy wielkanocne
oraz:
* mapa fizyczna Polski
* album E. Fryś,A.Tracka, M. Prokopek "Sztuka ludowa w Polsce";
* atlas sztuki ludowej i folkloru "Sztuka ludowa"
* atlas J. Kuźniecow, Z. Skrok "W mojej małej Ojczyźnie - Mazowsze i Podlasie";
* Popularny słownik języka polskiego - redakcja naukowa prof. B. Dunaj
* Encyklopedia powszechna PWN;
* Przewodniki po skansenach w Sierpcu, Olsztynku, Łowiczu
* Wiersz D. Gellnerowej "W skansenie" (podręcznik "Świat trzeciej klasy" - wyd. MAC 1998 r.

Materiały do zajęć manualnych:
* Kartoniki z nazwą techniki pracy:
(TKANIE, HAFTOWANIE, WYCINANKA LUDOWA, MALOWANIE NA SZKLE)
* Kolorowe kartki;
* Płótno, igły kolorowe nici;
* Mini warsztaty tkackie (ramki z drewna o wymiarach 10cm × 10 cm z powbijanymi w ścianki gwoździami), wełna, gruba igła;
* Kawałki szkła (najlepiej od szklarza wtedy są opiłowane i nie kaleczą), farby do malowania na szkle.

PRZEBIEG ZAJĘĆ

UWAGA!

Zajęcia powinny być poprzedzone wycieczką do jednego ze skansenów
(w Sierpcu, Łowiczu lub Olsztynku)

1. Czynności organizacyjne:

- Przygotuj miejsce w klasopracowni (np. kilka stolików), w którym zgromadzisz eksponaty i publikacje związane z tematem (musi to mieć charakter wystawy klasowej)
- Pozostałe ławki ustaw w 4 grupach
- Przygotuj miejsce na "Kącik etnograficzny" (np. stolik w rogu sali).

2. Wprowadzenie:

* Zaproś uczniów do obejrzenia klasowej wystawy;
* Zapytaj uczniów o znajdujące się tam rzeczy, jeśli nie znają nazw podpowiedz ,gdzie mogą je znaleźć (np. albumy, atlasy);
* Zaproponuj uczniom rozwiązanie krzyżówki, w której hasłem będzie tematyka dzisiejszych zajęć (załącznik nr 1);
Rozwiązania do krzyżówki:

1.szkoła	5.lornetka	9.woda
2.wycieczka	6.chata	10. płot
3.trasa	7.lalka	11.wiatrak
4.ul	8.dłuto	12.eksponaty

HASŁO: Sztuka ludowa

* Zapytaj uczniów o znaczenie otrzymanego hasła SZTUKA LUDOWA, pozwól skorzystać ze słownika, encyklopedii;
* Zapoznaj uczniów z wierszem D. Gellnerowej pt, "W skansenie" (załącznik nr 2)
* Omów z uczniami treść wiersza zwracając uwagę na miejscowość, w której znajdował się skansen (Olsztynek);

3. Realizacja tematu:

- Poproś uczniów o wskazanie na mapie fizycznej Polski miejscowości Olsztynek oraz miejscowości Sierpc i Łowicz;
- Zapytaj uczniów o ich doświadczenia związane z pobytem w skansenach;
- Zaproponuj uczniom zapoznanie się z opracowaniem dotyczącym
"Zabytków kultury narodowej" w atlasie "W mojej małej Ojczyźnie" strona 10-11;
- Poproś uczniów o wypowiedzi dotyczące przeczytanego tekstu;
- Zaproponuj wykonanie w grupach plakatów związanych z hasłem SZTUKA LUDOWA, określ czas pracy - 15 minut
Każda grupa 4-5 osobowa otrzymuje karton papieru, na którym jest napisane hasło. Zadaniem uczniów jest pisanie, rysowanie lub wklejanie wszystkich skojarzeń z hasłem (uczniowie mogą wykorzystać np. kserokopie ilustracji z albumów, przewodników itp.)
- Poproś przedstawiciela grupy o prezentację plakatów (przykład pracy - załącznik nr 3)

4. Podsumowanie zajęć:

a. Zaproś uczniów ponownie do obejrzenia wystawy, jednak wcześniej poproś, aby wybrali jeden z eksponatów, który najbardziej im się podobał.
b. W tym czasie postaw na ławce każdej grupy jedną tabliczkę z napisem WYCINANKA LUDOWA, HAFTOWANIE, MALOWANIE NA SZKLE, TKANIE oraz ułóż potrzebne materiały do wykonania pracy w następującym porządku:
< TKANIE - mini warsztaty tkackie, wełna
< MALOWANIE NA SZKLE - szklo, farby, pedzle
< HAFTOWANIE - płótno, igły, kolorowe nici
< WYCINANKA LUDOWA - kolorowe kartki, nożyczki
* Poproś uczniów o wybór techniki, którą chcą pracować i zaproponuj wykonanie pracy (określ czas pracy 20 minut)
* Poproś o prezentację wykonanych prac.
* Zaproponuj wykorzystanie prac do powiększenia zbiorów "Kącika etnograficznego" w klasie.

5. Zakończenie zajęć:

* Oceń zaangażowanie uczniów w czasie zajęć. Poleć, aby w domu przygotowały ustną odpowiedź na pytanie:
Dlaczego należy podtrzymywać zwyczaje i tradycje regionalne?

BIBLIOGRAFIA
1. J.Kuźniecow, Z. Skrok "W mojej małej Ojczyźnie- Mazowsze i Podlasie", Warszawa 2002
2. D. Stryjewska "Autorski program działań regionalnych dotyczący Ziemi Ciechanowskiej", Ciechanów 2000;
3. "Edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w zreformowanej szkole", Wyd. DTSK Silesia, Wrocław 1999
4. Z. Rejniak, Podręcznik do języka polskiego dla klasy III szkoły podstawowej " Świat trzeciej klasy", Wyd. MAC 2000.


Załącznik nr 1
KARTA PRACY

Rozwiąż krzyżówkę:

Załącznik nr1.

1. Uczysz się w niej.
2. Może być krajoznawczo - turystyczna lub po najbliższej okolicy.
3. Wyznaczona do przebycia.
4. W nim mieszkają pszczoły.
5. Służy do obserwacji obiektów oddalonych.
6. Wiejski dom to.........
7. Może być porcelanowa lub w stroju łowickim.
8. Służy do rzeźbienia.
9. Leci z kranu.
10. Postawiony wokół domu.
11. Dawniej robiono nim mąkę.
12. Można je oglądać w muzeum.

Załącznik nr 2

W skansenie.

Wiatrak
skrzydła rozłożył szeroko
i kłania się słońcu,
kłania się obłokom.
A kiedy wiatr
do skansenu wpada,
to wiatrak do wiatru
tak czasem gada:
- Jestem wiatrak,
stary wiatrak
na emeryturze.
Już nie mielę
teraz zboża,
już ludziom nie służę.
Stoję teraz
dla ozdoby
w mazurskim skansenie,
trochę myślę
i wspominam,
czasem drzemię.
I zapraszam
Do Olsztynka
Z całej Polski gości:
- O, już idą
W odwiedziny
Po drewnianym moście.

Danuta Gellnerowa

Opracowanie: mgr Jolanta Sowińska

Wyświetleń: 6744