Katalog

Elżbieta Zabochnicka-Jureczko
Geografia, Zadania

"Znasz Jurę? - Znam Jurę!" - propozycja konkursu o tytuł "Młodego przewodnika po Jurze"

- n +

"Znasz Jurę? - Znam Jurę!!"

Propozycja przeprowadzenia konkursu, którego finaliści otrzymują tytuł "Młodego przewodnika po Jurze".

Konkurs ma na celu zainteresowanie, przybliżenie młodzieży mieszkającej na Jurze (i nie tylko)

"Krainy białych skał i tajemniczych jaskiń, krainy zamków i piasków...
Jednym słowem przedziwnego zakątka polskiej ziemi, który poznany i spenetrowany - zostanie na zawsze w sercu wędrowca".
St. Pogaczewski

REGULAMIN

1. Pierwszy etap - 29 pytań (czas pisania 90 minut), do drugiego etapu przechodzi 10-15 najlepszych.
2. Drugi etap - 16 pytań (czas pisania 45 minut) , do finału przechodzi 5-10 najlepszych
3. Trzeci etap - należy przygotować i przeprowadzić prezentację wybranego terenu z Jury (uwzględnić: historię, ciekawostki, czas teraźniejszy (czas prezentacji jednej osoby 15 minut.

Jury ocenia wysiłek, włożony w przygotowanie, stopień zainteresowania słuchaczy, ciekawe przekazanie, rekwizyty, pomoce.

PYTANIA KONKURSOWE
I ETAP


1. Skąd się wzięła nazwa "JURA"?
2. "Duchowa stolica Polski "?
3. Co to jest Związek Gmin Jurajskich? (ile gmin obecnie do niego należy?)
4. Która miejscowość jest siedzibą Związku Gmin Jurajskich ?
5. Podaj nazwę najwyższego wzniesienia jurajskiego ?
6. Jak doszło do powstania Jury Krakowsko-Częstochowskiej?
7. Co to jest jaskinia i jak powstaje?
8. Około ile jaskiń jest na Jurze i gdzie jest ich największe skupisko?
9. Wymień nazwę najdłuższej, najgłębszej i najbardziej znanej jaskini?
10. Jakie znasz formy naciekowe występujące w jaskiniach i jak powstają?
11. Co to jest ponor?
12. Co to są ostańce?
13. Źródła jakiej rzeki znajdują się w Zawierciu - Kromołowie?
14. Nad jaką rzeką leży Kraków?
15. Wymień cztery (4) ciekawe, godne zwiedzenia miejsca w Krakowie?
16. Podaj nazwę parku narodowego znajdującego się na terenie Jury?
17. Jedyne w Europie Środkowej, niezwykle ciekawe miejsce w okolicach Chechła i Klucz to: (jaką ma powierzchnię)?
18. Skąd się wzięła i czego dotyczy nazwa "Orle Gniazda"?
19. Za kogo i w którym wieku wzniesiono szereg warownych zamków? (podaj pięć (5) przykładów)?
20. Co nazywamy szlakiem turystycznym?
21. Podaj dwie (2) najdłuższe, najbardziej znane piesze jurajskie szlaki turystyczne (podaj oznakowanie, skąd i dokąd prowadzą)?
22. Co to jest wywierzysko?
23. Rozszyfruj skrót Z J P K (kiedy powstał i w jakim celu?)
24. Co nazywamy "okiennikiem" i gdzie się znajdują?
25. Z jakiego roku pochodzą pierwsze wzmianki o Włodowicach?
26. Spacerując po Włodowicach, po czym możesz poznać, że były one kiedyś miastem?
27. Kiedy Włodowice utraciły prawa miejskie?
28. W którym wieku zbudowano Pałac we Włodowicach?
29. Kiedy i w jakim stylu wzniesiono kościół we Włodowicach?

PYTANIA KONKURSOWE
II ETAP


1. Któremu miastu i kto przyznaje nagrodę EUROPY PRIX DE L'EUROPE 1998
(kiedy jest przyznawana i jaki ma wymiar)?
2. Jak nazywa się Międzynarodowy Festiwal Muzyki Sakralnej i gdzie się odbywa?
3. Wymień kilka zadań Związku Gmin Jurajskich?
4. Z jakich czterech (4) części składa się Wyżyna Krakowsko-Częstochowska?
5. Jaką powierzchnię zajmuje Wyżyna Krakowsko-Częstochowska?
6. Co to jest erozja?(podaj przykłady)
7. Co to jest kras?
8. Podaj kilka przykładów zjawisk krasowych?
9. Jakie cztery (4) rzeki przepływają przez Częstochowę?
10. Co to jest park narodowy, rezerwat, park krajobrazowy? (podaj przykłady)
11. Sprzed ilu lat pochodzą pierwsze ślady człowiek żyjącego na jurze?
12. Jakie "wielkie" rody zaangażowały się w budowę warownych siedzib? (podaj pięć (5) nazwisk).
13. Wymień kilka (5) jurajskich rezerwatów przyrody.?
14. Opisz krótko znaną Ci legendę ze szlaku jurajskiego?
15. Opisz herb miasta Włodowice?
16. Co znaczyło dla Włodowic określenie "Ateny Olkuskie"?

ODPOWIEDZI I ETAP

1. Nazwa "Jura" wzięła się od okresu geologicznego w którym ten teren powstał. ( Era mezozoiczna- okres - jura).
2. Częstochowa.
3. Dobrowolne stowarzyszenie gmin woj. małopolskiego i śląskiego, leżących na Jurze Krakowsko - częstochowskiej. Obecnie należy do związku 38 gmin.
4. Ogrodzieniec.
5. Dolinki Krakowskie - Grodzisko 513 m npm.
6. Teren ten był kilkakrotnie zalewany przez morze, w którym w okresie jurajskim żyły liczne zwierzęta posiadające szkielety i pancerze z węglanu wapnia. Gromadząc się przez wiele milionów lat utworzyły wielkie pokłady wapienne, które przekształciły się w twardą skałę.
7. W wyniku rozpuszczania skał przez wodę krążącą pod ziemią.
8. Około 1000 (połowa ze znanych w Polsce). Największe skupisko: Ojców, Olsztyn, Podlesice, dolina Wiercicy).
9. Najdłuższa:
Szachownica k/Działoszyna = 1000m
Wieszchowska Górna k/ Ojcowa = 700m
Nietoperzowa w Łazach = 376m
Najgłębsza:
Studnisko (Sokole Góry) = 75,5m
Januszkowa Szczelina k/ Rabsztyna = 57m
Szczelina Piętrowa k/ Niegowy = 45m
Wiercica k/Złotego Potoku = 37m
Najbardziej znana:
Grota Łokietka.
10. Stalaktyty, stalagmity, stalagnaty (woda nasycona węglanem wapnia przenika do jaskini, wytrąca się z niej kryształki węglanu wapnia).
11. Otwór, szczelina, korytarz wydrążony przez wodę na obszarach krasowych, gdzie wody wpływają pod ziemię.
12. Skaliste wzniesienie, pojedyńcze, izolowane.
13. Warty.
14. Nad Wisłą.
15. Wawel, Smocza Jama, Sukiennice, Kościół Mariacki, Barbakan, Rynek
16. Ojcowski Park Narodowy założony w 1956r.
17. Pustynia Błędowska - 32 km2 (2.500.000.000 m3 piasku)
18. Od wzniesień na których budowane były zamki wkomponowane w skały i przez to trudne do zdobycia, tak jak orły, które budują swe gniazda w miejscach niedostępnych.
19. W XIV wieku za króla Kazimierza Wielkiego; zamki: Ojców, Olsztyn, Będzin, Bobolice, Mirów, Morsko, Bąkowiec, Ogrodzieniec.
20. Teren, który oznakowany prowadzi przez ciekawe, atrakcyjne turystyczne i przyrodnicze miejsca.
21. Szlak orlich Gniazd - kolor czerwony, prowadzi z Krakowa do Częstochowy, długość 166 km.
Warowni Jurajskich - kolor niebieski, prowadzi z Rudowy do Mstowa, długość 196 km.
22. Podziemny potok wypływający na obszarach krasowych.
23. Zespół Jurajskich Parków Krajobrazowych, powstał w 1982r. i chroni miejsca o wyjątkowej wartości przyrodniczej, krajobrazowej, historycznej i kulturalnej.
24. Skała z otworem. Znajdująca się w Morsku tzw. Okiennik Mały i w Skarżycach - Okiennik Duży.
25. Z 1220r.
26. Świoadczy o tym układ architektoniczny średniowiecznego miasta. Rynek na nim Ratusz z narożników cztery(4) odchodzące ulice, przy jednej z nich kościół.
27. Około 1870r.
28. W XVI w. Michałowi Poleskiemu.
29. W latach 1701- 1703 - barok polski.

ODPOWIEDZI ETAP II

1. Nagroda jest przeznaczana co roku, przyznaje ją Rada Europy za doniosłość działań samorządowych. Nagroda ta to między innymi stypendium dla grupy młodzieży na wizytę w innych miastach europejskich. Częstochowa jest pierwszym miastem Europy środkowowschodniej, którą tę nagrodę dostała.
2. Gaude Mater, w Częstochowie.
3. - promocja turystyczna jury,
- rozwój turystyki wiejskiej,
- ochrona walorów przyrodniczych i kulturalnych jury.
- Dążenie do gospodarczej i kulturalnej integracji gmin.
4. Wyżynę Częstochowską, Rów Krzeszowicki, Wyżynę Olkuską, Grzbiet Tenczyński.
5. 2615 km 2 0,8 powierzchni Polski.
6. Erozja = niszczenie, przykładem są zjawiska krasowe(żłobki krasowe, leje, studnie, Ostańce, jaskinie).
7. Proces rozpuszczania skał zachodzi na powierzchni ziemi, jak i pod powierzchnią, powduje to tam rozwój rozmaitych form. Procesy i zjawiska występujące na obszarach zbudowanych ze skał rozpuszczalnych to kras.
8. Ostańce, jaskinie, studnie krasowe, leje, polia.
9. Kucelinka, Stradomka, Warta, Konopka.
10. Park narodowy: większy obszar na którym zakazana lub ograniczona jest działalność gospodarcza ze względu na szczególne wartości krajobrazowe i przyrodnicze. Dopuszczalny jest ruch turystyczny, ale wyłącznie po oznaczonych szlakach turystycznych.
Rezerwat: mniejszy od parku narodowego (poniżej 500ha), wyłączony z gospodarczej działalności, a w przypadku rezerwatu ścisłego również od ruchu turystycznego.
Park krajobrazowy: obszar objęty ochroną prawną, dopuszczalna racjonalna działalność człowieka. Ojcowski Park Narodowy, Góra Zborów, Jurajski Park Krajobrazowy.
11. Sprzed 150.000 lat człowiek tutejszy to myśliwy i zbieracz.
12. Toporczykowie, Pileccy, Włodkowie, Bonerowie, Firlejowie, Warszyccy, Myszkowscy, Wielkopolscy,...
13. Góra Zborów - Podlesice, Kaliszak - gmina Janów, Ostrężnik - gmina Janów,
Parkowe - Złoty Potok, Sokole Góry - gmina Olsztyn, Wielki Las - gmina Przyrów,
Zielona Góra - gmina Olsztyn.
14. ...............................................................................
15. W czerwonym polu - róża o pięciu białych płatkach z zielonymi wypustkami.
16. To określenie dla Włodowic jako ośrodka wiedzy i kultury, w pałacu funkcjonowała biblioteka, pracowały laboratoria. Do "gościnnych" Włodowic przyjeżdżali ludzie wiedzy i kultury z Krakowa i Warszawy.

LITERATURA

1. - "Częstochowa" - Unitex - Bydgoszcz -2001
2. Janusz Hereźniak - "Zespół jurajskich parków krajobrazowych na terenie
Andrzej Skalski woj. częstochowskiego".
3. - "Jura Krakowsko-Częstochowska" -Tekst spółka z o. o Bydgoszcz 2002.
4. Stanisław Markowski - "Skarby Jury Krakowsko-Częstochowskiej - wyd. AA - Kraków - 2003.
5. Andrzej Sróżecki - "Jura Krakowsko-Częstochowska"- COIT - Warszawa - 1988.
6. "Wyżyna Krakowsko-Częstochowska zaprasza" - Centralny Ośrodek Informacyjno Turystyczny w Częstochowie.
7. Julian Zinkow - "Podania i legendy szlaku jurajskiego" - Centralny Ośrodek Informacyjno Turystyczny w Częstochowie.

Opracowanie: Elżbieta Zabochnicka-Jureczko

Wyświetleń: 1756


Uwaga! Wszystkie materiały opublikowane na stronach Profesor.pl są chronione prawem autorskim, publikowanie bez pisemnej zgody firmy Edgard zabronione.