Ocenianie w zreformowanej szkole.

Od września 1999r. Obowiązuje reforma oświaty, a co za tym idzie nowe przepisy dotyczące oceniania. W każdej szkole powinien być opracowany szkolny system oceniania oraz przedmiotowy system oceniania. Wymaga to od nauczycieli ustalenia wspólnych zasad dotyczących oceniania.

Ocenianie to proces, któremu uczniowie podlegają nieustannie. Nie może się on więc ograniczać do gromadzenia ocen i prowadzenia zestawień statystycznych.

Ocenianie powinno być procesem gromadzenia informacji o uczniu, integralną częścią nauczania oraz wspieraniem szkolnej kariery uczniów i podnoszeniem ich motywacji do uczenia się. Proces oceniania nie dotyczy tylko jednej strony- szkoły i nauczyciela. W proces ten zaangażowane są wszystkie osoby: nauczyciel, uczeń, rodzice, a także nadzór pedagogiczny.

Oceniając uczniów należy sobie zadać pytanie: Po co oceniamy uczniów? Jakie są cele oceniania?

Ocenianie ma na celu określenie indywidualnych potrzeb i przyczyn trudności każdego ucznia, opisanie rozwoju i postępów ucznia oraz modyfikowanie procesu nauczania. Dzięki ocenianiu możemy porównywać osiągnięcia szkół, określać stopień opanowania standardów. W procesie oceniania w centrum zainteresowania jest uczeń, jego potrzeby, zdolności, zainteresowania, jak i trudności. Na początku pracy z uczniami nauczyciel powinien, określić ich stan wiedzy i umiejętności, a następnie tak zaplanować pracę, by im pomagać w rozwoju, a ocena ma być tylko informacją o tym jak ten proces przebiega. Ocenianie nie ma na celu udowadniania uczniom czego nie wiedzą, lecz pokazanie jaki jest ich stan wiedzy i umiejętności oraz jak mają je rozwijać.

Niezmiernie ważnym etapem w ocenianiu jest planowanie procesu nauczania. Bolesław Niemierko proponuje trzy rodzaje planowania:
- planowanie kierunkowe o zasięgu roku szkolnego lub semestru
- planowanie wynikowe o zasięgu działu programowego lub dużej jednostki tematycznej
- planowanie metodyczne, dotyczące pojedynczej lekcji lub cyklu lekcji

W planowaniu wynikowym niezwykle ważna jest hierarchia wymagań, gdyż uzdolnienia uczniów są bardzo zróżnicowane. Ustalenie kryteriów wymagań nie jest łatwe, szczególnie z przedmiotów humanistycznych. Aby tego dokonać należy umieć operacjonalizować cele, znać podstawowe zasady określania kryteriów i umieć się nimi posługiwać.

Julian Ochęduszko zaleca podział wymagań na dwie kategorie: podstawowe (P) i ponadpodstawowe (PP). W obrębie wymagań podstawowych mieszczą się wymagania na oceny: dopuszczającą i dostateczną, natomiast wymagania ponadpodstawowe obejmują oceny: dobrą i bardzo dobrą. Jeżeli chodzi o ocenę celującą, to zakres wiedzy i umiejętności wykracza poza program nauczania i należy jasno określić wymagania na tę ocenę.

Podział na te dwie kategorie nie jest wystarczający. Aby dokonać oceny, należy określić także wymagania, i tak:
- konieczne - ocena dopuszczalna
- podstawowe - ocena dostateczna
- rozszerzające - ocena dobra
- dopełniające - ocena bardzo dobra
- wykraczające - ocena celująca

W szkolnym systemie oceniania można także stosować punktacje, oznaczenia literowe (A, B, C, D, F), ale ostatecznie należy je przełożyć na oceny (tak jest w rozporządzeniu ministerialnym)

Dokonując oceniania uczniów, stawiamy oceny, które wynikają z przyjętych kryteriów. Pamiętać jednak należy, że ocena nie jest tylko zwykłym oznaczeniem literowym czy cyfrowym, lecz pełni ona dwie ważne funkcje: klasyczną, która służy uporządkowaniu uczniów zgodnie z pewną skalą oraz diagnostyczna, służąca wspieraniu szkolnej kariery ucznia, monitorowaniu jego postępów i określaniu indywidualnych potrzeb.

Opracowanie: mgr Anna Remian

Wyświetleń: 1254