Przyroda słowem malowana- rola i funkcja opisów przyrody w "Panu Tadeuszu" Adama Mickiewicza.

Klasa II

Jest to kolejna lekcja z cyklu pracy nad "Panem Tadeuszem" zaplanowana na dwie godziny lekcyjne. Uczniowie mieli w domu wyszukać opisy przyrody w tekście (ze szczególnym zwróceniem uwagi na Inwokację) oraz znaleźć znaczenie słowa impresjonizm i np. w Internecie albumach obejrzeć kilka reprodukcji impresjonistycznych. Na lekcję mieli przynieść arkusze papieru, mazaki, kredki.

Cele lekcji:
Uczeń:
- potrafi wskazać w tekście opisy przyrody
- zna i potrafi wskazać w tekście występujące środki stylistyczne
- umie definiować pojęcie impresjonizm
- potrafi przełożyć na obraz plastyczny swoje rozumienie i odczuwanie
tekstu
- dostrzec funkcję i znaczenie opisów przyrody w epopei
- sporządzić notatkę.

Środki dydaktyczne:
- A. Mickiewicz "Pan Tadeusz"
- M. Tatara, O kojącej roli "Pana Tadeusza" (w:) "Arcydzieła literatury polskiej", t. 2, Rzeszów 1988.
- A. Witkowska, Mickiewicz. Słowo i czyn, Warszawa 1975.

Realizacja lekcji:
Nauczyciel rozmawia z uczniami na temat znalezionych opisów przyrody, np. ile miejsca zajmują w tekście, co jest przedmiotem refleksji autora, co jest ich cechą charakterystyczną (szczegółowość, realizm, antropomorfizacja). To sugestie prowadzące do wniosku, że przyroda jest dla autora "czymś" wyjątkowym.

Następnie n-l prosi uczniów, aby podzielili się na 4-5-osobowe grupy i przygotowali do pracy. Otrzymują też zadanie - mają na papierze dokładnie przedstawić to, co Mickiewicz opisał w Inwokacji. Należy ustalić też czas pracy.

Po wykonaniu zadania uczniowie rozwieszają swoje prace w klasie zaczyna się faza ich omówienia. Należy zwrócić uwagę, na ile wiernie i zgodnie z tekstem zostały przedstawione prace. Czynność ta ma uświadomić uczniom, na ile dokładnie przeczytali i zrozumieli tekst i jakie to może spowodować konsekwencje. Wybieramy najwierniejsze "oryginałowi" prace z ciekawym graficznym przedstawieniem.

Tekst i jego graficzna egzemplifikacja są inspiracją do rozważań nad rolą i funkcją przyrody. Sugerowane są wnioski:

- ogólne wrażenie estetyczne- ciepłe, pastelowe barwy, plamy to cecha typowa dla impresjonizmu; wprowadzamy pojęcie, można pokazać którąś z reprodukcji impresjonistycznych

Konkluzja:
miejsce tak przedstawione daje poczucie bezpieczeństwa, koi "skołatane" nerwy emigranta. Można przyjrzeć się innym opisom przyrody i zastanowić się czy tam też zauważymy cechy impresjonistyczne.

- zwróćmy uwagę na przedstawione na planszach elementy, a wśród nich najbardziej na dom mieszkalny na wzgórzu, lasek brzozowy strumień na pagórku trochę wbrew zasadom hydrologii, bo jak-pisze M Tatara-" Mickiewicz, wybierając takie otoczenie dworu w Soplicowie, nadał mu ludowy charakter sakralny, bo wzgórze, las, źródło były niegdyś siedzibą bóstw słowiańskich. Były miejscami świętymi" .Konkluzja- dom wraz z jego otoczeniem to dla emigranta miejsce święte.

Należy dalej szukać innych funkcji przyrody, ważnych nie tylko dla idei, ale i dla kompozycji utworu.

W domu: Dokonać analizy językowej wybranego opisu przyrody.

Opracowanie: Katarzyna Pikulińska

Wyświetleń: 8075