Jak cl dziękować, żeś mi dał tak wiele... (Bóg i świat w kulturze renesansu i kulturze współczesnej)

SCENARIUSZ LEKCJI JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE I

Dwie jednostki lekcyjne

TEKSTY (zamieszczane w podręczniku):
l. J. Kochanowski, Pieśń XXIV
2. J. Kochanowski, Na dom w Czamolesie
3. J. Twardowski, Który

KONTEKSTY:
I Literackie:
1. J. L. Borges, Argumentum ornithologicum
2. Cz. Miłosz, Trwoga
3. E. Stachura, Dziękczynienie
4. L. Staff, Radość
5. J. Twardowski, Suplikacje Nic więcej Sprawiedliwość Dziękuję
6. A. Ziemianin, Uśmiechnij się czasem Panie Rozliczysz mnie Panie Modlitwa końca mojego wieku

II Filozoficzne:
l. G. Auzou, Bóg 1. J. Gaarader, Renesans, [w: tegoż] Świat Zofii
3. L. Kołakowski, O Bogu
4. G. Pico delia Mirandola, Mowa o godności człowieka
5. J. Tischner, Pytania o Boga
6. T. Żychiewicz, Imię

III Ikonograficzne
1. Michał Anioł, freski na sklepieniu kaplicy Sykstyńskiej (Bóg stwarza niebo i ziemię, Stworzenie Adama)
2. S. Dali, Ostatnia wieczerza
Chrystus Świętego Jana od Krzyża
3. W. Blake, Bóg stwarzający Wszechświat
4. Tintoretto, Chrystus stąpający po jeziorze
5. S. Wyspiański, Bóg Ojciec

IV. Muzyczne
l. Nagrania muzyczne Hymnu J. Kochanowskiego
2. Poezja A. Ziemianina w wyk. Starego Dobrego Małżeństwa (np. płyta Cudne Manowce)
3. A. Chodakowska, Msza wędrującego wg Edwarda Stachury - Dziękczynienie lub do wyboru - Sanctus, Prefacja

V. Filmowe
1. I. Bergman, Siódma pieczęć
2. 2. K. Kieślowski, Dekalog I

Porównawczo można przywołać literaturę (np. Pochwałę stworzenia, którą wyśpiewywał święty Franciszek złożony chorobą u św. Damiana), filozofię i malarstwo średniowieczne.

CELE LEKCJI:
1. Określenie podobieństw i różnic w tekstach pochodzących z różnych epok pod względem koncepcji Boga i świata.
2. Dostrzeganie związków dzieła z kontekstem filozoficznym i kulturowym.
3. Ćwiczenia w analizie i interpretacji tekstu literackiego.
4. Analiza i interpretacja ikonograficzna.

PRZEBIEG LEKCJI:
1. Swobodna rozmowa z uczniami na temat koncepcji Boga i świata w kulturze i średniowiecza - przypomnienie utworów literackich, tekstów filozoficznych i dzieł malarskich.
2. Próba określenia miejsca Boga w kulturze współczesnej - dyskusja z wykorzystaniem doświadczeń
literackich i artystycznych uczniów.
3. Dyskusja - Jak sztuka (literatura, malarstwo, rzeźba, film) pokazuje to, co niewidzialne? Czy można w kinie, na obrazie pokazywać Boga, z samej swej natury nie tylko niewidzialnego, ale i niepojmowalnego? (Można odwołać się do filmów Ingmara Bergmana, np. Siódma pieczęć, i Krzysztofa Kieślowskiego, np. Dekalog I).
4. Bóg i świat w kulturze renesansu i kulturze współczesnej (hipoteza interpretacyjna) (Praca w grupach - uczniowie analizują i interpretują teksty literackie i filozoficzne z renesansu i współczesności. Należy wybrać teksty zamieszczone w podręczniku i do wyboru umieszczone w kontekstach literackich i filozoficznych). Analiza i interpretacja może przebiegać według następującego schematu:
1. Wstępne rozpoznanie całości
a) poszukiwanie nadrzędnego sensu utworu,
b) ogólny związek utworu z hipotezą interpretacyjną.
2. Określenie nadawcy, odbiory i sytuacji lirycznej.
3. Konstrukcja wypowiedzi lirycznej, próba dostrzeżenia funkcjonalności rozwiązania artystycznego, funkcjonalna analiza uwzględniając znajomość konwencji oraz znaczeniotwórczą rolę zabiegów formalnych, określenie dominanty artystycznej i jej wpływ na hipotezę interpretacyjną.
4. Określenie tematu utworu, próba odpowiedzi napytanie, jak utwór wpisuje się w powszechnie obowiązujące poglądy (kontekst macierzysty).
5. Przywołanie właściwych kontekstów - kontekst filozoficzny, estetyczny i konteksty osobiste ucznia.
6. Rozpoznanie nadrzędnej zasady zestawienia utworów (podobieństwa, różnice, temat, kontekst).

ZADANIA DLA UCZNIÓW:
1. Przeczytaj analizę i interpretację Hymny Jana Kochanowskiego zamieszczoną w podręczniku. Napisz analizę i interpretację wybranego tekstu omawianego na lekcji.
2. Sztukę renesansu cechuje zamiłowanie do harmonii, proporcji i umiaru. Przedstaw w punktach argumenty, które pozwalają zakwalifikować Hymn i fraszkę Kochanowskiego do sztuki renesansu.
3. Opisz renesansową wizję Boga i świata przedstawioną w Hymnie Jana Kochanowskiego.
4. Opisz współczesną wizję Boga i świata przedstawioną w wybranym utworze.

ZADANIE DLA CHĘTNYCH:
Na podstawie omawianych tekstów literackich, filozoficznych i innych tekstów kultury udowodnij ścisły związek między Bogiem, światem i człowiekiem w kulturze średniowiecznej, renesansowej lub współczesnej.

BIBLIOGRAFIA:
1. G. Auzou, Na początku Bóg stworzył świat, Poznań 1999.
2. S. W. Becket, Historia malarstwa. Wędrówki po historii sztuki zachodu. Warszawa 2000.
3. J. L. Borges, Twórca, Warszawa 1998.
4. J. Gaarder, Świat Zofii, Warszawa 1995.
5. L. Kołakowski, Mini wykłady o maxi sprawach. Seria druga, Kraków 1999.
6. Lektury polonistyczne, pod red. A. Borowskiego i J. S. Gruchały, tom I, Kraków 1997.
7. C. Miłosz, Wiersze wybrane. Warszawa 1980.
8. E. Stachura, Wiersze, poematy, piosenki, przekłady. Warszawa 1984.
9. L. Staff, Kochać i tracić. Warszawa 1984.
10. J. Tischner, Filozofia dramatu, Kraków 1998.
11. J. Twardowski, Wiersze, Białystok 1990.
12. A. Ziemianin, List do zielonej ścieżki, Kraków 1993.
13. T. Żychiewicz, Exodus. Stare Przymierze, Kraków 2000.

Opracowanie: Jolanta Kuźnicka
IV LO im. H. Sienkiewicza

Wyświetleń: 10509