Scenariusz spotkania "NIEKTÓRZY LUBIĄ POEZJĘ" zorganizowanego z okazji obchodów Światowego Dnia Poezji.

Uczestnicy: uczniowie szkoły podstawowej i/lub gimnazjum.

Przebieg:
1. Uświadomienie celu spotkania; ogłoszenie 21. 03. Światowym Dniem Poezji impulsem do sięgnięcia po tekst poetycki jako antidotum na dehumanizację, technicyzację i uniformizację życia człowieka przełomu tysiącleci. Poszukiwanie w poezji fundamentalnych wartości - piękna, dobra i prawdy, indywidualnego, niepragmatycznego spojrzenia na świat.
2. Recytacja wiersza Wislawy Szymborskiej "Niektórzy lubią poezję".
3. Prezentacja przygotowanej wcześniej przez uczniów planszy pt. "Poeci o poezji". Ochotnicy odczytują wypowiedzi różnych twórców, np.

"Wiersz mój chce chronić od rozpaczy" (Cz. Miłosz)

"Poeta to wykrzyknik ulicy" (J. Przyboś)

"Moja poezja to jest noc księżycowa,
wielkie uspokojenie." (K.I.Gałczyński)

"Wiersze to jeszcze jeden sposób mówienia
do drugiego człowieka -
i do samego siebie." (ks. J. Twardowski)

"Płomień rozgryzie malowane dzieje,
Skarby mieczowi spustoszą złodzieje,
Pieśń ujdzie cało..." (A.Mickiewicz)

"Wiersz, który nie jest pokarmem dla marzeń,
Gdy nie jest skargą, buntem - nic nie znaczy." (A.Słonimski)

"Nie miecz, nie tarcz bronią języka,
Lecz - arcydzieła" (C. K. Norwid)

"Czym jest poezja, która nie ocala
Narodów ani ludzi?" (Cz. Miłosz)

"Poezja nie może być oderwana
od życia.Poezja ma służyć życiu." (A.Bursa)

"Liryka, liryka
tkliwa dynamika
angelologia
i dal" (K. I. Gałczyński)

"Poezja -
Łapanie tęczy
Do sieci pajęczej" (S. J.Lec)

4. Wokalna ekspozycja utworu Szymborskiej "Chmury" i fragm. "Pana Tadeusza" (ks. III w. 636 - 649).

Podział uczniów na dwie grupy. Każdy z zespołów na małych kartkach zapisuje cechy obu tekstów stanowiące o ich poetyckości (np. u Szymborskiej: strofy, metafory, pointa..., u Mickiewicza: wersy, rymy, trzynastozgłoskowiec...)

Zebrany w ten sposób materiał uczniowie przypinają przy umieszczonych na planszy wierszach.

5. Rozdanie uczestnikom papierowych kwiatków z wyraźnie zaznaczonymi płatkami, w które należy wpisać słowne skojarzenia z wyrazem POEZJA, a następnie przypiąć je do ubrania.

6. Podział zespołu na kilka grup. Rozdanie każdej z nich kserokopii wiersza Kazimierza Wierzyńskiego "Zielono mam w głowie" z usuniętymi uprzednio słowami.

Zadaniem uczestników jest uzupełnienie luk w ciągu 5min. Potem następuje odczytanie poszczególnych wersji, porównanie ich, wymiana spostrzeżeń na temat różnic w skojarzeniach wynikających z indywidualnego podejścia do tekstu. Prezentacja oryginału.

7. Wprowadzenie pojęcia "haiku" (historia, cechy gatunkowe). Odczytanie kilku
klasycznych japońskich tekstów a także próbek napisanych przez współczesne
nastolatki (inspiracja). Tworzenie w parach haiku (5 min.).Prezentacja tekstów i
przypięcie ich na planszy.

8. Prezentacja kilku ulubionych wierszy przeplatanych poezją śpiewaną (np. "Ocalić od zapomnienia" w interpretacji M. Grechuty, "Dezyderata" w wykonaniu zespołu Piwnicy pod Baranami)

9. Podsumowanie - próba odpowiedzi na pytanie: Co to jest poezja? Umieszczenie odpowiedzi na planszy z cytatem z wiersza Szymborskiej "[...] Co to takiego poezja?"

(załącznik do p. 4)
"Chmury"

Z opisywaniem chmur
musiałabym się bardzo spieszyć -
już po ułamku chwili
przestają być te, zaczynają być inne.

Ich właściwością jest
nie powtarzać się nigdy
w kształtach, odcieniach, pozach i układzie.

Nie obciążone pamięcią o niczym,
unoszą się bez trudu nad faktami.

Jacy tam z nich świadkowie czegokolwiek -
natychmiast rozwiewają się na wszystkie strony.

W porównaniu z chmurami
życie wydaje się ugruntowane;
omal że trwałe i prawie że wieczne.

Przy chmurach
nawet kamień wygląda jak brat,
na którym można polegać,
a one, cóż, dalekie i płoche kuzynki.

Niech sobie ludzie będą, jeśli chcą
a potem po kolei każde z nich umiera
im, chmurom nic do tego
wszystkiego
bardzo dziwnego.

Nad całym Twoim życiem
i moim, jeszcze nie całym,
paradują w przepychu jak paradowały.

Nie mają obowiązku razem z nimi ginąć,
Nie muszą być widziane, żeby płynąć.

Wisława Szymborska

(załączniki do p. 4 i 6)

[...] Bo każda chmura inna: na przykład jesienna
Pełźnie jak żółw leniwa, ulewą brzemienna,
I z nieba aż do ziemi spuszcza długie smugi
Jak rozwite warkocze, to są deszczu strugi;
Chmura z gradem, jak balon, szybko z wiatrem leci,
Krągła, ciemnobłękitna, w środku żółto świeci
Szum wielki słychać wkoło; nawet te codzienne,
Patrzcie Państwo, te białe chmurki, jak odmienne!
Zrazu jak stada dzikich gęsi lub łabędzi,
A z tyłu wiatr jak sokół do kupy je pędzi;
Ściskają się, grubieją, rosną, nowe dziwy!
Dostają krzywych karków, rozpuszczają grzywy,
Wysuwają nóg rzędy i po niebios sklepie
Przelatują jak tabun rumaków po stepie.

Adam Mickiewicz "Pan Tadeusz", ks. III w. 636 - 649

"Zielono mam w głowie"

Zielono mam w głowie i fiołki w niej kwitną,
Na klombach mych myśli sadzone za młodu,
Pod słońcem, co dało mi duszę błękitną
I które mi świeci bez trosk i zachodu.

Obnoszę po ludziach mój uśmiech i bukiety
Rozdaję wokoło, i jestem radosną
Wichurą zachwytu i szczęścia poety,
Co zamiast człowiekiem, powinien być wiosną.

Kazimierz Wierzyński

(podkreślono wyrazy proponowane usunięcia w celu stworzenia luk - patrz p. 6 scenariusza)

Opracowanie: Grażyna Buczyńska
Marzenna Daszkowska

Wyświetleń: 3066