W jakim stopniu postać Wernyhory stanowi klucz interpretacyjny "Wesela" Stanisława Wyspiańskiego?

Scenariusz lekcji języka polskiego klasa II liceum ogólnokształcącego

Cele lekcji:
- zapoznanie uczniów uczniów z lekturą,
- kształcenie umiejętności analizy utworu dramatycznego,
- charakteryzowanie postaci,
- analiza korespondencji sztuk,
- rozpoznawanie kontekstu macierzystego i kontekstu kulturowego,
- korzystanie z literatury fachowej.

Metoda: problemowa, dyskusji.
Pomoce: Jan K. Ostrowski, Mistrzowie malarstwa polskiego. Kraków 1996 (na s. 60 reprodukcja obrazu J. Matejki "Wernyhora"), F. Ziejka, W kręgu mitów polskich, Kraków 1977.

Tok lekcji:

1. Nauczyciel prosi uczniów o przypomnienie zastosowanego przez autora "Wesela" podziału postaci (osoby i osoby dramatu).
2. Rozpoznanie sytuacji - co uczniowie wiedzą o Wernyhorze?
3. Udostępnia uczniom kolorowe reprodukcje obrazu Jana Matejki pt. "Wernyhora".
4. Uczniowie pod kierunkiem nauczyciela analizują obraz Matejki - zastanawiają się nad środkami wyrazu artystycznego stosowanymi w malarstwie (różnorakie plany, oświetlenie postaci, rola rekwizytów, ubiór, reprezentacje narodowe i wyznaniowe, wprowadzony podział postaci, rola dziecka z ryngrafem).
5. Uczniowie koncentrują uwagę na dramacie S. Wyspiańskiego. Zapisanie tematu lekcji na tablicy.
- wyszukują w tekście odpowiednie fragmenty odnoszące się do postaci Wernyhory,
(Akt II, scena 22 i 24)
- wyjaśniają formuły: "hen od kresów", "pomówimy o Przymierzu", "jęk posępny, jęk męczony", "czy już jadę z Archaniołem".
- podkreślenie ważności języka aluzji oraz symboliki.
6. Nauczyciel inicjuje dyskusję wokół problemu, dlaczego Wernyhora ponownie nie przybywa do bronowickiego dworku?
Jeden z uczniów na tablicy odnotowuje odpowiedzi.
7. Nauczyciel wybiera krótki fragment książki F. Ziejki W kręgu mitów polskich, w której Profesor podkreśla, iż Wyspiański jako bystry obserwator rzeczywistości kulturowo-politycznej nie pozwala Wernyhorze przybyć ponownie.
8. Uczniowie w tym kontekście rozpatrują fragment Plotki o "Weselu" T. Boya - Żeleńskiego:
"każdemu kto patrzał z bliska na ludzi i zdarzenia, splatające się w "Wesele", czymś najbardziej podziwu godnym jest to właśnie, jak drobnymi, lekkimi dotknięciami Wyspiański umiał codzienną rzeczywistość przeczarować w poezję, jak mało odbiegając od anegdoty, umiał jej nadać olbrzymie rozpięcie symbolu".
- słowa te winni odnieść do różnych sfer rzeczywistości przedstawionej w utworze, w tym także winni rozpoznać wyraźne aluzje do mitów politycznych funkcjonujących pod koniec XIX i na początku XX wieku (odrodzenie dawnej Rzeczypospolitej w granicach historycznych).
9. Krótka informacja nauczyciela o legendzie historycznej i literackiej Wernyhory (np. na podstawie książki pt. Życiorysy historyczne, literackie i legendarne pod red. Z. Stefanowskiej i J. Tazbira. Seria druga, Warszawa 1989, s. 155 - 180).
10. Uczniowie syntezują wiedzę w formie rozprawki nt. Dlaczego w bronowickiej chacie nie zabrzmiał złoty róg?

Opracowanie: mgr Grażyna Uliasz

Wyświetleń: 4620