AWANS INFORMACJE FORUM Dla nauczyciela Dla ucznia LOGOWANIE


Katalog

Iwona Majerska-Dybał
Wychowanie fizyczne, Artykuły

Kształtowanie pozytywnych postaw przez nauczyciela wychowania fizycznego

- n +

KSZTAŁTOWANIE POZYTYWNYCH POSTAW PRZEZ NAUCZYCIELA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO

Głębokie przemiany społeczne, jakie dokonują się w naszym kraju, zmieniają od podstaw warunki życia społeczeństwa i stwarzają coraz większe możliwości wszechstronnego rozwoju. Wielu nauczycieli rozumie i popiera konieczność przeprowadzenia reformy systemu oświaty w polskiej szkole, w tym także reformy edukacji fizycznej. Wśród nauczycieli wychowania fizycznego jest wielu takich, którzy odeszli od "bezmyślnej obróbki ciała" i "strategii wymuszenia", które to kształtowały bierne postawy uczniów. Nauczyciel, który powinien znać potrzeby dziecka w poszczególnych etapach jego rozwoju fizycznego, motorycznego, intelektualnego i emocjonalnego - dostarczyć powinien mu właściwych bodźców i czynników kształtujących harmonijne ciało, umysł i duszę; powinien uświadomić dziecku potrzeby i możliwości jego ciała, a także uświadomić zachowania, które będą służyły do ich realizacji.

Definicje kultury fizycznej na pierwszy plan wysuwa się określenie "postawa", poprzez, którą rozumie się najczęściej względnie trwałą gotowość reagowania w określony sposób, bądź też różne zachowania w określonych okolicznościach. Istnieje wiele, przytoczę tu definicję S. Miki: "Postawa jest to rwała organizacja procesów motywacyjnych, emocjonalnych i spostrzegawczych, a także innych procesów poznawczych odnoszących się do jakiegoś aspektu świata otaczającego jednostkę", "W otoczeniu jednostki istnieje pewien przedmiot czy fakt. Jednostka spostrzega przedmiot, tworzy sobie o nim określone przekonania, które zostają utrwalone. W trakcie swoich kontaktów z przedmiotem i w miarę kształtowania o nim swoich przekonań ustosunkowuje się do niego w pewien sposób. Stosunek emocjonalny do przedmiotu motywuje jednostkę do określonych zachowań wobec niego". Natomiast K. Obuchowski traktuje postawę jako dyspozycję, która przejawia się w zachowaniach, których cechą pozytywną jest pozytywny lub negatywny stosunek do jakiegoś przedmiotu.

Źródeł postawy upatruje się w postawach przejmowanych od otoczenia, bądź też nabywanych w wyniku własnych doświadczeń i działań. W wyniku obserwacji przez dziecko zachowania się innych osób często obserwujemy chęć naśladownictwa, bądź wręcz identyfikacji z tymi osobami. Dzieci bardzo często przyjmują postawy rodziców, natomiast uczniowie postawy nauczycieli. Widzimy, że nauczyciel wychowania fizycznego o niewłaściwym stosunku do sportu nie może kształtować u uczniów prawdziwej postawy w zakresie tego przedmiotu, a także w zakresie kultury fizycznej, tym bardziej, że okres dorastania przynosi wiele zmian w postawie młodzieży, zarówno pozytywnych jak i negatywnych. Jest to przecież okres, w którym pojawia się tendencja do identyfikacji z rówieśnikami. Często zdarza się, że dzieci, u których dom nie ukształtował właściwych postaw do kultury fizycznej, mogą je nabyć dopiero w procesie nauczania w szkole pod wpływem naśladowania koleżanek, kolegów, lub nauczyciela wychowania fizycznego, który swą postawą umie zachęcić młodzież do naśladownictwa.

Są różne czynniki kształtowania się postaw. Wyróżnia się z nich dwa: indywidualne i społeczne. Wśród czynników indywidualnych wpływających na rozwój dziecka ważną role przypisuje się wiekowi rozwojowemu dziecka. Na podstawie codziennej obserwacji można wyraźnie stwierdzić, że wraz z wiekiem zmieniają się postawy wobec rodziców nauczycieli, a także różnych autorytetów. Na pewno duży wpływ na zmianę postaw mają nie tylko cechy rodziców, rodzeństwa czy nauczyciela, ich autorytet i wiarygodność, lecz także cech przekazu, który za względu na zawarte w nim treści może mieć charakter emocjonalny lub racjonalny, jednostronny lub dwustronny.

Istnieje wiele teorii kształtowania postaw. Jedne mówią o tym, że kary i nagrody o charakterze społecznym są decydującym czynnikiem w tym procesie, inne zaś mówią o konieczności oddziaływania na uczucia, które mogą przekształcić przekonania dziecka. Jest jeszcze inna teoria dotycząca przedmiotu postawy, która zakłada, że decydujący wpływ na kształtowanie postaw ma przekaz informacji. Trzeba pamiętać, że postawy często stają się trwałymi, cechami osobowości, gdyż często mają one silne powiązania z emocjonalnymi i silnie umotywowanymi doświadczeniami, choć jak wiadomo nie są czyś niezmiennym. I tak początkowo negatywna postawa ucznia do nauczyciela wychowania fizycznego, może się przekształcić w pozytywną pod wpływem jego wartościowych cech charakteru, wysokiej sprawności fizycznej, fachowej wiedzy i innych właściwości. Postawy wiążą się ściśle z opinią, która jest zawsze świadoma i może być wyrażona słowami. Opinie dotyczą oczekiwań czy przewidywań co do konsekwencji pewnych sposobów postrzegania. Uczeń o negatywnej postawie do wychowania fizycznego, nie lubi tego przedmiotu. Skłonny jest też przewidywać, że udział w tej lekcji nie będzie mu sprawiał przyjemności. Tutaj rola nauczyciela wychowania fizycznego, fizycznego celu zmiany negatywnej postawy, powinna polegać m. In. Na tym, że przeprowadzi z nim, np. rozmowy na ten temat oraz przedstawi mu wiarygodne informacje, na temat atrakcyjności lekcji. Najlepszym jednak czynnikiem wpływającym na zmianę postawy ucznia do lekcji wychowania fizycznego jest taka jej organizacja, aby wystąpiły pożądane reakcje u ucznia: radość, zadowolenie, satysfakcja. Filarami współczesnej kultury fizycznej są: wychowanie fizyczne, rekreacja fizyczna, turystyka, sport i rehabilitacja ruchowa.

Praca nauczyciela wychowania fizycznego z młodzieżą polega na udzieleniu jej pomocy, w formowaniu, świadomego stosunku do własnego organizmu i jego potrzeb. Uświadomić należy uczniom, że lekcja wychowania fizycznego to nie tylko szkolne 45 min. 3x w tygodniu, ale także umiejętność wykorzystania wolnego czasu poza szkołą, aby poprzez brak ruchu nie nabawili się jednej z tak zwanych chorób cywilizacji (nadciśnienie, otyłość, cukrzyca, dyskopatie), aby nauczyli się odpoczywać czynnie. Ważnym czynnikiem jest również kształtowanie przekonań o tym, że wypoczynek czynny, realizowany poprzez wycieczki, czy wyprawy, daje człowiekowi, możliwość odnalezienia siebie samego, odnowienia kontaktu z przyrodą, odkrywania przejawów wspólnoty między ludźmi. Wprawdzie współczesna technika daje nam możliwość poznawania świata i ludzi, porozumiewania się, ale wrażenia i doświadczenia zebrane poprzez osobisty kontakt są bez porównania o wiele głębsze i bardziej trwałe.

Sport i turystyka mogą występować w postaci kwalifikowanej pod postacią rekreacji, poprzez którą rozumiemy działalność podejmowaną poza obowiązkami zawodowymi i domowymi dla odpoczynku, rozrywki i doskonalenia swoich umiejętności zdobytych we wcześniejszym okresie swoje życia. Z punktu widzenia celów wychowania fizycznego trzeba tak organizować turystykę i rekreację fizyczną, aby nie pozbawić je elementów wysiłku fizycznego, zachować smak przygody, pozostawić margines niespodzianki i zaskoczenia, wpoić to co określamy mianem kultury turysty,. W programie turystyki na pierwszy plan wysuwamy wędrówkę pieszą i wodną, a także turystyczne formy kolarstwa (wypoczynek czynny).

Nauczyciel nie może zapominać o tym, aby uświadomić podopiecznym, że ów wypoczynek czynny musi być dopasowany do sił i upodobań indywidualnych. Jest to bardzo aktualny problem, gdyż osiągnięcia współczesnej cywilizacji niosą ze sobą pokusy biernego wypoczynku. Dotyczy to głównie maniaków telewizyjnych, komputerowych czy namiętnych "oglądaczy" filmów video.

Najważniejszym zadaniem nas - nauczycieli wychowania fizycznego obecnej dobie jest wpojenie dzieciom zasady właściwej organizacji wypoczynku codziennego. Należy podsuwać im metody i środki racjonalnego wykorzystania czasu przeznaczonego na wypoczynek, na regenerację sił zarówno fizycznych jak i psychicznych. Abyśmy mogli po jakimś czasie powiedzieć o sobie, że jesteśmy nauczycielami nie tylko wychowania fizycznego, ale i kultury fizycznej w pełnym znaczeniu tego słowa.

Nie będę zajmowała się tu sportem, gdyż mnie osobiście sport kojarzy się ze sportem wyczynowym i jego ciemną stroną. Idea tego wielkiego sportu jest piękna, ale coraz częściej kryją się za tym wielkie pieniądze i wielkie dramaty ludzkie. Mówiąc o sporcie musiałabym powiedzieć także o jego przeciwległym biegunie - o rehabilitacji ruchowej, której celem jest przywracanie lub kompensowanie utraconych funkcji psychomotorycznych ubytków somatycznych za pomocą fizycznych środków, a zwłaszcza ruchu. Rehabilitacja ruchowa ma zastosowanie nie tylko w leczeniu układu ruchu. Jest to nierozłączny element postępowania leczniczego w schorzeniach: układu krążenia, aparatu ruchu, otyłości, nerwicach. Są to wszystko choroby współczesnej cywilizacji. Na szczęście do pomocy nam nauczycielom ruszyła wielka moda na wszystkie możliwe rodzaje aktywności ruchowej. Bardzo mnie to cieszy i jednocześnie chciałabym, aby ta moda trwała jak najdłużej.

Gdzie ten młody człowiek, którego chcielibyśmy widzieć w przyszłości jako zdrowego i mądrego obywatela naszego kraju? Czy wspomnienie kształtowania postawy tego młodego człowieka należy do szkoły i do nauczyciela? Przerażające jest to, że współczesna, nieustanna gonitwa za pieniądzem zredukowała czas rodziców potrzebny na wychowanie dziecka w rodzinie do minimum.

Czy w takim razie współczesna szkoła spełnia swoja wychowawczą rolę. Szkołę są zbyt duże, klasy przepełnione, mimo "wchodzącego" do szkół niżu demograficznego. Wiele osób stawia sobie pytanie: czy reforma szkolnictwa coś w tym zakresie zmieni? Czy likwidacja kolejnych szkół podniesie poziom szkolnictwa? A młodzież musi stawiać czoła nowym problemom, nauczyciele twierdzą, że młodzież się zmieniła, że zmienił się świat, w którym żyjemy. We współczesnej szkole nastąpiła zmiana myślenia pedagogicznego. Zmieniają się potrzeby uczniów, młodzieży, ich ideały i wzorce do naśladowania lub ich brak wynikają z kulturowego chaosu, braku jednoznacznej hierarchii w otaczającym ich świecie. Brak wychowania w domu, upadek życia rodzinnego, a przede wszystkim kariera zawodowa rodziców stanowią największe zagrożenie w wychowaniu dzieci i młodzieży. Brak odpowiedzialności, mała kultura osobista, duża absencja, brak dyscypliny, fascynacja sprawami kultowymi, uzależnienia nie tylko od narkotyków - tak można by scharakteryzować współczesnego ucznia. W jaki sposób możemy to zmienić i jak nawiązać kontakt z uczniem, zachęcić go do pracy nad samym sobą? Jak współczesny nauczyciel ma się znaleźć w procesie ewolucyjnych przemian szkoły, wobec nowych zadań i obowiązków? Musi ulec zmianie dotychczasowy charakter pracy pedagogicznej, a w ślad za tym również rola zawodowa nauczyciela. Zmiana roli nauczyciela powinna polegać na:
- zwiększenie odpowiedzialności za całościowy rozwój człowieka,
- możliwości dokonywania wyboru programu,
- podejmowania decyzji o metodach i formach organizacyjnych nauczania,
- sprawowaniu pieczy nad przydzielaniem uczniów swojej klasy do poszczególnych grup zajęciowych,
- inspirowaniu uczniów do wykraczania ponad normy programowe.

Nauczyciel powinien wspomagać rozwój młodzieży, a do jego obowiązków należy tworzenie korzystnych warunków dla samorozwoju i samo doskonalenia uczniów, rozbudzanie ich motywacji wewnętrznej, emocji, ciekawości, inicjatywy, twórczości. Nauczyciel i uczeń mają przyjąć rolę dwóch podmiotów tzn. działających wspólnie partnerów podporządkowujących się temu samemu celowi. Twórcą musi być każdy nauczyciel, gdyż w obecnej rzeczywistości staje się to jego obowiązkiem. Niezbędna staje się także w pracy nauczyciela umiejętność odkrywania indywidualnych cech osobowościowych ucznia, ich możliwości, zainteresowań. Tylko na podstawie wiedzy o uczniu nauczyciel może podejmować zabiegi dydaktyczne, aby wzmacniać ich tendencje rozwojowe. Niezbędne jest nabycie przez nauczyciela umiejętności interpersonalnych a szczególnie dotyczących sposobów komunikowania się, umiejętności akceptacji, autentyczności i otwartości, empatii, uważnego cierpliwego i aktywnego słuchania oraz rozwijania odporności na sytuacje trudne.

Współczesny nauczyciel powinien posiadać duże zdolności metodyczne, gruntowna i rzetelna wiedzę, którą powinien nieustannie aktualizować, powinien wiedzieć, że we współczesnej szkole nie ma miejsca na stosowanie gotowej recepty na wychowanie, gdyż każde dziecko jest inne, że zadaniem wychowawczym jest stworzenie optymalnych warunków rozwoju ucznia, że celem wychowania jest rozwój człowieka zgodny z jego potrzebami i osiągnięciami, że metody wychowania powinny być skierowane na wzmacnianie dyspozycji rozwojowych, a nie ja wywołanie zmian (aktywne słuchanie, dialog, metody aktywizujące oddziaływanie na emocje i motywy działań, trening psychiczny), że w obecnej dobie, kiedy została odrzucona jedna koncepcja wychowawcza a na jej miejsce powstały nowe, z których nauczyciel może i na prawo wybrać jedną, że dziecko jest podmiotem a nie, jak często zdarzało - przedmiotem.

Nowa rola nauczyciela wychowania fizycznego polega na przewodnictwie w procesie rozwijania zdolności i umiejętności wychowanków oraz organizowaniu i procesu kształcenia i wychowania, wdrażaniu dzieci i młodzieży do samodzielnej pracy umysłowej oraz przygotowaniu do racjonalnego użytkowania ruchu - stosownie do potrzeb i możliwości organizmu, rozwijaniu uzdolnień, motywacji do ćwiczeń, wyzwalaniu inicjatywy i samodzielności dzieci i młodzieży w dziedzinie organizowania swojego czasu. Nauczyciel powinien przywiązywać do samowychowania, samokontroli i samooceny ucznia. Kształtowanie pozytywnych wobec kultury fizycznej przez nauczyciela wychowania fizycznego powinno iść w parze z kształtowaniem postaw ogólnoludzkich: jak dobro, życzliwość, lojalność, poszanowanie drowie u życia, empatia, wrażliwość na piękno odpowiedzialność za innych. Kreowanie postaw wychowanków powinno stanowić nadrzędny cel wychowania fizycznego. Nowa podstawa programowa zawiera dość długą listę działań wychowawczych na każdym etapie nauczania.

W tym miejscu chciałbym powiedzieć o roli w kreowaniu postaw jaką może spełnić nauczyciel wychowania fizycznego. Mam na myśli akty agresji i wandalizmu kibiców, jaki możemy zaobserwować na stadionach sportowych.

Objawy agresji wszystkim są nam znane doskonale z życie codziennego. Powinniśmy się zastanowić dlaczego u coraz młodszych dzieci występują przejawy agresji. Coraz głośniej i częściej mówi się, że przyczyną agresji jest szkoła. Pierwsze przejawy agresji pojawiają się z powodu braku pewnych umiejętności i to nie tylko u dzieci, ale głównie u nas dorosłych. Wynika to głównie a nieumiejętności rozwiązywania konfliktów, nieumiejętności życia w grupie (dzieci wyrzucone poza grupę stają się agresywne), nieumiejętności komunikowania się językiem "Ja", nieumiejętności wyrażania emocji, nieumiejętności szukania mocnych stron własnej osobowości, nieumiejętności stosowania zachowań asertywnych (w sytuacji stresowej zachowujemy się agresywnie lub ulegle) oraz nieumiejętności organizowania sobie zdrowego stylu życia.

Oprócz tego agresja i przemoc powstaje wtedy, gdy osoba agresywna trafia na osobę, która nie potrafi się bronić lub trafia na osobę, która ma obniżone możliwości obrony. Dziecko często czerpie przykłady zachowań agresywnych swojego własnego domu. Są ludzie mocni, którzy posiadają władzę i słabi, których należy pokonać.

Nauczyciel, a szczególnie nauczyciel wychowania fizycznego, może w pełni wpływać na dziecko, może w czasie lekcji wychowania fizycznego kształtować pozytywne postawy sportowe, ucząc chociażby zasad fair play. A trzeba przy tym pamiętać, że dziecko jest najczęstszą ofiarą przemocy, gdyż nie jest w stanie przeciwstawić się i pokonać tej bariery trudności. I niestety, im głębiej to przemyślimy tym szybciej dojdziemy do niezbyt pocieszającego wniosku, że my nauczyciele i szkoła jesteśmy również odpowiedzialni za kształtowanie postaw agresywnych uczniów.

Złe traktowanie dzieci to zaniedbywanie ich oraz fizyczne i moralne znęcanie się nad nimi. Jeżeli agresor w swoim działaniu poszukuje ofiary, pretekstu do zaczepki wyładowania swych negatywnych emocji, akceptacji we własnej grupie rówieśniczej i podniesienia własnej wartości, także zachowania anonimowości w tak licznej grupie to powstaje nam obraz idealnego agresywnego pseudo - kibica.

Aby nauczyciel temu wszystkiemu sprostał musi być bardzo dobrze przygotowany do swojego zawodu i zaangażowany emocjonalnie w to, co robi. Musi wykazywać doskonałe umiejętności organizacyjne oraz troskę o wszechstronny rozwój wychowanków, wychowanków efekty jego pracy będą tym większe, im wyższy będzie posiadał autorytet. Wielu nauczycieli uważa, że autorytet wpisany jest na stałe w jego rolę społeczną, że autorytetu nie musi się zdobywać, ponieważ należy się on z tytułu wykonywania, tego zawodu. Zapominają, że staje się nim ten, który ze względów na reprezentowane wartości i akceptujący do niego stosunek uczniów, jest źródłem wzorów, przykładów, postaw, sposobów myślenia i działania możliwego do zrealizowania a jakiejś dziedzinie życia. Potrzebne jest tu wsłuchanie się w głosy uczniów, uczniów ich śmiech, rozmaite formy oporu i odkrywanie tego, jak definiują ani swoją sytuację szkolną. Potrzebne jest wreszcie negocjowanie tych znaczeń z wychowankami i doprowadzenie do porozumienia, które sprawi, że ani uczniowie nie odrzucą nauczyciela ani nauczyciel ich. Nauczyciel jest osobą, która będzie się cieszyć uznaniem swoich podopiecznych. Decydują zazwyczaj: jego wygląd zewnętrzny, sprawność fizyczna, zainteresowania, temperament, przygotowanie specjalistyczne i pedagogiczne, postawa i cechy charakteru oraz umiejętności wartościowania i formowania ocen.

Zdaniem uczniów, nauczyciele dzielą się na cztery kategorie:
1. którzy każą pracować,
2. z którymi można śmiać się i żartować,
3. z którymi można pracować i śmiać się,
4. którzy się nie liczą.

Okazuje się, że uczniowie najbardziej szanują i lubią nauczycieli, z którymi można pracować i śmiać się. Taka postawa nauczyciela ma ogromne znaczenie dla kształtowania postaw emocjonalnych, emocjonalnych jest to podstawowym warunkiem w procesie wychowania. Na podstawie badań wyodrębniono najbardziej pożądane cechy, które powinien posiadać nauczyciel wychowania fizycznego. Według uczniów nauczyciel wychowania fizycznego powinien być wyrozumiały, sprawiedliwy, sprawny fizycznie, opanowany, mieć poczucie humoru, mieć przyjacielski stosunek do ucznia. Natomiast cechy jakich absolutnie nie powinien posiadać to nerwowość, niesprawiedliwość, niewyrozumiałość zarozumiałość.
Stanisław Strzyżewski mówi się, że podstawowymi elementami działania pedagogicznego są czynności, że stanowią one fundament każdego złożonego układu działań. Jan Poplucz zaproponował następujący podział rodzajów czynności nauczycielskich: przygotowawcze, motywujące, informujące, naprowadzające, kontrolne i zabezpieczające. W pracy nauczyciela wychowania fizycznego, w kształtowaniu pozytywnych postaw wobec kultury fizycznej wydaje mi się, że jedną z podstawowych czynności są właśnie czynności motywujące, gdyż bez dobrej i odpowiedniej motywacji trudno osiągnąć założone wcześniej cele pracy. Rola czynności motywujących polega przecież na wzbudzeniu uwagi, zainteresowania i mobilizowaniu sił uczniów do wykonywania zadań. Są one powiązane z procesami uczuciowymi uczniów. Więź uczuciowa pomiędzy nauczycielem a uczniami jest podstawowym warunkiem pomyślnych oddziaływań w procesie kształcenia i wychowania, że czynności motywujące uruchamiają siły wewnętrzne ucznia do podejmowania określonych przez nauczyciela zadań. Powstaje pytanie: jakie czynności motywujące powinien podjąć nauczyciel, aby zachęcić uczniów do przyjęcia pozytywnych postaw wobec kultury fizycznej. Powinien wywołać zainteresowanie danym zadaniem przez ukazanie jego przydatności czy ważności, indywidualizować zabiegi motywujące w stosunku do poszczególnych uczniów, a także próbować zastosować dodatkowe bodźce motywujące, takie jak chociażby pochwała czy oceniania wysiłku uczniów oraz zachęcenie ich do pokonywania trudności poprzez dodatkowe wyjaśnienie, pomaganie przez ukazanie korzyści współpracy w grupie, zespole, drużynie itp.

Innym sposobem na kształtowanie pozytywnych postaw wobec kultury fizycznej jest dogłębne poznanie przez nauczyciela różnych metod oddziaływania wychowawczego, którego są nieodłącznym środkiem pomocniczym w realizacji celów wychowania fizycznego.

Cztery zasadnicze grupy metod oddziaływania wychowawczego:
1. Metoda wpływy osobistego wychowawcy. Tutaj nauczyciel wychowania fizycznego ma duże pole manewru, powinien działać głównie przykładem osobistym, winien dostarczyć dziecku wzory zachowań lub reagowania na określone sytuacje (np. kibicowanie). Duże znaczenie ma jego wygląd zewnętrzny, jego sprawność fizyczna, jego przygotowanie do lekcji czy zainteresowania. Także sposób wyrażania aprobaty czy dezaprobaty w stosunku do zachowań dziecka ma niebagatelne znaczenie. Jeżeli nauczyciel będzie przejawiał życzliwy, partnerski stosunek do ucznia, jego sposób zwracania się do niego, to na pewno zyska w nim oddanego przyjaciela.
2. Metoda wpływy sytuacyjnego. O tej metodzie możemy mówić w momencie, gdy nauczyciel zmienia aktualny obraz sytuacji, która wywoła u dziecka poczucie nagrody, bezpieczeństwa lub poczucie kary. Często musimy się tu posługiwać nagradzaniem lub karaniem wychowawczym. Zapewne każdy, zarówno nauczyciel jak i uczeń chciałby posługiwać się nagradzaniem, ale niestety nie żyjemy w wyidealizowanym świecie. W zależności od wielkości i rodzaju przewinienia ma w swoim zanadrzu dużo form karania. A mianowicie może wygłosić dezaprobatę w postaci ostrzeżenia lub nagany, pozbawić przywilejów czy funkcji - jeżeli takowe posiada, zakazać używania pewnych przedmiotów, pozbawić prawa udziału w grze czy zabawie, aż wreszcie zrekompensować wyrządzone zło lub zapoznać, uświadomić jakie są lub mogą być jego skutki. Trzeba pamiętać, że kara powinna występować bezpośrednio po wykroczeniu i o tym, aby być konsekwentnym w stosowaniu wybranej kary. W tym wszystkim nie możemy zapomnieć o instruowaniu czyli ukazaniu dziecku niezauważonych przez niego elementów zaistniałej sytuacji, na zwrócenie uwagi na następstwa określonych zachowań. Powinniśmy mu dostarczyć wzory i wskazówki właściwego postępowania. Należy tu pamiętać, o unikaniu moralizowania, gdyż dzieci bardzo tego nie lubią i nasze instruowanie może przynieść zupełnie inny skutek.
3. Metoda wpływu społecznego. W tej metodzie nauczyciel - wychowawca może próbować kształtować społeczne środowisko wychowanka w taki sposób, aby oddziaływało ono w sposób pożądany na dziecko. W obecnych czasach, kiedy powstaje coraz więcej grup nieformalnych czy formalnych, nauczyciel wychowania fizycznego ma bardzo duże pole do popisu, może w sposób umiejętny wpływać na każdą jednostkę w grupie - zespole oraz wprowadzać nowe rodzaje jej aktywności, a tym samym nowe normy jej postępowania, próbować wprowadzać nowe oceny zachowań poszczególnych członków zespołu oraz wzmocnić pozycję jednostki wywierającej pozytywny wpływ na grupę; może nadać właściwy styl kierowania grupą - zespołem czyli uświadomić im zasadę działania demokratycznego.
4. Metoda kierowania samowychowaniem. Tu nauczyciel wychowania fizycznego winien stworzyć warunki do samokontroli i samooceny, a także do przeżywania stanów wewnętrznego zadowolenia (nagroda) lub niezadowolenia (kara) wynikających z własnego zachowania lub jego cech osobowościowych. Przy czym należy uczniom wytłumaczyć pojęcie samowychowania, czyli pracy nad świadomym kierowaniem przez jednostkę własnym postępowaniem (panowanie nad emocjami) i własnym rozwojem i samooceny czyli umiejętności wartościowania. Nauczyciel musi pomóc wychowankowi w akceptacji i wyborze określonego ideału lub wzoru osobowego, a w następstwie tego, wytworzenie działań motywacyjnych w celu przekształcenia własnej osobowości zgodnie z wybranym i akceptowanym wzorem. Może poprzez działanie na polu kultury fizycznej osiągnąć cele rodzaju:
- postawy społeczno - moralne,
- pozytywne postawy wobec kultury fizycznej w szerokim tego słowa znaczeniu.

Przy czym na podłożu tych samych form aktywności wychowanka mogą kształtować się i rozwijać dyspozycje: instrumentalne (umiejętności przejawiania ćwiczonej formy aktywności) i kierunkowe (gotowość ćwiczonej formy aktywności). Należałoby tu przypomnieć, iż celowe funkcjonowanie, działanie człowieka jest jedynie możliwe dzięki temu, że każdy z ludzi posiada swoją odrębną osobowość, że człowiek działa tylko wtedy, gdy jest ukierunkowany na określony cel.

Przypomniałam tu metody wychowawcze, którymi nauczyciel może się posługiwać, także to, że są one bardzo precyzyjnym zespołem sposobów oddziaływania na osobowość każdej jednostki. Dzięki nim może u swoich wychowanków kształtować pozytywne postawy wobec własnego ciała, kształtować świadomą i aktywną troskę o swój rozwój fizyczny i psychiczny, dbałość o swoją sprawność i zdrowie przez całe życie, a także wykształcić umiejętność organizowania i spędzania czasu wolnego z największym pożytkiem dla zdrowia fizycznego i psychicznego. I mam nadzieję, że większość nauczycieli wychowania fizycznego zrealizuje to chlubne przedsięwzięcie.

LITERATURA

1. M. Demel, A. Skład, "Teoria wychowania fizycznego". Warszawa 1986 r.
2. M. Dudzikowa, "Autorytet nauczyciela w opinii uczniów"
Problemy Opiekuńczo - Wychowawcze 1995 r. nr 8
3. M. Fajner, "Nauczyciel w procesie ewolucyjnych przemian szkoły"
Hejnał Oświatowy 1992 r. nr 3-4
4. W. Gniewkowski, W. Humen, M. Makowska, S. Moliere, M. Niewiadomski,
Z. Żukowska, "Wybrane zagadnienia z metodyki wychowania fizycznego"
Wydawnictwa AWF Warszawa 1970 r.
5. H. Grabowski, "O kształceniu i wychowaniu fizycznym" AWF Kraków 1990 r.
6. M. Janikowska-Siatka, "Materiały pomocnicze do ćwiczeń z metodyki
wychowania fizycznego"
Wydawnictwo Skryptowe AWF Kraków 1996 r.
7. S. Mika, "Wstęp do psychologii społecznej" Warszawa 1976 r.
8. S. Nowak (red.) "Teorie postaw" Warszawa 1973 r.
9. W. Pańczyk, " Ku zdrowej szkole" WOM Zamość 1992 r.
10. J. Poplucz, "Organizacja czynności nauczycielskich" Warszawa 1978 r.
11. St. Strzyżewski, "Proces wychowania w kulturze fizycznej" Warszawa 1986 r.
12. St. Strzyżewski, K. Górna, "Lekcja wychowania fizycznego sportu w opinii uczniów
uczennic" AWF Katowice 1989 r.
13 E. Wodnicka, "Agresja, nauczyciel wychowania fizycznego" "Lider" 1999 r., nr 2

Opracowanie: MGR IWONA MAJERSKA - DYBAŁ

Zgłoś błąd    Wyświetleń: 9602


Uwaga! Wszystkie materiały opublikowane na stronach Profesor.pl są chronione prawem autorskim, publikowanie bez pisemnej zgody firmy Edgard zabronione.


BAROMETR


1 2 3 4 5 6  
Średnia ocena: 4.67



Ilość głosów: 3

Serwis internetowy, z którego korzystasz, używa plików cookies. Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, poprawy jakości świadczonych usług w tym dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do Twoich indywidualnych potrzeb). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do Internetu oraz w Polityce prywatności plików cookies.
Dowiedz się więcej.