AWANS INFORMACJE FORUM Dla nauczyciela Dla ucznia LOGOWANIE


Katalog

Bogdan Jabłonowski
Technika, Artykuły

Komputer w zarządzaniu szkołą

- n +

Komputer w zarządzaniu szkołą

Czy nam się to podoba, czy nie, komputery stają się takim samym sprzętem powszechnego użytku jak pralka automatyczna, magnetowid czy samochód. Wciąż jednak, we wszystkich środowiskach - od sekretarek począwszy, na profesorach wyższych uczelni skończywszy - spotyka się osoby, które uparcie twierdzą, że im komputer w pracy nie jest do niczego potrzebny. Wyjątku nie stanowią tu także dyrektorzy szkół, choć komputer na ich biurkach nie jest już rzadkością. Wciąż jednak liczna jest grupa tych, którzy chętnie sprawiają (lub sprawiliby) komputer swoim pracownikom, sami jednak są przekonani, że oni bez komputera poradzą sobie tak samo dobrze, a może nawet lepiej niż z jego pomocą. Widząc sens wykorzystania komputera np. do naliczania wynagrodzeń czy prowadzenia ewidencji finansowo-księgowej, w swojej codziennej pracy nie zauważają wielu sytuacji, w których komputer mógłby im pomóc. Uważają, że ich praca, z natury rzeczy koncepcyjna i polegająca na rozwiązywaniu problemów międzyludzkich, nie poddaje się automatyzacji, którą to właśnie zapewnia komputer. Poza tym wysiłek potrzebny do opanowania zasad obsługi komputera uważają za zbyt duży w porównaniu z oczekiwanymi korzyściami.

Edukacja informatyczna jest wymieniana jako jedna z podstawowych dziedzin, których opanowanie jest niezbędne do życia w powstającym na naszych oczach społeczeństwie informacyjnym. Trudno sobie dziś wyobrazić świadomego i twórczego pracownika, który nie potrafi korzystać z technologii informacyjnych i komunikacyjnych.

Technologia ta jest niezbędnym elementem współczesnej administracji i zarządzania. Umożliwia ona skuteczne wykorzystywanie informacji, z którymi styka się każdy człowiek kierujący jakąkolwiek organizacją lub przedsiębiorstwem. Szkoła i szerzej - oświata nie mogą być tu wyjątkiem.

Szkoła jest instytucją w dużym stopniu zbiurokratyzowaną. Powodem takiego stanu rzeczy jest duża liczba osób (uczniów, nauczycieli, rodziców, pracowników administracji i obsługi), które są z nią bezpośrednio związane, ale także urzędowy charakter dokumentów jakie muszą być w niej sporządzane.

Efektywne zarządzanie szkołą wymaga przetwarzania dużych ilości informacji, a komputer jest narzędziem, pozwalającym zwiększyć efektywność pracy większości zatrudnionych w szkole pracowników.

Administrowanie i kierowanie szkołą, sprowadza się do szeregu powtarzalnych, a zatem wartych informatycznego opracowania procedur. Są one jednak na tyle specyficzne, że stosowanie w tym celu uniwersalnych narzędzi okazuje się mało efektywne i wymaga znacznie więcej wiedzy informatycznej niż przy użyciu wąsko specjalizowanego oprogramowania przygotowanego na potrzeby szkoły. Programy adresowane do wąskiego grona odbiorców, są bogatsze od uniwersalnych programów o wiele użytecznych funkcji i możliwości szczegółowych, uwzględniających specyfikę zagadnień szkolnych.

Informatyczne wspomaganie zarządzania oświatą w Polsce wg. Sapinskiego[1]
wprowadzane jest z trzech powodów, wynikających ze sposobu patrzenia na szkołę przez różne grupy osób decydujących o oświacie:
- ze względu na sprawozdawczość,
- w celu zautomatyzowania czynności biurowych,
- w celu usprawnienia pracy szkoły.

Z punktu widzenia dyrektora szkoły najistotniejsza jest jednak odpowiedz, jak wykorzystać technologię informacyjną w konkretnych obszarach aktywności placówki edukacyjnej. Czy techniki komputerowe można wykorzystać w realizacji podstawowych zadań stawianych przed oświatą, czyli w edukacji i wychowaniu? W jakim stopniu nowoczesne programy komputerowe wspierające zarządzanie szkołą, przygotowane przez specjalistyczne firmy pomogą w usprawnieniu tych wszystkich czynności które wymagały liczenia godzin, klas, etatów pracowni.....? W przypadku mądrze postępującego dyrektora pierwszą czynnością prowadzącą do osiągnięcia zamierzonego celu będzie przekonanie samego siebie co do potrzeby jego osiągnięcia. Jeżeli sam nie uwierzy w sens tego działania - niema szans przekonania do tego innych. Komputer sprawdzi się jako narzędzie ułatwiające pracę, jeżeli będzie wykorzystywany przez pracowników świadomych jego możliwości i ograniczeń. Dyrektor powinien świecić przykładem, dlatego musi on opanować techniki informacyjne.

W zarządzaniu szkołą początku XXI w. stosowanie technik informacyjnych nie jest już czymś wyjątkowym. Obecnie wiele polskich szkół rozbudowuje swoje wewnętrzne systemy informacyjne oparte na technice komputerowej.

W całym procesie informatyzacji szkół decydującą rolę odgrywa człowiek, jego nastawienie, wiedza i doświadczenie. Komputer musi być wprowadzany do szkoły w sposób gruntownie przemyślany. Stąd konieczność opracowania w każdej szkole własnego planu rozwoju informatyki szkolnej. Plan taki powinien być dostosowany do specjalności szkoły, jej otoczenia (środowiska w jakim działa szkoła), możliwości kadrowych oraz zasobów finansowych, postrzeganych w dłuższej perspektywie. Informatyzacja nie jest jednorazową akcją, z czego powinni zdawać sobie sprawę, przystępując do niej, wszyscy bezpośrednio i pośrednio zainteresowani - od dyrektora, poprzez nauczycieli i pracowników administracyjnych, aż do rodziców i uczniów. Nie mniej ważna jest świadomość tego, że jest to pewien ciągły proces, którego efekty będą odczuwane dopiero po pewnym czasie [2].

Informatyzacja szkoły, to nie tylko zakup sprzętu i oprogramowania, to proces, w którym bardzo dużą rolę będą odgrywać ludzie, ich przygotowanie fachowe, zaangażowanie, a nawet przyzwyczajenia. Dlatego też w programie informatyzacji szkoły musimy stawiać nie na maszyny, ale właśnie na nich. Komputer może, a nawet powinien zajmować poczesne miejsce w różnych dziedzinach działalności szkoły, obejmując dydaktykę, pogłębianie wiedzy we własnym zakresie oraz zarządzanie placówką oświatową. Dopiero po jasnym zdefiniowaniu potrzeb szkoły, określeniu sposobów pokonywania problemów można poszukiwać rozwiązań które spowodują wyraźną poprawę pracy szkoły. Tworzenie programu informatyzacji powinno zostać poprzedzone ustaleniem listy oczekiwanych efektów wprowadzenia komputerów do szkoły. Przy jej formułowaniu należy uwzględnić:
- przygotowanie dyrekcji i nauczycieli,
- środowisko pracy szkoły,
- wymagania stawiane absolwentom szkoły,
- dostępność funduszy i metod finansowania.

Środki informatyki w szkole już na etapie planowania powinny być widziane jako zespół, obejmujący następujące zastosowania komputera:
- dydaktykę,
- zarządzanie szkołą,
- pracę własną nauczyciela,
- indywidualną pracę pozalekcyjną ucznia.

Nie oznacza to, że wszystkie sfery aktywności szkolnej wymagają jednoczesnego i natychmiastowego skomputeryzowania. Trzeba jednak mieć je wszystkie na uwadze, tworząc elastyczną i otwartą bazę dla harmonijnego rozwoju informatyzacji szkoły w przyszłości.

Tworząc perspektywiczny plan informatyzacji szkoły warto zwrócić uwagę na łatwość wymiany informacji pomiędzy programami, jej przepływ i możliwość zautomatyzowania wielu operacji[3].

Wdrożenie w szkole informatycznego systemu zarządzania może - zdaniem M. Furmanka - zwiększyć efektywność pracy i podnieść jakość jej rezultatów[4]. W końcowym efekcie system ten powinien poprawić efekty funkcjonowania szkoły poprzez:
- częściowe lub całkowite wyeliminowanie konieczności wykonywania prostych, ale czasochłonnych czynności, powtarzalnych czynności (automatyzacja pozwoli na prowadzenie elektronicznej dokumentacji szkolnej, gromadzenie informacji o pracownikach, przetwarzanie informacji finansowo-księgowych; przy czym każdą z tych informacji wystarczy wpisać raz i wykorzystywać w różnorakich działaniach zarządzania)
- umożliwienie szybkiego rozwiązywania różnorodnych zadań (dotyczących na przykład problemów prawnych lub racjonalizowania kosztów funkcjonowania szkoły)
- ułatwienie dostępu do potrzebnych informacji, ich wymianę z dyrektorami szkół i szybki kontakt z jednostkami nadzoru
- umożliwienie wykonywania analiz, których nie można przeprowadzić tradycyjnymi metodami (na przykład wpływu nieobecności nauczyciela na wyniki osiągane przez uczniów poprzez analizę sposobu organizowania zastępstw, wykonywanie statystyki ocen wystawianych przez nauczycieli...)
- szybkie drukowanie potrzebnych elementów

W dużych szkołach lub ich zespołach kluczowym problemem jest z reguły organizacja pracy szkoły. Wówczas z pożytkiem dla uczniów i dla pracowników szkoły warto wprowadzić informatyzację do zarządzania placówką. Podstawowym oprogramowaniem jest w tym wypadku edytor tekstów, używany do redagowania wszelkich pism i dokumentów. Po jego opanowaniu można planować dalsze zakupy oprogramowania specjalistycznego wspomagającego zarządzanie szkołą. Można zacząć od ułatwienia dla sekretarki, tj. od programu bazy danych o uczniach, wyposażonego w bogate możliwości wyszukiwania informacji i drukowania zestawień oraz zestawu wzorów pism urzędowych obowiązujących w oświacie.

Jeśli za priorytetowe uznane zostanie planowanie zajęć, to warto arkusz organizacyjny i rozkład zajęć opracować za pomocą specjalnie do tego celu przeznaczonego oprogramowania. Planując wprowadzanie komputerów w szkolnej administracji należy przeanalizować obieg informacji w szkole. Jasno określone kompetencje wszystkich pracowników szkoły pozwolą na bezkonfliktowe wdrażanie systemu i później sprawne działanie.

Przypisy:
1. Sapiński F. Czy możliwe są kompleksowe rozwiązania informatyczne w zarządzaniu oświatą?, "Dyrektor szkoły" 1995, nr 10 s.19
2. Informatyka w szkole - Poradnik dyrektora i nauczyciela
3. TERM: Doskonalenie Zarządzania Oświatą.
4. Furmanek M., Technologia informacyjna w zarządzaniu szkołą. "Dyrektor Szkoły" 1999, nr12.

Opracowanie: Bogdan Jabłonowski

Zgłoś błąd    Wyświetleń: 2723


Uwaga! Wszystkie materiały opublikowane na stronach Profesor.pl są chronione prawem autorskim, publikowanie bez pisemnej zgody firmy Edgard zabronione.


BAROMETR


1 2 3 4 5 6  
Średnia ocena: 3.5



Ilość głosów: 2

Serwis internetowy, z którego korzystasz, używa plików cookies. Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, poprawy jakości świadczonych usług w tym dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do Twoich indywidualnych potrzeb). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do Internetu oraz w Polityce prywatności plików cookies.
Dowiedz się więcej.