Po nitce Ariadny do stajni Augiasza, czyli w jaki sposób mitologia grecka żyje we współczesnym języku polskim?

Scenariusz lekcji języka polskiego w klasie V (2 godz.)


Cel: poprawne posługiwanie się frazeologizmami pochodzącymi z mitologii greckiej

Cele operacyjne:
- uczeń poprawnie nazywa frazeologizmy,
- wyjaśnia ich pochodzenie i współczesne znaczenie,
- posługuje się słownikami,
- czynnie stosuje odpowiednie frazeologizmy w wypowiedziach pisemnych,
- efektywnie współdziała w zespole.

Metody i formy pracy:
- praca w zespole,
- wykorzystywanie twórczej aktywności ucznia.

Materiały:
- słowniki, np. języka polskiego, kultury antycznej, mitów i tradycji kultury, wyrazów obcych,
- ilustracje przedstawiające sytuacje odnoszące się do frazeologizmów, które pochodzą z mitologii greckiej,
- karty pracy.


Przebieg lekcji:

1. Określenie celu pracy, organizacja zajęć (podział na zespoły 3-4 osobowe, zespół uczniów zdolnych). Zapis tematu lekcji.
2. Wylosowanie hasła - frazeologizmu. Rozdanie zestawów ilustracji i kart pracy (zał.1), (zał.2).

Zadanie I

Na kartach pracy wpiszcie w odpowiednie miejsce:
- krótką informację o pochodzeniu frazeologizmu (np. z jakiego mitu, jakiej postaci, sytuacji dotyczy),
- jego współczesne znaczenie.

3. Prezentacja zadania przez sprawozdawcę każdej grupy i uzupełnianie kart pracy przez wszystkich uczniów.

Zadanie II

Wybierzcie ilustrację, która odpowiada wybranemu przez Was hasłu - frazeologizmowi. Ułóżcie następnie z tym frazeologizmem zdanie, które będzie dotyczyło sytuacji na rysunku.
Jeśli zadanie sprawi Wam trudność, możecie skorzystać z "koła ratunkowego" (zał. 3).

4. Prezentacja zadania przez sprawozdawcę każdej grupy.

Zadanie III

Wyjaśnijcie znaczenie wylosowanego hasła - frazeologizmu i ułóżcie z nim zdanie dotyczące współczesnej sytuacji.
W razie wątpliwości skorzystajcie ze słowników.

- być alfą i omegą
- wykonać co do joty
- marsowa mina
- puszka Pandory
- koń trojański
- wpaść w objęcia Morfeusza
- miecz Damoklesa
- męki Tantala
- węzeł gordyjski

Zadanie dla grupy uczniów zdolnych

Zredagujcie krótki opis postaci, korzystając z poznanych na lekcji frazeologizmów i podanego słownictwa:
silny jak Herakles, piękny jak Apollo, zgrabna jak nimfa, pilnuje jak Cerber.


5. Prezentacja zadania.

6. Zadanie domowe.

To samo, a jednak inaczej...
Do wyrazów pochodzenia greckiego dobierz polski odpowiednik:

aura -
auto -
pauza -
gigantyczny -
stomatolog -
aula -
laur -

Załącznik 2

Karta pracy
 

Frazeologizm	Pochodzenie	Współczesne znaczenie
znaleźć się w labiryncie	Mit o Minotaurze. W labiryncie, miejscu, z którego trudno było się wydostać, uwięziony był potwór, Minotaur, pożerający ludzi.	znaleźć się w trudnej, skomplikowanej, często bez wyjścia, sytuacji
nić Ariadny	Nić podarowana Tezeuszowi do szczęśliwego wydostania się z labiryntu.	ślad, wskazówka, pomoc
stajnia Augiasza	Stajnia króla Elidy nie oczyszczana przez wiele lat.	wielki nieporządek, bałagan
pięta Achillesa	Jedyne miejsce, w które można było śmiertelnie zranić Achillesa.	czyjaś słaba strona, słaby punkt
syzyfowa praca Syzyf	król Koryntu, za karę wtaczał na górę głaz, który spadał w momencie, kiedy bohater był już blisko celu.	praca monotonna, bezcelowa, nie mająca końca
olimpijski spokój	Olimp - siedziba bogów, miejsce natchnione, pełne niezmąconej ciszy, spokoju, szczęśliwości.	spokój niewzruszony, opanowanie
paniczny strach	Pan - bożek leśny, którego przeraźliwy głos rozlegający się wśród ciszy leśnej wywoływał lęk.	panika, popłoch, przerażenie

Załącznik 3


Zawartość "kół ratunkowych"
(rozsypanki wyrazowe, z których należy ułożyć zdania dotyczące ilustracji)


Znaleźć się w labiryncie - wycieczka, podziemia, zgubić się, uczestnicy, zamek, w.

(Uczestnicy wycieczki zgubili się w podziemiach zamku, znaleźli się w labiryncie.)


Nić Ariadny - grzybiarz, rękawiczka, okazać się, zgubiona, który, w lesie, dla, zabłądzić.

(Zgubiona rękawiczka okazała się nicią Ariadny dla grzybiarza, który zabłądził w lesie.)


Stajnia Augiasza - kolonie, zostawić, uczestnicy, po sobie.

(Uczestnicy kolonii zostawili po sobie stajnię Augiasza.)


Syzyfowa praca - ziarna, Kopciuszek, dla, piasek, być, mak, od, oddzielanie.

(Oddzielanie ziaren maku od piasku było dla Kopciuszka syzyfową pracą.)


Pięta Achillesa - uczniowie, wiele, tabliczka mnożenia, jest, dla.

(Tabliczka mnożenia jest dla wielu uczniów piętą Achillesa.)


Olimpijski spokój - obóz, burza, wartownicy, nawet, zachować, szalejąca, podczas.

(Wartownicy obozu nawet podczas szalejącej burzy zachowują olimpijski spokój.)


Paniczny strach - dziewczynki, wycie, usłyszeć, śpiące, wilk, gdy, w namiocie, ogarnąć.

(Śpiące w namiocie dziewczynki ogarnął paniczny strach, gdy usłyszały wycie wilka.)

Opracowanie: Ewa Wacławik
Szkoła Podstawowa nr 34
w Poznaniu

Wyświetleń: 10429