Program wychowawczy świetlicy szkolnej zespołu szkół gastronomicznych w Gorzowie Wlkp.

Praca opiekuńczo-wychowawcza została w znacznym stopniu ograniczona, choć potrzeba takiej działalności ciągle rośnie. Dlatego niepokojące są komunikaty o likwidacji świetlic szkolnych-szczególnie w obecnych szkołach średnich. Dlaczego świetlica kojarzy się głównie z dożywianiem i obiadami, a nie z rozwijaniem działalności poznawczej, artystycznej czy rozrywkowej uczniów? Świetlicę, w której uczeń może kształcić i rozwijać swoje zainteresowania, może sprawdzić swoje koncepcje, dokonywać prób. Aby uczeń był aktywny należy rozbudzać w nim chęć do działalności-często w atmosferze swobody, gdzie nie ma systemu klasowo-lekcyjnego ani ocen.

Poniżej zamieszczony Program Wychowawczy Świetlicy Szkolnej opracowałam w oparciu o Szkolny Program Wychowawczy i Szkolny Program Profilaktyki. Jednocześnie jest on wynikiem moich refleksji, spostrzeżeń z ostatnich lat pracy. Zważywszy, iż świetlica szkolna stanowi integralną część szkoły postanowiłam opracować program wychowawczy, który w pełni realizowałby misję naszej placówki.

W mojej szkole nazwę "świetlica szkolna" zastąpiono mianem "klubu szkolnego", w którym realizuje się zadania świetlicy szkolnej. Dlatego Klub szkolny to teren neutralny, nie przynależny żadnej klasie, żadnemu przedmiotowi, żadnej pracowni, ale wspólny. Tutaj można spotkać się z kolegami przed i po zajęciach, zagrać w gry komunikacyjne, poczytać książki i prasę oraz odrobić lekcje. To także miejsce działalności Samorządu Uczniowskiego, Radiowęzła Szkolnego oraz Redakcji Szkolnej Gazetki "KUJONEK". W trakcie organizowanych zajęć możemy dać szansę wykazać się uczniowi słabemu w nauce, często zniechęconemu brakiem osiągnięć. Młodzież może się wzajemnie lepiej poznać. Uczyć się siebie i akceptacji tego, że słabszy nie znaczy gorszy.

Na czas trwania zajęć szkolnych szkoła ma obowiązek zastąpić rodziców, zapewnić opiekę wszystkim uczniom, realizować ich potrzeby, stworzyć odpowiednie warunki do nauki i wypoczynku, dbać o ich bezpieczeństwo i dobre samopoczucie uczniów. Świetlica jako wewnątrzszkolna instytucja wychowawcza wspomaga i uzupełnia pracę szkoły we wszystkich jej zakresach:

- opieki,
- oddziaływań wychowawczych,
- poczynań dydaktycznych.

Do zadań świetlicy szkolnej w zakresie opieki wychowawczej zaliczyć można:

1. objęcie opieką uczniów dojeżdżających lub oczekujących na zajęcia lekcyjne bądź powrót do domu,
2. zaspokajanie potrzeb biologicznych związanych z dojrzewaniem, psychicznych i społecznych,
3. wzbogacanie potrzeb przez rozwijanie zainteresowań i zamiłowań,
5. zapewnienie uczniom możliwości indywidualnego rozwoju według posiadanych możliwości,
6. propagowanie aktywnych form spędzania czasu wolnego,
7. wdrażanie samorządności uczniowskiej,
7. wspomaganie rozwoju umysłowego, w tym prowadzenie działalności wyrównawczej,
8. zapewnienie uczniom możliwości rozwoju społeczno-moralnego,
9. poradnictwo psychologiczno-pedagogiczne.

W obecnych czasach priorytetowym zadaniem świetlicy stała się pomoc w realizacji potrzeb psychicznych uczniów przebywających w klubie szkolnym Do najbardziej powszechnych potrzeb psychicznych młodego człowieka zalicza się przede wszystkim: potrzebę aktywności i działania, potrzebę kontaktu emocjonalnego, przynależności do grupy rówieśniczej i jej uznania, akceptacji, potrzebę sukcesu, zrozumienia, samorealizacji, a także potrzeby poznawcze. W klasie szkolnej nie wszyscy uczniowie mogą zaspokoić te potrzeby, nie wszyscy potrafią zdobyć uznanie i akceptację rówieśników, osiągnąć upragniony sukces.

Świetlica szkolna ze względu na duże możliwości oddziaływania poprzez różnorodne formy pracy może stać się miejscem sprzyjającym rozwojowi, miejscem, które zaspokoi potrzeby psychiczne ucznia. Organizując pracę w świetlicy wychowawca ma mnóstwo okazji, aby rozbudzać, zaspokajać, kształtować potrzeby i zainteresowania młodego człowieka. Ważną sprawą jest zachęcanie wychowanków do współdziałania w organizowaniu zajęć i imprez, powierzanie im różnego rodzaju zadań, pomagając oczywiście w ich rozwiązywaniu, kształtowanie świadomości i postaw. Trzeba pamiętać, że całkowity brak powodzenia, brak sukcesu, uznania w różnych formach działania i w kontaktach koleżeńskich może wywołać groźne w skutkach stany frustracyjne. W świetlicy można zapewnić każdemu sukces obliczony na miarę jego możliwości.

Warto pamiętać o zasadzie: jak najmniej krytyki - jak najwięcej uznania i pochwał, gdyż sukces dodaje każdemu skrzydeł. Prawidłowa praca świetlicy sprzyja w szczególności umacnianiu więzi uczuciowej ze szkołą i angażowaniu uczniów w realizację założonych celów wychowawczych. Treść zajęć świetlicowych skorelowana z programem nauczania wzbogaca i rozszerza intelektualne możliwości i zainteresowania uczniów, stymulując ich aktywność umysłową w szerszym zakresie niż może to mieć miejsce w szkole na lekcji. Podczas pracy świetlicy powstają równocześnie warunki do wyrównywania szkolnych trudności słabych uczniów w sposób sprzyjający ich dobremu samopoczuciu w szkole i przywracaniu wiary we własne siły. Wzmacnia to motywację młodego człowieka do nauki szkolnej. W obecnej sytuacji jest to szczególnie ważne zadanie świetlicy.

Praca dydaktyczno-wychowawcza ma na celu przyczynianie się do wszechstronnego rozwoju osobowości ucznia, zwłaszcza jego rozwoju intelektualnego, emocjonalnego, społecznego i moralnego. Proces ten winien sprzyjać budzeniu zainteresowań, rozwijaniu zdolności poznawczych, wzbogacaniu wiedzy i kształtowaniu umiejętności ucznia.

Realizacja celów i zadań w znacznym stopniu uzależniona jest od pozytywnego stosunku uczniów do świetlicy - gdzie spędzają część dnia - i od atrakcyjności organizowanej tam działalności. Tylko wtedy wychowankowie (za cenę udostępnianych im motywujących, atrakcyjnych i angażujących przeżyć) stają się skłonni do podporządkowania się koniecznym w zorganizowanej grupie zasadom współżycia i współdziałania. Łatwiej też poddają się wpływom wychowawców-organizatorów pożądanych przeżyć.

Zajęcia prowadzone w świetlicy - poza odrabianiem lekcji - powinny zawierać elementy rekreacji, odpoczynku i upodabniać się pod względem dostarczanych przeżyć do tzw. zajęć czasu wolnego. Jestem przekonana, że świetlica spełniać będzie w mojej szkole niezwykle ważną funkcję dydaktyczno-wychowawczą i uczniowie do niej uczęszczający odniosą przewidywane przeze mnie korzyści.

Do podstawowych celów i zadań świetlicy szkolnej należy pragnienie, aby opuszczał ją uczeń:

pełen wiary w siebie, w swoje zdolności, umiejętności i siły,

świadomy swoich talentów, zdolności oraz zainteresowań,

z umiejętnościami asertywnymi,

z wykształconymi "nawykami kulturalnymi", tzn. potrzebą czytania, obcowania ze sztuką i kulturą,

przejawiający przyjazny stosunek do świata i ludzi, wrażliwy na potrzeby innych i chętny do niesienia pomocy,

posiadający dobrze wykształconą świadomość ekologiczną,

troszczący się o swoje zdrowie (nawyk regularnych ćwiczeń fizycznych, świadomy zagrożeń cywilizacyjnych),

wyposażony w podstawy psychologii praktycznej, tzn. rozumiejący swoje stany psychiczne i innych ludzi, posiadający wiedzę i umiejętność efektywnego odpoczynku i relaksu.

Najważniejsze uroczystości i imprezy:

1 września - Rozpoczęcie roku szkolnego

wrzesień - Dni sprzątania świata

23 września - Powitanie jesieni

1-31 październik - Dni ochrony przyrody. Miesiąc dobroci dla zwierząt

14 października - Dzień Edukacji Narodowej

1 listopada - Święto Zmarłych

11 listopada - Święto Niepodległości

19 listopada - Dzień bez tytoniu

30 listopada - Andrzejki

6 grudnia - Mikołajki

24, 25, 26 grudnia - Wigilia i Boże Narodzenie

14 lutego - Walentynki

marzec - Dni Patrona

21marca - Powitanie wiosny

Wielkanoc

22 kwietnia - Dzień Ziemi

1 maja - Święto Pracy

3 maja - Święto Konstytucji

31 maja - Dzień bez tytoniu

czerwiec - Zakończenie roku szkolnego

Kalendarz Imprez Szkolnych:

Opracowywany jest przez nauczyciela zajęć pozalekcyjnych w porozumieniu z Dyrekcją Szkoły, nauczycielami prowadzącymi koła zainteresowań oraz z Samorządem Uczniowskim. Kalendarz zawiera wykaz uroczystości i imprez w oparciu o tradycje szkolne i zainteresowania uczniów oraz potrzeby środowiska lokalnego.

Obszar działania: Rozwój intelektualny ucznia.

Cele:

rozwijanie umiejętności twórczego myślenia,

pomoc w odkrywaniu własnych możliwości i predyspozycji,

budzenie ciekawości poznawczej,

kształtowanie umiejętności korzystania ze źródeł informacji.

Metody:

stosowanie aktywizujących metod pracy,

stosowanie nowoczesnych technik uczenia się i przyswajania informacji,

zachęcanie do pracy w kołach zainteresowań,

zajęcia z literaturą fachową i prasą,

organizowanie konkursów,

zapisy w Kronice Szkolnej,

redagowanie szkolnej gazetki "Kujonek".

Spodziewane efekty:
uczeń:

rozwija swoje zainteresowania,

wykorzystuje poznane techniki,

podejmuje nowe wyzwania.

Obszar działania: Rozwój emocjonalny ucznia.

Cele:

dostarczenie wiedzy o różnorodności w rozwoju psychofizycznym uczniów,

zapewnienie poczucia bezpieczeństwa uczniom ze specyficznymi potrzebami edukacyjnymi,

rozpoznawanie indywidualnych potrzeb uczniów oraz analizowanie przyczyn niepowodzeń szkolnych,

diagnozowanie potrzeb uczestników świetlicy.

Metody:

psychodrama,

burza mózgów,

praca w małych grupach,

dyskusja na forum grupy,

techniki relaksacyjne,

zabawy komunikacyjne,

rozmowy indywidualne,

ankiety.

Spodziewane efekty:
uczeń potrafi:

komunikować się skutecznie w różnych sytuacjach,

radzić sobie ze stresem,

budować pozytywny obraz samego siebie,

ma zaufanie do szkoły.

Obszar działania: Rozwój społeczny ucznia.

Cele:

zwalczanie negatywnych zachowań społecznych: wandalizm, agresja,

uświadamianie zagrożeń płynących z braku tolerancji,

tworzenie pozytywnego klimatu w zespole.

Metody:

współpraca z pedagogiem szkolnym, wychowawcami klas,

realizacja programu profilaktycznego "Trening Zastępowania Agresji",

niekonwencjonalne metody integrujące uczniów.

Spodziewane efekty:
uczeń potrafi:

odróżnić dobro od zła,

jest odpowiedzialny,

angażuje się w życie szkoły i klasy,

wykorzystuje posiadane umiejętności prospołeczne.

Obszar działania: Życie w społeczeństwie i uczestnictwo w kulturze.

Cele:

zapoznanie z Prawami Człowieka, Dziecka, Ucznia, Uczestnika Świetlicy.

wdrażanie do samorządności,

dostarczenie wiedzy na temat różnych form aktywności społecznej,

powiązanie tradycji szkolnych narodowych oraz rodzinnych,

tworzenie hierarchii wartości,

kształtowanie właściwych postaw uczniowskich i obywatelskich,

kształtowanie poczucia odpowiedzialności, kształtowanie kultury bycia i słowa,

tworzenie możliwości współdziałania poprzez organizowanie różnorodnych form współpracy między uczniami, uczestnikami zajęć świetlicowych

Metody:

pobudzanie do właściwego korzystania z praw i przestrzegania obowiązków uczestnika świetlicy,

zachęcanie do aktywnego uczestnictwa w pracach samorządu uczniowskiego,

organizowanie imprez, uroczystości, konkursów o charakterze szkolnym i regionalnym,

dbanie o czystość pomieszczeń i sprzęt szkolny,

tworzenie zwyczajów i obrzędów świetlicowych,

rozwijanie umiejętności współżycia społecznego,

współzawodnictwo, konkursy rozwijające aktywność.

Spodziewane efekty:
uczeń:

zna swoje prawa i obowiązki,

potrafi godnie reprezentować społeczność szkolną,

podejmuje działalność na rzecz szkoły i środowiska,

utrzymuje prawidłowe relacje z rówieśnikami.

Obszar działania: Rozwój zdrowotny.

Cele:

kształtowanie właściwych nawyków higienicznych i zdrowotnych,

uświadomienie zagrożeń związanych z nałogami,

propagowanie zdrowego stylu życia.

Metody:

realizacja programów profilaktycznych,

akcje: "Dzień bez papierosa", "Światowy Dzień Walki z AIDS",

włączanie się w realizację szkolnych programów propagujących zdrowy styl odżywiania.

Spodziewane efekty:
uczeń:

potrafi dbać o własne zdrowie psychiczne i fizyczne,

zna zagrożenia i potrafi świadomie ich unikać,

wie, gdzie szukać pomocy.

Opracowanie:
mgr Barbara Matusik
nauczyciel świetlicy i zajęć pozalekcyjnych

Wyświetleń: 4345