Projekt jako metoda nauczania

Pojęcie "projektu" przyjęło się na określenie metody nauczania, której istota polega na tym, iż uczniowie realizują określone "duże" przedsięwzięcie w oparciu o przyjęte wcześniej założenia. Przedsięwzięcie takie charakteryzuje się tym, że:
- ma określone cele i metody pracy
- ma określone terminy realizacji, całości przedsięwzięcia oraz poszczególnych etapów,
- wyznaczone są osoby odpowiedzialne za jego realizację,
- znane są kryteria oceny poszczególnych etapów pracy i rodzajów aktywności uczniów,
- uczniowie mogą pracować indywidualnie choć znacznie częściej zadania realizowane są w grupach,
- rezultaty pracy prezentowane są publicznie (na ogół na forum klasy lub szkoły),
- podstawowe informacje nt. zadania, jakie stawia przed uczniami nauczyciel:
temat, cele, metody pracy, terminy i kryteria oceny są przygotowane przez nauczyciela w formie tzw. Instrukcji.

Ze względu na przedmiot pracy oraz możliwość publicznej prezentacji jej efektów można przyjąć, iż istnieją dwa typy projektów edukacyjnych:
1. Projekt badawczy polegający na zebraniu i usystematyzowaniu informacji o pewnych zagadnieniach. Jego rezultaty mają charakter różnego rodzaju opracowań, wywiadów, rysunków, albumów, gier, itp., które uczniowie przygotowują, — następnie prezentują w określonych przez instrukcję warunkach.
2. Projekt działania lokalnego polegający na podjęciu jakiegoś działania w środowisku lokalnym.



Jakie cele można osiągnąć stosując metodę projektów?

Istotą metody projektów jest samodzielna praca uczniów, w trakcie której mają oni możliwość praktykowania całego szeregu umiejętności:
- planowania i organizowania własnej nauki oraz przyjmowania coraz większej odpowiedzialności za postępy w kształceniu,
- skutecznego porozumiewania się w różnych sytuacjach,
- prezentacji własnego punktu widzenia,
- uwzględniania poglądów innych ludzi,
- poprawnego posługiwania się językiem ojczystym,
- przygotowania się do publicznych wystąpień,
- efektywnego współdziałania w zespole i pracy w grupie,
- podejmowania grupowych decyzji,
- rozwiązywania problemów w sposób twórczy,
- poszukiwania, porządkowania i wykorzystywania informacji z różnych źródeł,
- odnoszenia do praktyki zdobytej wiedzy,
- rozwijania sprawności umysłowych,
- rozwijania osobistych zainteresowań,

ETAPY POSTĘPOWANIA:

Etap wstępny:

- wybór materiału realizowanego metodą projektu,
- określenie tematu projektu,
- ustalenie celów projektu,
- podział tematu projektu na zadania,
- podział uczniów na grupy zadaniowe,
- przygotowanie instrukcji dla każdej grupy zadaniowej,
- określenie czasu, miejsca i sposobu (formy) realizacji projektu.

Etap zasadniczy:

- zbieranie i opracowywanie materiałów przez uczniów.

Etap końcowy:

- prezentacja projektu,
- ocena projektu. Bierzemy pod uwagę następujące kryteria:
- wykorzystanie dodatkowych źródeł informacji,
- pomysłowość (wizualizację),
- wkład pracy poszczególnych członków grupy.

Przygotowanie instrukcji do projektu i praca grupowa nad nim

Instrukcja jest na ogół przygotowana przez nauczyciela. Powinna ona zawierać wszystkie informacje ważne dla treści i formy realizowanego projektu.
Na ogół instrukcja składa się z następujących elementów:
- tematu projektu i jego celów,
- zadań, które mają doprowadzić do realizacji celów,
- źródeł, w których należy poszukiwać potrzebnych informacji,
- terminu prezentacji oraz terminów poprzedzających ją konsultacji z nauczycielem,
- możliwych sposobów prezentacji projektu i czasu tej prezentacji,
- kryteriów oceny projektów.

Instrukcja do projektu działania lokalnego jest inna. Powinna przypominać szczegółowy terminarz kolejnych prac z określeniem obowiązków dla poszczególnych członków grupy. Jeśli projekt działania lokalnego wiąże się ze zdobyciem pieniędzy i wydaniem ich na jakiś cel, uczniowie powinni przygotować dokładny budżet wyszczególniając na co i jakie sumy mają zostać wydane, uzgodnić z ewentualnym sponsorem formę sprowadzenia z realizacji budżetu, wybrać spośród siebie osobę odpowiedzialną za sprawy finansowe (skarbnika).

Aby ułatwić sobie pracę, nauczyciel może posłużyć się prostą tabelką porządkującą informacje związane z koordynowaniem projektów: imiona i nazwiska członków grupy temat projektu terminy konsultacji termin prezentacji projektu
 

imiona i nazwiska członków grupy	temat projektu	terminy konsultacji	termin prezentacji projektu

Jedną z korzyści jakie daje praca nad projektami jest to, iż uczniowie mogą rozwijać umiejętności związane z pracą w grupie. W związku z tym pojawiają się pewne problemy.
1. Podział na grupy- Zwykle na początku pracy w grupach uczniom bardzo zależy na tym, by pracować ze swymi najbliższymi przyjaciółmi. Nie ma żelaznych reguł postępowania w takiej sytuacji.
2. Skład grupy- Najlepiej jest, jeśli grupy składają się z uczniów o zróżnicowanym poziomie osiągnąć szkolnych. Trzeba jednak zadbać o to, by każdy uczeń w grupie był za coś odpowiedzialny.
3. Liczebność grup- Psychologowie społeczni uważają, że grupa w której możliwe są rzeczywiście bliskie relacje nie powinna liczyć więcej niż 7 osób, — optymalna jest grupa pięcioosobowa.
4. Role w grupie- W każdej grupie zadaniowej po pewnym czasie poszczególne osoby przyjmują spontaniczne określone role. Mogą one mieć pozytywny wpływ na działanie grupy lub negatywny (rola krytykanta).
5. Normy grupowe- W każdej grupie po pewnym czasie ustalają się pewne normy: jakieś zachowania są mile widziane, inne uważane za niepożądane.

Prezentacja projektu

Prezentacja jest ostatnim etapem realizacji projektu. Decyzja dotycząca formy prezentacji powinna zostać podjęta przez uczniów.

Przykłady form prezentacji:
-wystawa prac wykonanych przez uczniów (albumów, plakatów, rysunków, itp.) z ich komentarzem,
- inscenizacja,
- wykład,
- odczytanie pracy pisemnej,
- pokaz filmu video,
- prezentacja muzyki lub innych nagrań (wywiadów) z taśmy magnetofonowej,
- prezentacja modelu lub planu,
- różnego rodzaju gry i zabawy angażujące innych uczniów
- książeczki, broszury,
Ustalmy czas trwania prezentacji. Każda grupa musi mieć tyle samo czasu.


BIBLIOGRAFIA

- K. Rau, E. Ziętkiewicz. Jak aktywność uczniów. Burze mózgów i inne techniki w edukacji. Oficyna Wydawnicza, Poznań 2000.
- E. Brudnik, A. Moszczyńska, B. Owczarska. Ja i mój uczeń pracujemy aktywnie. Przewodnik po metodach aktywizujących. SFS, Kielce 2000.
- J. Krzyżewska. Aktywizujące metody i techniki w edukacji. AU Omega, Suwałki, 1998-2000.
- E. Perrott. Efektywne nauczanie. WsiP, Warszawa 1995.
- B. Borowska, V. Panfil. Metody aktywizujące w edukacji biologicznej, chemicznej i ekologicznej. TEKST, Bydgoszcz 2001.

Opracowanie: mgr Hanna Grzenkowska
Szkoła Podstawowa Nr 2
w Kartuzach

Wyświetleń: 838