Analiza autorskiego programu nauczania - element konieczny w ustalaniu kierunków ewaluacji.

Począwszy od 01 września 2002 r. pracuję w oparciu o autorski "Zintegrowany program do gimnazjum w zakresie nauczania muzyki i plastyki".Aby określić kierunki ewaluacji dokonałam analizy programu stosując trzy metody: za pomocą testów, za pomocą obserwacji czynności nauczyciela i czynności ucznia oraz za pomocą ankiety "Hipotetyczne funkcjonowanie programu nauczania z pozycji ucznia".

Pierwszą metodę - testy przedmiotowe przeprowadziłam w klasach pierwszych w roku szkolnym 2002/2003. Zostało przeprowadzonych 190 testów "Starożytność-plastyka", 188 testów "Średniowiecze-plastyka", 195 testów "Średniowiecze-muzyka". Z przeprowadzonych łącznie 378 testów plastycznych średnia dydaktyczna wyniosła 3,56, a średnia ze 195 testów muzycznych wyniosła 3,71. Szczególowa analiza pytań i zadań testowych pozwoliła mi na określenie zagadnień latwych i sprawiających uczniom trudności. Po wnikliwej obserwacji testów z plastyki wyciągnęłam następujące wnioski:
- uczniowie potrafią rozpoznawać style w architekturze i podać ich cechy charakterystyczne.
- uczniowie potrafią podać ramy czasowe omówionych epok.
- potrafią nazwać występujące elementy architektoniczne i przyporządkować je do danego stylu.
- potrafią podać cechy rzeżby i malarstwa analizując podane przykłady na fotografiach.
- potrafią wymienić najważniejszych przedstawicieli malarstwa i rzeżby omówionych epok.
- mają trudności z pytaniami analitycznymi typu:, "Dlaczego dany obraz zaliczysz dodzieł danej epoki?"
- mają trudności z określaniem sposobów ujmowania przestrzeni charakterystycznych dla danej epoki.

Po wnikliwej analizie testów z muzyki wyciagnęłam następujące wnioski:
- uczniowie potrafią po opisie rozpoznać najstarsze zabytki muzyki polskiej.
- potrafią wymienic najważniejszych przedstawicieli muzyki omawianej epoki.
- potrafią rozpoznać najważniejsze cechy muzyki omawianej epoki.
- mają problemy z charakteryzowaniem muzyki ametrycznej.
- mają problemy z przyporządkowaniem utworów muzycznych ich kompozytorom.
- mają problemy z charakteryzowaniem rodzajów pierwszej muzyki wielogłosowej.

Analiza testów sprawdzających opanowanie dotychczas przerobionego materiału pokazały, że program nie jest zbyt obszerny, podaje najistotniejsze Problemy, uczniowie osiągają sukcesy w nauce.

Drugą metodą analizy jest moja obserwacja dotycząca czynności nauczyciela i czynności ucznia, podczas której staram się dostrzec wszystkie zjawiska mogące mieć wpływ na przebieg procesu kształcenia. Z perspektywy dwóch lat pracy - pierwszego - w fazie tworzenia programu i drugiego już w oparciu o zatwierdzony program mogę stwierdzić, że posiada on wiele dodatnich cech:
- ujmuje materiał chronologicznie zarówno pod względem dziejów sztuki jak i wiadomości o obu dziedzinach - tworzeniu się ich form wyrażania co pozwala uczniom na uporządkowanie i usystematyzowanie wiadomości, na całościowe spojrzenie na zakres materiału.
- po omówieniu konkretnych problemów występujących chronologicznie zostają one utrwalone w działalności plastycznej lub muzycznej, co pozwala uczniom lepiej zrozumieć i zapamiętać poruszane kwestie.
- zaletą programu jest możliwość realizacji w formie przedmiotu "sztuka" jak i dwóch osobnych przedmiotów "muzyka" i "plastyka". - dodatkowym atutem programu jest przedstawienie planu wynikowego niektórych tematow, a także wynikających z ich treści ścieżek edukacyjnych.

Trzecia metoda, która się posłużyłam to analiza hipotetycznego funkcjonowania programu z pozycji ucznia. Jej celem było stwierdzenie czy zadania wynikające z programu nie są zbyt trudne, czy jego realizacja nie powoduje negatywnych skutków tzn. Zniechęcenia, niezrozumienia. W tym celu opracowałam ankietę i w wyniku Jej analizy ustaliłam następujące fakty:
- na 191 osób ankietowanych 68, 78% uważa, że zajęcia prowadzone przeze mnie są atrakcyjne, uczniowie rozumieja cele lekcji i polecenia nauczyciela.
- spośród tych uczniów 30, 54% uważa, że zajęcia są ciekawie prowadzone, 35, 50% myśli, że mają ciekawy temat, 68, 85% jest zdania, że ma na nich szansę aktywnie pracować, 60, 74% twierdzi, że jest dobra atmosfera na lekcji.

Sumując całościowe wyniki analizy doszłam do wniosku, że najważniejsze kierunki ewaluacji to:
- dalsze ulepszanie programu pod względem repertuaru do słuchania, śpiewania i innych działań praktycznych, co pozwoli na większe zainteresowanie lekcją.
- dalsze poszukiwanie ciekawych propozycji prac plastycznych, co pozwoli na większe zainteresowanie i satysfakcję z pracy na lekcji.

Opracowanie: Hanna Żółkoś
nauczycielka w Gimnazjum Nr 27
w Bydgoszczy

Wyświetleń: 2579