AWANS INFORMACJE Dla nauczyciela Dla ucznia LOGOWANIE


Katalog

Halina Trojnar
Biologia, Różne

Atrakcyjna lekcja w parku narodowym

- n +

Atrakcyjna lekcja w Parku Narodowym

W Polsce istnieje ponad 20 Parków Narodowych. Na terenie każdego Parku znajduje się Muzealny Ośrodek Edukacyjny. Ośrodki te prowadzą działalność wystawienniczą, mają bogato wyposażone zbiory biblioteczne, oferują współpracę ze szkołami.

Parki Narodowe są pomnikami dawnego krajobrazu, zachowują i przekazują następnym pokoleniom przyrodę "czystą", taką jaką zastał człowiek zanim zaczął ją eksploatować. Parki są mieszkaniem dla żywych organizmów, roślin i zwierząt zagrożonych wyginięciem. Mają wielkie znaczenie dla kultury człowieka, któremu umożliwiają bezpośrednie spotkanie z przyrodą i jej pięknem. Parki Narodowe pełnią także rolę edukacyjną. To właśnie w parkach można nauczyć się dostrzegać piękno ojczystej flory i fauny, zależności występujące w biocenozie, poznawać gatunki roślin i zwierząt objęte ochroną itd. Jedną z form jaką spełniają parki są różnego rodzaju wystawy prezentowane w Ośrodkach Edukacyjno-Muzealnych /OEM/. Przykładem takiej edukacji może być działalność OEM Roztoczańskiego Parku Narodowego, w którym równocześnie prezentowanych jest kilka wystaw.

Bardo ciekawa jest stała wystawa poświęcona Roztoczańskiemu Parkowi Narodowemu (RPN). Przedstawiono na niej geologię, florę i faunę Parku. Dzięki pomysłowości organizatorów wystawy zgromadzone eksponaty można oglądać w środowiskach łudząco przypominających naturalne. Wystawa zachęca do wędrówek po szlakach turystycznych na terenie RPN.

Innym przykładem jest wystawa pn. "Pszczelarstwo dawniej i dziś", która zapoznaje zwiedzających zarówno z historią pszczelarstwa, biologią i hodowlą pszczół, oraz ze współczesną gospodarką pasieczną.

Kolejna ekspozycja to wystawa przyrodniczo-etnograficzna "Od boru do chałupy". W świecie chemii, plastików i dużego tempa życia, młode pokolenie coraz rzadziej spotyka się z przyrodą, coraz mniej zauważa związki i zależności pomiędzy naturą a człowiekiem. Właśnie ta wystawa jest dobrą okazją aby młodzieży pokazać i uświadomić relacje człowieka z przyrodą, a dorosłym je przypomnieć. Wystawę podzielono na kilka pozornie odrębnych, a jednocześnie współgrających ze sobą działów. Od pozyskiwania nasion, hodowli drzew, ich klasyfikacji w różnych wieku, pracach przy wyrębie, do budowy chałupy, wyposażenia gospodarstwa domowego i prezentacji narzędzi potrzebnych do uprawy roli.

Wystawa daje możliwość zapoznania się z fragmentami dziejów lasu i leśnictwa oraz wsi i jej kultury. W każdym dziale zadbano o odpowiedni wystrój, zapewniający właściwy odbiór przez zwiedzających. Każda ekspozycja ma swój specyficzny klimat. W poszczególnych stanowiskach zastosowano zróżnicowane podłoża np. szyszki, igliwie, wióry, trociny, sieczkę ze słomy. Zwiedzającym towarzyszy specyficzny, przyjemny zapach żywicy.

Zwiedzanie wystawy rozpoczynamy od działu poświęconemu zalesianiu. Prezentowane tablice informują zwiedzających o podstawowych pojęciach związanych z tematem zalesiania, wyjaśniają m in. co to jest odnowienie lasu - naturalne i sztuczne. Przedstawione są oryginalne urządzenia służące do pozyskiwania nasion drzew np.: miara do zasypu szyszek, suszarka do nasion. Pokazano też pozyskane nasiona różnych drzew i krzewów. Na wystawie przedstawiono program zachowania leśnych zasobów genowych i hodowli selekcyjnej drzew leśnych w Polsce w latach 1991-2010 oraz informacje na temat powierzchni i produkcji szkółkarskiej z uwzględnieniem procentowego udziału sadzonek iglastych, liściastych i krzewów. Wystawione są narzędzia do produkcji sadzonek: m in. świder do wyjmowania sadzonek z bryłą korzeniową, kostur, walec szkółkarski do rozbijania gród ziemi. Naboje do sadzenia zrzucanych z samolotów sadzonek dają wyobrażenie o pracy jaką należy wykonać podczas hodowli i sadzenia drzew. Zebrane zdjęcia przedstawiają nowoczesne szkółkarstwo kontenerowe.

Kolejny dział do którego przechodzimy zapoznaje nas ze schematem drzewostanu w różnych klasach wieku oraz drobnymi narzędziami do obróbki drewna. Widzimy klasyfikator i numerator do drewna, "klupę" drewnianą - średnicomierz itp. Duże zdjęcia (tablice) ilustrują wyrąb drzew metodą tradycyjną oraz wywóz drewna z lasu. Można zobaczyć sprzęt do załadunku drewna m.in. różne rodzaje siekier, obracaki do drewna, sanki włóczne do transportu. Realizm tych informacji podkreśla wóz załadowany drewnem ustawiony wśród szyszek i igliwia. W następnej części wystawy znajduje się schematyczny rysunek przedstawiający klasyfikację wymiarową drewna. W sposób bardzo przejrzysty zilustrowano podział na drewno opałowe i użytkowe. Ułożony stos drewna w sposób realistyczny obrazuje zwiedzającym jaką objętość zajmuje 1 kubik. Duże narzędzia do obróbki drewna: piła traczna, topór ciesielski, siekiera informują o ciężkiej pracy, która należy wykonać podczas pozyskiwania drewna.Z innego rysunku dowiadujemy się co nazywamy karpiną, strzałą, a co koroną drzewa. Zwiedzając kolejne miejsce poznajemy narzędzia ciesielskie - świder, cyrkiel, topór. Oglądając stanowisko obróbki drewna odnosimy wrażenie, że to cieśla przerwał na chwilę pracę przy budowie domu i pozostawił swoje narzędzia wśród kory drzew.

Dzisiejszy wygląd i wyposażenie domu bardzo różni się od typowej wiejskiej chałupy. Jak znaczne są te różnice, można się przekonać oglądając wnętrze drewnianej chałupy na wystawie. Zaprezentowana izba jest pięknie urządzona. Na środku stoi stół, obok jest łóżko z haftowaną pościelą i zdobiony kredens. Pod ścianą widzimy drewnianą sofkę (szlaban). Od razu daje się zauważyć, że wszystkie sprzęty i przedmioty codziennego użytku są wykonane z drewna. Na podłodze z desek stoi drewniana skrzynia na prawidła, obok buty z drewnianymi podeszwami, piesek do zdejmowania butów. Ściany ozdobione są obrazami z wizerunkami świętych. W innej części izby stoi piec chlebowy z naczyniami również wykonanymi z drewna. Sprzętami codziennego użytku były m in.: skopki, łyżki drewniane, ceber, konewki na mleko, maselnica, prasa do sera, niecki, maglownice, kijanki i tara do prania. Tradycyjnymi zajęciami ludności mieszkającej na wsi było rolnictwo, stolarstwo i tkactwo. Na wystawie pokazano typowe warsztaty pracy. Wśród trocin będących nieodzownym atrybutem prac związanych z obróbką drewna stoją narzędzia stolarskie - hebel, świder, ośnik, ścisk i młotek. Narzędzia warsztatu tkackiego prezentowane są na podłodze pokrytej tkaniną workową. Mamy okazję zobaczyć kołowrotek do skręcania sznurów, grzebień i międlicę do konopi i lnu. Na kolejnym stanowisku, wśród sieczki, leżą różne naczynia dłubane i narzędzia do ich wykonywania (wiadro klepkowe, beczułka klepkowa, łopata do zboża, ceber, maselniczka). Ostatni dział poświęcono narzędziom do uprawy roli. Można zobaczyć grabie do ściernisk, jarzmo dla krowy, orczyk, brony, obredlacz drewniany, radło płozowe. Wszystkie zgromadzone sprzęty są wykonane z drewna.

Scharakteryzowany przykład działalności wystawienniczej RPN wskazuje, że działalność Ośrodków Edukacyjnych Polskich Parków Narodowych jest dobrą formą edukacji młodego pokolenia. Można tutaj realizować zajęcia zarówno z przyrody i biologii jak i historii, j. polskiego, godzin wychowawczych itp. W czasie takich zajęć można uczniom przedstawić, poza wiadomościami i umiejętnościami merytorycznymi, wartości dziedzictwa kulturowego naszego kraju. Każda z zaprezentowanych wystaw uwrażliwia nas na piękno przyrody i wskazuje na ważność zagadnień ekologicznych. Warto zapoznawać się z ofertą wystaw prezentowanych w OEM Parków Narodowych i wykorzystywać je jako formę edukacyjną w kształceniu dzieci i młodzieży.

Opracowanie: mgr inż. Halina Trojnar
Zespół Szkół Specjalnych
im. UNICEF w Rzeszowie

Zgłoś błąd    Wyświetleń: 1189


Uwaga! Wszystkie materiały opublikowane na stronach Profesor.pl są chronione prawem autorskim, publikowanie bez pisemnej zgody firmy Edgard zabronione.


BAROMETR


1 2 3 4 5 6  
Oceń artukuł!



Ilość głosów: 0

Serwis internetowy, z którego korzystasz, używa plików cookies. Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, poprawy jakości świadczonych usług w tym dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do Twoich indywidualnych potrzeb). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do Internetu oraz w Polityce prywatności plików cookies.
Dowiedz się więcej.