Pożyteczne czytanie

Czy w czasach telewizji, filmów video, DVD, gier komputerowych uczniowie nadal mają ochotę czytać książki? Zdajemy sobie sprawę z tego, że często wolą np. telewizję. Jest atrakcyjniejsza, łatwiejsza w odbiorze, dzieci często nie mogą się od niej oderwać, choć nie zawsze rozumieją oglądany film czy program. Ważne jest, że obrazy migają, stale coś się dzieje. W przypadku książki trzeba dokonać wyboru jednej pozycji, następnie sięgnąć na półkę, przewracać strony... Ilustracje niestety nie poruszają się. Dlatego jest tak ważne, aby uczniowie polubili czytanie.

Lektura zmusza do aktywności, wymaga wysiłku zarówno od ucznia, jak i rodziców czy nauczycieli. Rozwija samodzielność i umiejętność wyszukiwania informacji. Czytanie głośne i ciche wzbogaca zasób słownictwa, pomaga w rozwoju pamięci słuchowej i wzrokowej. Istotną rolę spełniają ilustracje. Uczą wychwytywania szczegółów, spostrzegawczości, kształtują wrażliwość estetyczną. Książki, czasopisma zawierające zagadki i ćwiczenia w znakomity sposób rozwijają myślenie logiczne. Mogą być źródłem satysfakcji z właściwie rozwiązanego problemu, uczą pokonywać trudności, pozwalają sprawdzić samego siebie. Niestety wielu uczniów ma problemy z czytaniem, a w szczególności z czytaniem ze zrozumieniem. Dowodem są testy kompetencji. Rozumienie tego, co się czyta utrudnia z pewnością słabo opanowana lub zła technika czytania. Bywa, że dziecko bardzo powoli czyta wyrazy litera po literze i kiedy dotrze do końca zdania nie pamięta, co było na początku. Uczniowie często czytają zbyt szybko, bez uwzględnienia znaków interpunkcyjnych. Przyczynami słabego rozumienia czytanego tekstu może też być po prostu brak zainteresowania, nieznajomość użytych słów czy mała koncentracja uwagi. Aby przygotować dziecko do prawidłowego odbioru treści, należy zacząć od czytania mu na głos danego tekstu, a następnie poprosić o odpowiedzi na pytania sprawdzające o charakterze ogólnym. Takie działania ćwiczą doskonale koncentrację uwagi, pamięć słuchową.

Podczas nauki czytania i potem, gdy sztukę tę uczeń powinien mieć opanowaną, warto dostarczyć mu teksty zmuszające do uważnego i świadomego odbioru sensu zdań, np. dawać do rozwiązania krzyżówki, zagadki, polecić dobieranie wyrazów do odpowiednich grup tematycznych, głośne czytanie prozy lub wierszy z dużą ilością znaków interpunkcyjnych, stosować pytania testowe, do których trzeba wybrać jedną odpowiedź itp. Czytanie to dla młodszych dzieci także okazja do bliskiego kontaktu. Czas wspólnej lektury to jednocześnie czas rozmów, pytań, wyjaśniania rzeczy trudnych lub niezrozumiałych. Straszni bohaterowie mniej przecież przerażają, gdy obok siedzi rodzic! Dzieci są wrażliwe na krzywdę innych: młodszym uczniom zdarza się płakać nad losem Dziewczynki z Zapałkami, a nieco starsi bardzo często smucą się, gdy czytają o śmierci bohaterskiego Ernesta Nemeczka.

Każda lektura - bajka, baśń, wiersz czy opowiadanie pobudza wyobraźnię ucznia. Nie wszystko jest powiedziane do końca i on sam może tworzyć świat, o którym czyta lub słyszy. Lektury powinny być dostosowane do poziomu rozwoju naszych wychowanków, ich wieku, bowiem książka zbyt trudna raczej zniechęca niż motywuje. Warto mieć na uwadze uczniowskie gusta, gdyż radość i pożytki płynące z dobrze dobranej książki (poleconej, wybranej samodzielnie pod wpływem sugestii nauczyciela czy rodzica) bywa ogromna.

Opracowanie: Ewa Cipora-Olszewska
nauczycielka języka polskiego
w Szkole Podstawowej nr 5 w Lesznie

Wyświetleń: 662