Katalog

ZBIGNIEW MOLSKI, 2019-06-18
Białystok

Zajęcia pozaszkolne, Program nauczania

Program zajęć przyrodniczych "Ptaki i zwierzęta".

- n +

Program zajęć przyrodniczych
„Ptaki i zwierzęta”. Zbigniew Molski


„Ziemia nie należy do człowieka, człowiek należy do Ziemi.
Cokolwiek przydarzy się Ziemi, przydarzy się człowiekowi.
Człowiek nie utkał pajęczyny życia - jest on niteczką w tej pajęczynie.
Jeżeli niszczy więc pajęczynę, niszczy samego siebie... ”.

Wódz Indian Seattle 1855

Wstęp

Jesteśmy częścią przyrody, a zatem powinniśmy o nią dbać. Rzeczywistość jest jednak inna i dzieci już od młodych lat ją zauważają. Człowiek bezmyślnie niszczy środowisko, doprowadza do jego unicestwienia, a tym samym samego siebie. Stąd coraz większego znaczenia nabierają takie pojęcia jak: ekologia, edukacja ekologiczna czy ochrona środowiska.

„W erze technologicznej, w której żyjemy człowiek zatracił poczucie jedności z przyrodą. Tymczasem nawet najbardziej pierwotne plemiona mają wizje kosmosu oraz miejsca i funkcji jakie w jego granicach właściwe są człowiekowi. Nasze obecne przebudzenie z tego zamroczenia technologią jest szczególnie bolesne. Przemieniliśmy Ziemię i ludzkie życie na wiele nieodwracalnych sposobów. Niektóre z nich były twórcze i pomocne. Wiele jednak było niszczących ponad zdolność wyobrażenia.”[1]

W obliczu wielu katastrof ekologicznych (np. powodzi, trzęsień ziemi itp.) zaczynamy zastanawiać się nad konsekwencjami naszego postępowania. Zaczynamy dostrzegać zależność człowieka od przyrody i zdawać sobie sprawę z tego, że ekologia nie jest modą ale koniecznością. Propagowany dotąd wzorzec oceny jakości życia na podstawie ilości posiadanych dóbr materialnych odebrał zdolność realnego spojrzenia na sprawy środowiska. Musimy zmienić dotychczasowy styl myślenia i wprowadzać w życie zasady zrównoważonego rozwoju, czyli ekorozwoju na Ziemi.

O stanie środowiska na świecie można dowiadywać się z różnych źródeł np.: gazet, telewizji, Internetu. Często mówimy, że nie mamy większego wpływu na to, co dzieje się na drugiej półkuli. Ale z pewnością mamy wpływ na to, co dzieje się w naszym otoczeniu. Możemy przecież obserwować, poznawać i monitorować stan najbliższego środowiska. Powinniśmy czuć się odpowiedzialni za działania w nim podejmowane. Wzbudzenie świadomości ekologicznej jest zatem jednym z głównych zadań współczesnej szkoły. W przyszłości znajomość kultury, historii i stanu środowiska własnego regionu, Polski i świata zaowocuje trafnymi wyborami, które będą zbieżne z zasadami ekorozwoju. Na nauczycielach spoczywa odpowiedzialność za to aby młodzież nauczyła się szacunku do przyrody i czuła potrzebę jej ratowania. To poczucie odpowiedzialności zainspirowało mnie, jako nauczyciela prowadzenia zajęć o takiej tematyce.
Założeniem programu jest ukazanie atrakcyjności zagadnień i działań ekologicznych przez możliwość wykazania aktywności w najbliższym otoczeniu, w środowisku lokalnym. Treści zawarte w programie motywują uczniów do podjęcia odpowiedzialności za stan środowiska naturalnego.
Tematyka zajęć będzie modyfikowana przy uwzględnieniu zainteresowań uczniów. Forma i tematyka zajęć została dostosowana do potrzeb, możliwości i oczekiwań dzieci z którymi pracuję.


I. Cele główne
1. kształtowanie świadomości i kultury proekologicznej wśród uczniów zgodnych z etyką opartą na właściwej hierarchii wartości, prawach człowieka i przyrody
2. poznanie mechanizmów i skutków niepożądanych zmian w środowisku przyrodniczym
3. rozwijanie zainteresowań własnym regionem (gminą Zabłudów, Puszczą Knyszyńską i parkami narodowymi regionu) - jego historią, kulturą a w szczególności stanem środowiska
4. rozwijanie poczucia odpowiedzialności za działania podejmowane najbliższym środowisku
5. rozwijanie zainteresowania przyrodą, rozumienia współzależności człowieka i środowiska
6. rozwijanie umiejętności obserwacji, planowania doświadczeń i wyciągania wniosków oraz opisywania ich
7. rozwijanie umiejętności korzystania z różnych źródeł informacji
8. wyrabianie umiejętności posługiwania się mikroskopem
9. propagowanie zdrowego stylu życia



II. Priorytety

przekazanie wiedzy dotyczącej budowy i złożoności świata ożywionego i nieożywionego oraz warunków życia
umożliwienie wykonywania prostych eksperymentów i interpretowania ich wyników
umożliwienie rozwijania własnych zainteresowań
kształtowanie postawy szacunku do przyrody i odpowiedzialności za jej stan
pobudzanie wrażliwości uczniów na piękno świata, wartość życia i problemy środowiska
opracowywanie i upowszechnianie wyników badań w środowisku lokalnym
organizowanie wystaw o tematyce ekologicznej
opieka nad pomnikami przyrody w gminie
szukanie i zgłaszanie do Wojewódzkiego Konserwatora przyrody nowych obiektów o dużych walorach przyrodniczych, historycznych czy kulturowych
organizowanie szkolnych konkursów i imprez ekologicznych (np.: sejmik, bieg przyrodniczy)


III. Cele szczegółowe wyrażone osiągnięciami ucznia:
Uczeń:
Szanuje przyrodę.
Rozpoznaje i nazywa rośliny i zwierzęta charakterystyczne dla pory roku i siedliska.
Zna historię swojej miejscowości.
Dostrzega walory przyrodnicze regionu, w którym mieszka.
Dostrzega potrzebę pomocy zwierzętom podczas zimy.
uzasadnia wpływ codziennych czynności i zachowań w domu, szkole, miejscu zabawy na stan środowiska
dostrzega związek pomiędzy stanem środowiska a zdrowiem człowieka
poczuwa się do odpowiedzialności za działania podejmowane w najbliższym środowisku
aktywnie uczestniczy w działaniach prowadzonych na rzecz ochrony przyrody
wykorzystuje różne źródła w poszukiwaniu wiedzy o stanie środowiska naturalnego gminy
potrafi wymienić formy ochrony przyrody
zna zasady zachowania się na obszarach chronionych
rozumie potrzebę tworzenia obszarów chronionych
potrafi wskazać wszystkie miejsca, które są objęte ochroną w gminie
charakteryzuje parki narodowe znajdujące się w regionie
wskazuje miejsca atrakcyjne pod względem przyrodniczym na terenie gminy



IV. Oczekiwane osiągnięcia uczniów

Po zrealizowaniu programu uczeń powinien:
1. kształtować poczucie odpowiedzialności za własne oddziaływanie na środowisko
2. doceniać wpływ środowiska na zdrowie człowieka
3. wykazywać gotowość do czynnego udziału w ochronie przyrody
4. brać udział w akcjach na rzecz ochrony przyrody
5. propagować swoją wiedzę i postawę proekologiczną w kręgu rodziny a szczególnie wśród przyjaciół i kolegów
6. korzystać z różnych źródeł wiedzy
7. rozróżniać rośliny i zwierzęta występujące wokół nas
8. dostrzegać i doceniać piękno przyrody
9. znać chronione obiekty przyrodnicze i zasady zachowania się na obszarach chronionych
V. Sposób oceny, standardy osiągnięć
dyplomy
wyróżnienia podczas apelu szkolnego
dodatnie punkty do oceny z zachowania
realizowanie projektów
udział w konkursach plastycznych

VI. Treści kształcenia

Zajęcia mają za zadanie wyrobić u uczniów otwartość na problemy ekologiczne środowiska lokalnego i globalnego oraz rozwinąć więź ze środowiskiem przyrodniczym,
a także zaspokoić zainteresowania uczniów.





VII. Tematyka zajęć

• Moja miejscowość, mój region
• Położenie i historia miejscowości.
• Krajobraz i przyroda.
• Odkrywanie piękna przyrody
• Przyroda w kolejnych porach roku.
• Zwierzęta i ptaki - ich życie w ciągu roku.
• Znaczenie przyrody w życiu człowieka.
• Rośliny pól, lasów, ogrodów.
• Zwierzęta i rośliny chronione.
• Formy ochrony środowiska.
• Dokarmianie ptaków zimą.

VIII. Realizacja treści kształcenia
Tematyka zajęć przedstawiona będzie na początkuroku szkolnego, uczniowie będą mieli wpływ na wybór i kolejność tematów zajęć oraz modyfikowanie tematyki zajęć.

IX. Procedury osiągnięcia celów
Z uwagi na fakt, że zapamiętanie wiedzy zdobytej w działaniu wynosi około 90% szczególne miejsce w realizacji założeń programowych zajmują metody aktywizujące uczniów, angażujące ucznia do twórczego rozwiązywania problemów, podejmowania własnych inicjatyw, samodzielnego zdobywania informacji.
Formy i metody realizacji:
- akcje ekologiczne
- zajęcia w terenie
- zajęcia praktyczne
- wycieczki tematyczne
- konkursy, turnieje
- wernisaż plakatów
- prace plastyczne uczniów
- inscenizacje
- obserwacje, doświadczenia
- wywiady, ankiety, sondaże
- burza mózgów, drzewko decyzyjne, metaplan, mapa mentalna
- pogadanki
- tworzenie albumów, plakatów
- gry dydaktyczne

Ewaluacja
Ewaluacji podlegać będą:

praktyczność i użyteczność programu
jego atrakcyjność dla ucznia
skuteczność dobranych metod

Zostaną zastosowane następujące narzędzia służące do zbierania informacji:
ankiety tematyczne
obserwacje
wywiady – opinie uczniów o metodach pracy podczas realizacji i po zakończeniu programu
testy i zadania skierowane do uczniów, wymagające wiedzy i umiejętności praktycznych

Wyniki, które w ten sposób zostaną uzyskane będą analizowane
i wykorzystywane do wprowadzenia zmian w programie.







Bibliografia:
-Śladami zwierząt, Miroslav Bouchner, Multico 1992
- Tropy i ślady zwierząt.Poradnik dla miłośników przyrody. Wiesław Albin Chmielewski
Wyd. PTTK "Kraj" Warszawa 1984,
-Ślady i tropy zwierząt, Gerd Ohnesorge, Bernd Scheiba, Karl Uhlenhaut, Multico 1997
-Śladami zwierząt J. Romanowski 1998
-Tropy i ślady zwierząt. Klaus Richarz Wyd.RM 2007
- Ślady zwierząt. Maciej Maciejewski, Bydgoszcz 2001
- Poznajemy ślady zwierząt Frank Hecker Wyd. Delta 2008
- Poznajemy zwierzęta i rośliny lasów, Dorota Zawadzka ,Wyd. Multico 2008
- Przewodnik rośliny i zwierzęta - Ursula Stichmann-Marny Erich Kretzschmar ,Wydawnictwo : Multico, 2006
Łopata K., Rudnik E., Nowak E. - Tajemnice gleby - WSiP, 1997.
Łopata K., Salamon P., Tyszkiewicz K. - Tajemnice powietrza i wody - WSiP, 1998
Mierzwiński A. - 1000 słów o ekologii i ochronie środowiska- Bellona, 1991.
Elkington J., Hailes J. - Zielony poradnik młodego konsumenta - Narodowa Fundacja Ochrony Środowiska, 1992
Chrapczyńska L., Grudzień A., Kozłowska E., Łożyńska W., Rotuska U. - Zajęcia terenowe z przyrody - ODN Radom - 2001

Żródła internetowe: http://www.lop.org.pl/_files/fck2/File/ogrody%20ekologiczne/tropy_w_ogrodzie.pdf
http://www.allanvester.dk/pl.html
http://kola.lowiecki.pl/nowy_sacz/jelen/edu/tropy.html
http://www.bio-forum.pl/messages/33/9216.html
http://www.bio-forum.pl/messages/33/9216.html





Wyświetleń: 0


Uwaga! Wszystkie materiały opublikowane na stronach Profesor.pl są chronione prawem autorskim, publikowanie bez pisemnej zgody firmy Edgard zabronione.