Historia pisma i książki.

Cele:
- zapoznanie z historią pisma i książki,
- poznanie pojęć związanych z historią pisma i książki: papirus, papier, tabliczki, zwoje, manuskrypt, druk,
- uczeń rozumie zmienność i ewolucję form pisma i książki na tle rozwoju cywilizacji,
- uczeń potrafi przedstawić etapy rozwoju pisma na przestrzeni wieków,
- uczeń potrafi opisać różne formy książki

Środki dydaktyczne:
- ilustracje przedstawiające różne formy książki, pisma oraz materiały do pisania, ciekawostki dotyczące książki,
- plansza przedstawiająca historię książki,
- Słowniki języka polskiego, Encyklopedia wiedzy o książce

Metody: dyskusja z uczniami, ćwiczenia praktyczne, gry dydaktyczne
Formy pracy: w grupach, indywidualna

PRZEBIEG LEKCJI:

I. WPROWADZENIE:
- krótka rozmowa z uczniami nawiązująca do tematu,
- uczniowie samodzielnie próbują sformułować definicję książki, jeden z uczniów wyszukuje definicję „książki” w słowniku (pewna liczba złożonych, zbroszurowanych i oprawionych arkuszy papieru, zadrukowanych tekstem literackim, naukowym lub użytkowym, dzieło wydane lub przeznaczone do wydania w tej postaci, tekst wydrukowany na tych arkuszach)
- przykładowe pytania: Co nazywamy książką?, Kiedy możemy mówić o książce?




II CZĘŚĆ ZASADNICZA
- nauczyciel w formie wykładu przedstawia historię książki i pisma ( z wykorzystaniem plansz),
- prezentowane są karty zapisane różnymi rodzajami pisma: klinowym, chińskim, ideogramy, greckie, cyrylica; nauczyciel krótko wyjaśnia historię tych pism i z jakich krajów pochodzą
- uczniowie dyskutują na temat wyglądu książki, nauczyciel porządkuje ich wiedzę
- uczniowie podzieleni na 3 grupy używając Słownika języka polskiego i Encyklopedii wiedzy o książce mają wyjaśnić pojęcia związane z historią książki:
1. tabliczka gliniana, zwój, kodeks, manuskrypt
2. inicjał, ornament, miniatura, druk
3. rubryka, papirus, pergamin, skryptorium
- dyskusja z uczniami na temat wynalazku Jana Gutenberga – przybliżenie sylwetki wynalazcy, dyskusja na temat zastosowania tego wynalazku,
- część zasadnicza lekcji jest przeplatana ciekawostkami na temat książki i pisma, które podaje nauczyciel, np.:
* aby wyprodukować papier potrzebny do wydrukowania stukartkowej książki, ścina się 2-3 drzewa średniej wielkości, dlatego coraz częściej produkuje się go z makulatury,
* w średniowieczu za jedną ręcznie pisaną książkę można było kupić kilka wiosek, okładki i brzegi tych książek były wykańczane złotem i drogimi kamieniami, księgi te przykute do ściany łańcuchami były pilnie strzeżone, w Polsce największy zbiór ksiąg łańcuchowych posiada Biblioteka PAN w Gdańsku.
* Najpopularniejsza ksiązka na świecie to Biblia, dotychczas wydano ponad 2,5 miliarda jej egzemplarzy, została przetłumaczona prawie na wszystkie języki świata, * papier wynaleźli Chińczycy na przełomie II i I w p.n.e., podobno przypadkowo przy myciu jedwabnej waty rozpostartej na matach, które polegało na zwilżeniu jej i biciu kijami, po zdjęciu wypranej waty na matach zostawała cienka warstwa nieznanego tworzywa, która po wyschnięciu nadawała się do pisania, Chińczycy szybko zastąpili włókna jedwabiu włóknami roślinnymi, lnianymi szmatami, sieciami rybackimi, tych surowców używano do wyrabiania papieru do połowy XX wieku.



III. PODSUMOWANIE
- uczniowie podzieleni na grupy przedstawiają wybrane fakty z dziejów pisma i książki w formie rebusów,
Zwrócenie uwagi na rolę książki w jej tradycyjnej formie w związku z rozwojem
Internetu i dostępem do jej nowoczesnej formy – e- booka.
Praca domowa: Zalety i wady książki tradycyjnej i w formie elektronicznej.

IV. EWALUACJA
przykładowe pytania:, Jaka jest najstarsza forma książki?, Co to jest pergamin?, Co to jest skryptorium?, Kim był Jan Gutenberg?,

Wyświetleń: 344