Scenariusz lekcji języka polskiego do klasy pierwszej gimnazjum

Opracowała: Anna Skrzyńska

A. Część wstępna
1. 24.03.2015 r.
2. Klasa I ,,d”
3. Temat: Przydawka jako drugorzędna część zdania.
4. Cel główny lekcji:
- utrwalenie wiadomości o przydawce.
5. Cele operacyjne lekcji:
Uczeń:
- zna główne części zdania oraz rozpoznaje je w zdaniach;
- zna jedną z drugorzędnych części zdania – przydawkę – i wskazuje ją
na konkretnych przykładach;
- zna sposoby wyrażania przydawki i określa jej funkcje;
- odróżnia przydawkę od innych części zdania, takich jak: podmiot i orzeczenie;
- podaje pełną definicję przydawki.
6. Metody i formy pracy:
- rozmowa kierowana;
- praca z tekstem;
- ćwiczenia przygotowane przez nauczyciela;
- praca indywidualna;
- praca z całą klasą.
7. Środki dydaktyczne:
- Podręcznik do kształcenia językowego z ćwiczeniami ,,Słowa na czasie cz. 1”, s. 96-97. (rozdz. ,,Bohaterowie drugiego planu – przydawka, dopełnienie, okolicznik”);
- ćwiczenia przygotowane przez nauczyciela.
B. Przebieg lekcji
1. Faza wstępna
- Zajęcia rozpoczyna krótkie przypomnienie wiadomości z zakresu składni zdania pojedynczego, ze szczególnym uwzględnieniem głównych części zdania – podmiotu
i orzeczenia.
- Nauczyciel pyta o definicję tych części zdania. Prosi uczniów o wskazanie tych części zdania na konkretnych przykładach (Załącznik 1). Następnie podkreśla,
że zagadnienie, o które pyta, jest uczniom znane już ze szkoły podstawowej,
a w czasie nauki w gimnazjum następuje tylko rozszerzenie wiadomości z tego zakresu. Podkreśla także, że wiadomości i umiejętności z zakresu składni zdania pojedynczego są bardzo istotne i uczniowie powinni je sobie dokładnie przyswoić, ponieważ takie same treści są poruszane na lekcji języka angielskiego i języka rosyjskiego.
2. Faza właściwa
- Nauczyciel stwierdza, że oprócz głównych części zdania, czyli podmiotu
i orzeczenia, wyróżnia się także ich określenia – przydawki, dopełnienia i okoliczniki.
Mówi, że na tej lekcji zajmiemy się przydawką. Następnie zapisuje temat lekcji
na tablicy, a uczniowie w zeszytach.
- Nauczyciel proponuje zapisanie definicji przydawki wraz z przykładami.
(Przydawka - to jedna z drugorzędnych części zdania określająca rzeczownik lub zastępujący go zaimek rzeczowny. Odpowiada na pytania: jaki? jaka? jakie? który? która? które? czyj? czyja? czyje? ile? czego? z czego?
Niedługo przystąpimy do egzaminu gimnazjalnego.
Na zebraniu byli obecni wszyscy mieszkańcy.)
- Nauczyciel zapisuje na tablicy, jaka część mowy może być przydawką. Podane wiadomości stanowią notatkę w zeszytach uczniowskich.
(Przydawka może być wyrażona:
1. Adam pożyczył koleżance książkę siostry. (rzeczownik)
2. Na zebraniu byli obecni wszyscy mieszkańcy. (zaimek rzeczowny)
3. Oglądałem ciekawy dokument w TV. (przymiotnik)
4. Matylda widziała ryczące potwory. (imiesłów przymiotnikowy czynny)
5. Na ulicę wyszły zbuntowane tłumy. (imiesłów przymiotnikowy bierny)
6. Dam ci mój adres. (zaimek przymiotny)
7. Pokój na poddaszu jeszcze wczoraj był pusty. (wyrażenie przyimkowe)
8. Zajęłam drugie miejsce. (liczebnik porządkowy))
- Nauczyciel podkreśla, że mimo iż przydawka może być wyrażona różnymi częściami mowy i odpowiadać na różne pytania, to łatwo ją rozpoznać. Wystarczy zapamiętać, że przydawką jest każde określenie rzeczownika w zdaniu.
- W dalszej części lekcji nauczyciel zapisuje ćwiczenia na tablicy. Pierwszy przykład nauczyciel rozwiązuje sam, a następnie uczniowie indywidualnie w zeszytach.
Po uzupełnieniu zdań jeden uczeń podchodzi do tablicy i wpisuje brakujące przydawki.



(1. Uzupełnij przysłowia przydawkami:
a) …………………………. jaskółka nie czyni wiosny.
b) Z ……………… chmury …………….. deszcz.
c) …………….. miłość nie rdzewieje.
- Nauczyciel prosi o podkreślenie przydawek.


2. Wskaż przydawki w poniższych zdaniach:
a) Tomek i Magda są sympatyczną parą.
b) Sylwestrowy poranek okazał się szaloną przygodą przy odśnieżaniu podjazdu.
c) Dwa małe, bure koty śpią na tapczanie dobrej pani.
d) Agnieszka spakowała bawełniany sweter we wzorki.
3. Nauczyciel poleca wykonanie ćwiczenia 2. z podręcznika ze str. 96. Zadaniem uczniów jest uzupełnienie podanego tekstu jak największą liczbą przydawek wyrażonych przez różne części mowy, a następnie wyjaśnienie, jak zmieniła się wypowiedź. (Jeśli zabraknie czasu, podane ćwiczenie będzie stanowić pracę domową.)
3. Ostatnie ogniwo lekcji
- Podsumowanie wiadomości na temat przydawki.
- Nauczyciel prosi uczniów, aby w domu przyswoili wiadomości o przydawce zdobyte
na zajęciach, ponieważ kolejne lekcje będą poświęcone dalszej analizie drugorzędnych części zdania.
- Ocena uczniów wyróżniających się pracą na lekcji.
C. Uwagi do lekcji









Załącznik 1
1. Podkreśl i nazwij rodzaje orzeczeń.

a) Wojtek i Marta piszą piękne wiersze.
b) Marek w przyszłości zostanie lekarzem.
c) Kuba jest bardzo pracowity.

2. Podkreśl i nazwij rodzaje podmiotów w podanych zdaniach.

a) Pojechali wczoraj na wycieczkę.
b) Jabłonie, śliwy i grusze zakwitły w ogrodzie.
c) Wiosną przybywa pracy w ogrodzie.
d) Marta zrobiła potrzebne zakupy.

Wyświetleń: 429