AWANS Dla nauczyciela Dla ucznia


Katalog

Agata Pająk, 2015-04-28
Tomaszów Mazowiecki

Pedagogika, Program nauczania

Program o wartościach dla gimnazjum.

- n +

Program działań wychowawczo – profilaktycznych
przeznaczony do realizacji z młodzieżą gimnazjalną
w Zespole Szkół nr 4 w Tomaszowie Mazowieckim


ODNALEŹĆ WARTOŚCI
W HIPERMARKECIE ŚWIATA


„W życiu bowiem istnieją rzeczy,
o które warto walczyć do samego końca”
Paulo Coelho


Opracowała:
pedagog szkolny
Agata Pająk

Rok szkolny 2014/2015
I Wstęp

- Okres adolescencji a wartości życiowe
- Uczniowie z zaburzeniami zachowania w gimnazjum

II Charakterystyka programu

- Podstawa prawna
- Cele ogólne
- Cele szczegółowe
- Metody i formy pracy
- Środki dydaktyczne
- Treści programu

III Ewaluacja programu

IV Bibliografia


I Wstęp

- Okres adolescencji a wartości życiowe
Adolescencja pochodzi od łacińskiego czasownika adolescere, oznaczającego „rosnąć” lub „zbliżać się do pełnej dojrzałości”. Adolescencja, okres dorastania, między dzieciństwem a dorosłością, przypadający między 11-12 a 17-21 rokiem życia, charakteryzujący się nasilonymi zmianami fizycznymi i psychologicznymi.
W tym okresie dokonuje się wiele zmian, to czas nauczenia się
w adekwatny sposób radzenia sobie rozwiązywania problemów życiowych
i konfliktów. W tej fazie życia młodzi ludzie są bardzo aktywni, eksperymentują z nowymi zachowaniami, poszukują nowych ról, nabywają nowe doświadczenia, odkrywają własne potencjały, a tym samym stają się innymi ludźmi. W okresie adolescencji zachodzi proces kształtowania się celów, wartości, ideałów oraz znalezienie wśród nich miejsca dla własnego „ja”. Wiek adolescencji jest istotnym okresem w rozwoju osobowości, gdyż rozwija się wtedy samoświadomość zarówno celów, jak
i zadań życiowych, kształtuje się samoocena i krytycyzm w stosunku do siebie i innych. W tym okresie kształtuje się również wola i charakter, krystalizują się zainteresowania i uzdolnienia. Następuje przechodzenie od wymagań zewnętrznych, wyrażonych w formie reguł zachowania się
i przepisów, w wymagania wewnętrzne, a więc system potrzeb, nakazów moralnych, motywów, odczuwany przez jednostkę jako wewnętrzny przymus lub nakaz postępowania w określony sposób. Ponadto młode osoby przejmują od otoczenia różne przekonania, postawy, opinie, sposób mówienia czy ubierania się. Kształtowanie się poczucia własnej odrębności prowadzi do chęci autonomii i usamodzielniania się. Dość często wysokie poczucie własnej wartości sprzyja nieakceptowaniu autorytetów i nie przyjmowaniu z wiarą tego, co przekazują ludzie
z otoczenia. Młodzi wykazują skłonność do krytykowania, sporów, długich dyskusji, ale również w tym okresie następuje ważny krok
w rozwoju duchowym, albowiem kształtują się ideały i plany życiowe, chociaż dość często nieuchwytne i mgliste. Wiele zaburzeń zachowania
w okresie adolescencji bierze się właśnie z samego faktu poszukiwania tożsamości poprzez testowanie wzorców dorosłego życia metodą „prób
i błędów”, bądź poprzez czasowe odrzucanie norm i autorytetów.
Czas trwania "trudnego okresu" i tempo zachodzących zmian, zależy od cech dziedzicznych jak i od warunków życia. Różnice w procesie dorastania zależą również od płci i indywidualnych cech jednostki, a także od warunków środowiskowych. Dziewczęta z reguły wkraczają w okres dorastania wcześniej niż chłopcy. W okresie tym pojawia się lub uaktywnia popęd płciowy oraz szereg nowych zainteresowań (społecznych, zawodowych). Może pojawić się w tym okresie wiele zaburzeń emocjonalnych, m.in.: wybuchowość, wahania nastroju, niekiedy myśli samobójcze, częste zachowanie agresywne, nasilone zwłaszcza
w sytuacjach grupowych (subkultura). Okres ten charakteryzuje ponadto łatwość ulegania wpływom, także negatywnym, oraz nasilone tendencje do uzależnień. W okresie adolescencji dorastający młody człowiek musi dostosować się do zmian fizycznych, akceptować rozmiary i budowę swojego ciała, które są najczęściej przyczyną zmartwień i niezadowolenia. Większość młodzieży chciałaby zmienić swój wygląd zewnętrzny, swoje proporcje, wagę, wysokość, cerę, włosy, rysy twarzy. Porównują siebie ze swymi rówieśnikami oraz społecznym ideałem, który media przekazują jako „normalnego” człowieka. Jeśli rozwój przebiega „inaczej” lub wolniej w porównaniu z innymi, młodzież ulega frustracjom, lekom
i niepokojom. Adolescent i jego najbliższe środowisko doświadcza:
1) nieśmiałości, wrażliwości i zarazem agresywności,
2) konfliktów między ideologiami, stylem życia i wartościami,
3) emocjonalnego napięcia,
4) skłonności do radykalizmu, rygoryzmu w myśleniu i działaniu,
Nastolatek przez cały czas poszukuje swojej tożsamości, wypełnia przestrzeń pomiędzy bezpieczeństwem dzieciństwa a autonomią, niezależnością dorosłości. W rezultacie młody człowiek ok. 16 r.ż. stara się rozwiązać tzw. kryzys tożsamości, musi dokonywać wyborów między ważnymi dla niego wartościami, ideami. Wsparcie, rozumienie, cierpliwość
i rozmowa są ważnymi i potrzebnymi elementami w procesie wychowania naszych dzieci. Okres dorastania jest bardzo ważnym czasem w życiu człowieka, jednocześnie jest okresem wielu zmagań, problemów
i trudności młodego człowieka. Dlatego tak ważne jest wsparcie tej osoby przez najbliższych, zrozumienie jego problemów, cierpliwość, rozmowa, bycie z nim na co dzień.

- Uczniowie z zaburzeniami zachowania w gimnazjum
W okresie dorastania, w czasie nauki w gimnazjum, często dochodzi do różnego rodzaju zaburzeń zachowania, z którymi my dorośli - nauczyciele i rodzice musimy się zmagać. Są to trudne sytuacje również dla młodzieży, która nie potrafi poradzić sobie ze swymi emocjami, lękami, presją otoczenia, problemami emocjonalnymi nawarstwiającymi się na tle niepowodzeń szkolnych. Zaburzenia zachowania cechują powtarzające się i utrwalone wzorce zachowania aspołecznego, agresywnego, buntowniczego. Zachowania te powodują poważne przekroczenia oczekiwań i norm społecznych dla danego wieku.
Typowe przykłady:
• bójki,
• wagary,
• ucieczki z domu,
• tyranizowanie innych,
• okrucieństwo wobec ludzi i zwierząt,
• częste, gwałtowne napady złości,
• kłamstwa,
• zachowania buntownicze, prowokacyjne,
• trwałe i poważne nieposłuszeństwa
Jeśli te zachowania są dostatecznie silnie wyrażone i pojawiły się
w okresie dłuższym niż pół roku, wystarczają do rozpoznania zaburzeń zachowania.
Przemoc:
• naruszenie praw osobistych, ubliżanie słowne, poniżanie,
• wykorzystywanie przewagi,
• wywoływanie szkód (materialnych, fizycznych, urazów psychicznych)
Agresja:
• łamanie przepisów (praw ucznia), zakłócanie porządku,
• dzikie harce, wygłupy,
• świadome naruszanie dyscypliny,
• odmowa i robienie na przekór,
• przeklinanie (agresja słowna),
• tyranizowanie (bardzo blisko przemocy),
• dyskryminacja,
• groźby użycia przemocy,
• wandalizm,
• bójki,
• ataki na nauczycieli,
W naszej szkole można wyodrębnić sporą grupę młodzieży wykazującą zaburzenia zachowania najczęściej poprzez bójki, wagary, napady złości, kłamstwa, zachowania buntownicze, prowokacyjne, ubliżanie słowne, groźby użycia przemocy, eksperymentowanie z używkami, łamanie regulaminu szkoły.
Program „Odnaleźć wartości w hipermarkecie świata” realizowany będzie wśród uczniów demonstrujących różnego rodzaju zaburzenia zachowania.
II Charakterystyka programu
- Podstawa prawna

Program działań wychowawczo – profilaktycznych „Odnaleźć wartości
w hipermarkecie świata” zgodny jest z podstawa programową kształcenia ogólnego w gimnazjum oraz spójny ze „Szkolnym Programem Profilaktyki Gimnazjum nr 4 w Tomaszowie Mazowieckim” oraz „Programem wychowawczym Gimnazjum nr 4 w Tomaszowie Mazowieckim”.

- Cele ogólne

Celem programu jest wyposażyć naszych uczniów w umiejętności
i postawy warunkujące sprawne i odpowiedzialne funkcjonowanie we współczesnym świecie.
Mocny system wartości to skuteczne narzędzie życiowego sukcesu,
oraz obrona przed błędnymi wyborami i złymi wpływami z zewnątrz.
We współczesnym świecie, gdzie wszystko dzieje się natychmiast
przyjmuje formę instant, a symbolami są fast car, fast food, a młodzi szukają autorytetów wśród promowanych przez media gwiazd, doszło niewątpliwie do kryzysu moralnego. Można uczyć dzieci jak najlepiej przystosować się do świata, ale można też starać się go zmieniać na lepszy. Realizacja programu przyczyni się do próby przywrócenia wartościom należnego im miejsca, gdyż nie da się dobrze żyć bez wartości.
Osoby kierujące się wartościami i wyposażone w kompetencje emocjonalne są bardziej skuteczne zarówno w szkole, w pracy,
w życiu prywatnym.

Wartości moralne przynoszą niekwestionowane korzyści osobiste tym, którzy je praktykują:
 Nadają życiu sens, który jest źródłem szczęścia i poczucia spełnienia.
 Stanowią drogowskaz w stosunkach z ludźmi, są źródłem ważnej komunikacji międzyludzkiej.
 Ułatwiają podejmowanie słusznych decyzji.
 Stanowią wewnętrzny hamulec dla zachowań niemoralnych.
 Chronią przed demoralizującymi wpływami z zewnątrz. Ludźmi pewnymi siebie o silnym kręgosłupie moralnym znacznie trudniej kierować bez ich wiedzy. Mają możliwość uodpornienia się na manipulacje mediów, reklam, grup rządzących, kolegów, przełożonych.
 Dają poczucie bezpieczeństwa.

Program jest propozycją wypełniającą misję naszej szkoły
i uzupełnieniem działalności dydaktyczno –wychowawczej, której celem jest kształtowanie u uczniów odpowiedzialności, szacunku, uczciwości, odwagi, umiejętności współpracy, planowania
i projektowania działań, zdolności dokonywania wyboru dalszej drogi życiowej, wiary w siebie, pozytywnego myślenia
i umiejętności komunikowania z innymi ludźmi, poszanowania prawa, tolerancji, wzmacniania nawyków zdrowego trybu życia.

Program „Odnaleźć wartości w hipermarkecie świata”
 Stwarza uczniom szansę osiągania sukcesów na miarę ich chęci
i możliwości dzięki nauczaniu umiejętności związanych z samodyscypliną i organizacją pracy.
 Zapewnia uczniom bezpieczeństwo. Kultywowanie wartości jest skutecznym narzędziem profilaktycznym w przeciwdziałaniu agresji.
 Rozwija życzliwe, partnerskie relacje między uczniami, nauczycielami, rodzicami. Dzieje się tak dzięki wzajemnemu szacunkowi i dbałości o relacje.


- Cele szczegółowe

 uświadomienie znaczenia pojęć wartość, hierarchia wartości
 kształtowanie umiejętności odróżniania wartości od pseudowartości
 podział wartości na materialne i niematerialne
 poznanie i ocena własnego systemu wartości
 uzasadnienie konieczności obrony własnych wartości
 uświadomienie roli rodziny w życiu człowieka
 ukazanie rodziny jako wartości w życiu człowieka
 kształtowanie świadomości, co wpływa na funkcjonowanie rodziny
i nasz wpływ na jej funkcjonowanie
 uświadomienie własnej postawy wobec rodziny
 ukazanie, że miłość to fundament rodzinnego życia
 ukazanie znaczenie pojęcia autorytet
 uświadomienie postaw, zachowań i cech, które wpływają na bycie autorytetem
 uczeń zna pojęcie przyjaźni, wie co sprzyja przyjaźni, a co ja niszczy
 uświadomienie istoty prawdziwej przyjaźni
 zdefiniowanie pojęcia koleżeństwa, cechy dobrego i złego kolegi
 uświadomienie istoty koleżeństwa, przyjaźni, miłości,
 uczeń wie, co znaczy szanować siebie i innych,
 ukazanie postawy szacunku wobec drugiej osoby
 uświadomienie znaczenia pojęć sens życia, wartość życia
 kształtowanie postawy akceptacji siebie, swojego życia.


- Metody i formy pracy
Program realizowany będzie w formie warsztatowej metodami aktywnymi

 praca indywidualna
 praca w grupach
 miniwykład
 pogadanka
 burza mózgów
 dyskusja
 rozmowa kierowana
 kula śniegowa
 film
 praca z tekstem
 odgrywanie ról
 gry dydaktyczne
 zabawa

- Środki dydaktyczne

 arkusze papieru
 kartki
 flamastry
 kredki
 magnetofon
 karty pracy

- Treści programu

1. Wartości, które cenimy.
Po zajęciach uczeń – cele szczegółowe:
- wymienia przykłady wartości
w życiu człowieka,
-dzieli wartości na materialne
i niematerialne,
-wymienia wartości najcenniejsze
w życiu każdego człowieka,
-uzasadnia konieczność obrony własnych wartości.
2. Wartość i sens życia.
Po zajęciach uczeń – cele szczegółowe:
- rozumie znaczenie pojęcia - sens życia,
- ma świadomość wartości życia, jego kruchości, przemijania a jednocześnie rozumie, że stanowi ono fundament wszystkich innych wartości,
-akceptuje siebie i swoje życie
3. Wartości, dla których warto żyć.
Po zajęciach uczeń – cele szczegółowe:
- odróżnia wartości od pseudowartości
- zna swoją hierarchię wartości
- ocenia własny system wartości
4. Wartość rodziny w życiu człowieka.
Po zajęciach uczeń – cele szczegółowe:
- ocenia, jak ważna jest w życiu rodzina, że jest wartością
- ma świadomość, że sam jest częściowo odpowiedzialny za życie w rodzinie
- wie, co wpływa na szczęście rodziny
- wie, jakie jest jego miejsce w rodzinie
5. Rola autorytetu w życiu człowieka.
Po zajęciach uczeń – cele szczegółowe:
- rozumie znaczenie pojęcia autorytet
- zna postawy, zachowania, cechy osobowości, które wpływają na bycie autorytetem
- odróżnia prawdziwe autorytety od pseudoautorytetów
- dokonuje wyboru własnego autorytetu
6. Koleżeństwo.
Po zajęciach uczeń – cele szczegółowe:
- wymienia cechy dobrego kolegi, potrafi zdefiniować koleżeństwo
- rozumie zagrożenia, jakie mogą wynikać ze „złego” nacisku otoczenia,
- potrafi powiedzieć „nie” w sytuacji presji rówieśniczej
7. O wartości przyjaźni.
Po zajęciach uczeń – cele szczegółowe:
- zna pojecie przyjaźni
- wymienia cechy prawdziwej przyjaźni,
- rozumie istotę i znaczenie prawdziwej przyjaźni,
- uświadamia sobie potrzebę doskonalenia umiejętności porozumiewania się i empatii
8. Koleżeństwo, przyjaźń, miłość.
Po zajęciach uczeń – cele szczegółowe:
- rozumie istotę koleżeństwa, przyjaźni, miłości
- dostrzega rozumienie budowania kolejnych więzi dla rozwoju osobowego,
- uświadamia sobie własna odpowiedzialność za kształtowanie relacji z innymi
9. Miłość to prawdziwy skarb i bogactwo.
Po zajęciach uczeń – cele szczegółowe:
- rozumie, że miłość jest ogromnym bogactwem człowieka
- potrafi podać cechy prawdziwej miłości
- dostrzega piękno dawania miłości drugiemu człowiekowi
10. Dobro, prawda, patriotyzm – wartości ponadczasowe
Po zajęciach uczeń – cele szczegółowe:
-pozna wartości uznane za ponadczasowe (prawda, dobro, piękno, patriotyzm)
-dokona selekcji własnych wartości
-pozna system wartości swych kolegów
- dokona porównania hierarchii własnych wartości i wartości kolegów

III Ewaluacja programu

Podczas ostatnich zajęciach uczniowie wypełnią ankietę ewaluacyjną, która sprawdzi, jaki był odbiór programu, czego się nauczyli, co sobie uświadomili.
Ewaluacja przeprowadzana będzie również poprzez obserwację reprezentowanych przez uczestników postaw i zachowań.


IV Bibliografia
Chłopkiewicz M.: Osobowość dzieci i młodzież. Rozwój i patologia, WSiP, Warszawa 1987
Harwas - Napierała B., Trempała J.: Psychologia rozwoju człowieka, T.3, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997
Bryant P.E., Colman A.M. (red.): Psychologia rozwojowa, Wydawnictwo Zysk i Spółka, Poznań 1997
Brzezińska A., Bardziejewska M., Ziółkowska B. (red.): Szanse rozwoju w okresie dorastania, Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Poznań 2002
Hurlock E. B. Rozwój młodzieży, PWN , W-wa 1965
Harwas – Napierała B., Trempała J, Psychologia rozwoju, PWN, Warszawa, 2002,
Herbert M., Rozwój społeczny ucznia. Poznanie potrzeb i problemów dzieci w okresie dorastania, GWP, 2004,

Wyświetleń: 385


Uwaga! Wszystkie materiały opublikowane na stronach Profesor.pl są chronione prawem autorskim, publikowanie bez pisemnej zgody firmy Edgard zabronione.