Katalog

Iwona Gaweł, 2015-03-20
Białystok

Język polski, Różne

Zakres dostosowań.

- n +

Zakres dostosowań

o omawianie niewielkich partii materiału i o mniejszym stopniu trudności
o pozostawianie więcej czasu na jego utrwalenie
o podawanie poleceń w prostszej formie
o unikanie trudnych, czy bardzo abstrakcyjnych pojęć
o częste odwoływanie się do konkretu, przykładu
o unikanie pytań problemowych, przekrojowych
o wolniejsze tempo pracy
o szerokie stosowanie zasady poglądowości
o odrębne instruowanie dzieci
o zadawanie do domu tyle, ile dziecko jest w stanie wykonać samodzielnie.
Sposoby dostosowania wymagań edukacyjnych
• zmniejszanie ilości, stopnia trudności i obszerności zadań
• dzielenie materiału na mniejsze partie, wyznaczanie czasu na ich opanowanie i odpytywanie
• wydłużanie czasu na odpowiedź, przeczytanie lektury
• wprowadzanie dodatkowych środków dydaktycznych np. ilustracje, ruchomy alfabet
• odwoływanie się do znanych sytuacji z życia codziennego
• formułowanie pytań w formie zdań o prostej konstrukcji powołujących się na ilustrujące przykłady
• częste podchodzenie do ucznia w trakcie samodzielnej pracy w celu udzielania dodatkowej pomocy, wyjaśnień
• zajęcia w ramach zespołu dydaktyczno-wyrównawczego, gdzie szczególnie u młodszych dzieci należy oprócz wyjaśniania bieżących zagadnień programowych usprawniać funkcje poznawcze ( procesy intelektualne i percepcyjne ), ( zajęcia dodatkowe są niezbędne, bowiem dziecko z inteligencją niższą niż przeciętna nie jest w stanie opanować tych umiejętności tylko dzięki pracy na lekcji i samodzielnej nauce własnej w domu )
• należy zezwolić na dokończenie w domu niektórych prac wykonywanych na lekcjach
• dyktanda przeprowadzać indywidualnie w wolniejszym tempie, gdyż dzieci te często nie nadążają za klasą
• potrzeba większej ilości czasu i powtórzeń na opanowanie materiału.
4. Specyficzne trudności w uczeniu się

Dysgrafia, czyli brzydkie, nieczytelne pismo

Dostosowanie wymagań będzie dotyczyło formy sprawdzania wiedzy, a nie treści. Wymagania merytoryczne, co do oceny pracy pisemnej powinny być ogólne, takie same, jak dla innych uczniów, natomiast sprawdzenie pracy może być niekonwencjonalne. Np., jeśli nauczyciel nie może przeczytać pracy ucznia, może go poprosić, aby uczynił to sam lub przepytać ustnie z tego zakresu materiału. Może też skłaniać ucznia do pisania drukowanymi literami lub na komputerze.
Dysortografia, czyli trudności z poprawną pisownią pod względem ortograficznym, fonetycznym, interpunkcyjnym itd.

Dostosowanie wymagań znowu dotyczy głównie formy sprawdzania i oceniania wiedzy z tego zakresu. Zamiast klasycznych dyktand można robić sprawdziany polegające na uzasadnianiu pisowni wyrazów, odwołując się do znajomości zasad ortograficznych oceniać odrębnie merytoryczną stronę pracy i odrębnie poprawność pisowni, nie wpisując tej drugiej oceny do dziennika. W żadnym wypadku dysortografia nie uprawnia do zwolnienia ucznia z nauki ortografii i gramatyki.
Dysleksja, czyli trudności w czytaniu przekładające się często również na problemy ze zrozumieniem treści

Dostosowanie wymagań w zakresie formy może nastąpić w klasach, gdzie programowo jest sprawdzanie opanowania tej umiejętności. Widząc trudności dziecka nauczyciel może odpytać go z czytanki na osobności, a nie przy całej klasie, nie ponaglać, nie krytykować, nie zawstydzać, nie mobilizować stwierdzeniami ”jak się postarasz to będzie lepiej", nie zadawać do domu obszernych czytanek do opanowania.
W klasach starszych problem jest bardziej złożony, gdyż opanowanie wiedzy opiera się na założeniu, że uczeń umie już sprawnie czytać i ta umiejętność rzeczywiście jest niezbędna. Uczeń ma, zatem niewielkie pole manewru. W zasadzie jedyne, co może zrobić, to więcej czasu poświęcać na naukę, korzystać z lektur wypożyczanych z biblioteki dla niewidomych (nagrane na dyskietki czy taśmy magnetofonowe) lub sfilmowanych lektur, czy materiałów.
Nauczyciel w zasadzie nie ma wyboru, dysleksja nie daje możliwości obniżenia wymagań jakościowych. Są to, bowiem uczniowie, z co najmniej przeciętną sprawnością intelektualną, którzy zechcą w przyszłości zdawać maturę, a ta, aby zachować swoją rangę, musi mieć odpowiedni, co najmniej przeciętny, poziom wymagań.
Polem do pracy dla nauczyciela będzie dbałość o rozwój sfery emocjonalnej takiego ucznia. Dydaktyka jest, bowiem bardzo ważna, ale jeszcze ważniejsze jest przygotowanie dziecka do radzenia sobie w życiu, a do tego dziecko potrzebuje wrażliwości, fantazji, ufności we własne siły i zdolności, niezależnie od tego, kim będzie.
Ogólne zasady postępowania z uczniem z dysleksją rozwojową
1. Unikać głośnego odpytywania z czytania przy całej klasie; wskazówka ta dotyczy przede wszystkim dzieci młodszych. Jeśli nauczycielowi dla oceny umiejętności ucznia niezbędne jest głośne czytanie, należy przeprowadzić je na przerwie, po zakończeniu lekcji
2. Ograniczać czytanie obszernych lektur do rozdziałów istotnych ze względu na omawianą tematykę, akceptować korzystanie z nagrań fonicznych, w wyjątkowych przypadkach z ekranizacji, jako uzupełnienia samodzielnie przeczytanych rozdziałów
3. Kontrolować stopień zrozumienia samodzielnie przeczytanych przez ucznia poleceń, szczególnie podczas sprawdzianów ( wolne tempo czytania, słabe rozumienie jednorazowo przeczytanego tekstu może uniemożliwić wykazanie się wiedzą z danego materiału )
4. Ze względu na wolne tempo czytania lub/i pisania zmniejszyć ilość zadań ( poleceń ) do wykonania w przewidzianym dla całej klasy czasie lub wydłużyć czas pracy dziecka. Formy te należy stosować zamiennie – uczeń pozostawiony w klasie dłużej niż rówieśnicy, narażony na komentarze z ich strony sam zacznie rezygnować z dodatkowego czasu
5. Ograniczać teksty do czytania i pisania na lekcji do niezbędnych notatek, których nie ma w podręczniku; jeśli to możliwe dać dziecku gotową notatkę do wklejenia. Zalecenie to jest szczególnie istotne w przypadku dzieci małych lub starszych, u których stwierdzono dysgrafię
6. Pisemne sprawdziany powinny ograniczać się do sprawdzanych wiadomości, wskazane jest, zatem stosowanie testów wyboru, zdań niedokończonych, tekstów z lukami – pozwoli to uczniowi skoncentrować się na kontrolowanej tematyce, a nie na poprawności pisania
7. Wskazane jest preferowanie wypowiedzi ustnych. Sprawdzanie wiadomości powinno odbywać się często i dotyczyć krótszych partii materiału. Pytania kierowane do ucznia powinny być precyzyjne
8. W przedmiotach ścisłych podczas wykonywania ścisłych operacji wymagających wielokrotnych przekształceń, należy umożliwić dziecku ustne skomentowanie wykonywanych działań. W ocenie pracy ucznia wskazanie jest uwzględnienie poprawności toku rozumowania, a nie tylko prawidłowości wyniku końcowego. W przypadku prac pisemnych z przedmiotów ścisłych i im pokrewnych, nauczyciel powinien zwrócić uwagę na graficzne rozplanowanie sprawdzianów – pod treścią zadania powinno być wolne miejsce na rozwiązanie. Pozwoli to uniknąć niepotrzebnych pomyłek przy przepisywaniu zadań na inną stronę np. gubienia, mylenia znaków, cyfr, symboli, tak charakterystycznych dla dzieci z dysleksją.
9. Materiał programowy wymagający znajomości wielu wzorów, symboli, przekształceń można podzielić na mniejsze partie. Tam, gdzie jest taka możliwość, pozwolić na korzystanie z gotowych wzorów, tablic itp.
Unikać wyrywania do odpowiedzi. Jeśli to możliwe uprzedzić ucznia (na przerwie lub na początku lekcji), że będzie dzisiaj pytany. W ten sposób umożliwiamy dziecku przypomnienie wiadomości, skoncentrowaniu się, a także opanowanie zapięcia emocjonalnego często blokującego wypowiedź
10. Dobrze jest posadzić dziecko blisko nauczyciela, dzięki temu zwiększy się jego koncentracja uwagi, ograniczeniu ulegnie ilość bodźców rozpraszających, wzrośnie bezpośrednia kontrola nauczyciela, bliskość tablicy pozwoli zmniejszyć ilość błędów przy przepisywaniu
11. Złagodzić kryteria wymagań z języków obcych. Uczeń mający problemy z opanowaniem ojczystego języka prawie zawsze ma trudności z mówieniem, rozumieniem, czytaniem i pisaniem w języku obcym
12. Podczas oceny prac pisemnych nie uwzględniać poprawności ortograficznej lub oceniać ją opisowo. Należałoby pozwolić uczniom na korzystanie ze słowników ortograficznych podczas pisania wypracowań, prac klasowych.
Postępy w zakresie ortografii sprawdzać za pomocą dyktand z komentarzem, okienkiem ortograficznym, pisania z pamięci. Zakres sprawdzianu powinien obejmować jeden rodzaj trudność ortograficznych - umożliwi to skoncentrowanie się na zagadnieniu, tym samym zmniejszając ilość błędów i dając poczucie sukcesu
13. W przypadku ucznia z dysgrafią wskazane jest akceptowanie pisma drukowanego, pisma na maszynie, komputerze, zwłaszcza prac obszernych (wypracowań, referatów). Nie należy również oceniać estetyki pisma, np. w zeszytach. Jeśli pismo dziecka jest trudne do odczytania, można zamienić pracę pisemną na wypowiedź ustną
14. Bazować na polisensorycznych (angażujących wszystkie zmysły) metodach nauczania.
15. Przekazywać uczniom spostrzeżenia na temat ich pracy. Zauważać zrobione postępy.
16. Systematycznie przeglądać zeszyty.
17. Zezwolić na pisanie ołówkiem, aby uczeń mógł łatwiej poprawiać błędy.
Nauczyciel powinien znać dobrze specyfikę problemu dysleksji, dysortografii i dysgrafii, ponieważ umożliwi mu to rozumienie problemów dziecka i sprzeczności, np. między dobrą znajomością faktów historycznych, a trudnościami z ich chronologicznym uporządkowaniem, wiedzą z zakresu geografii, a niemożnością zorientowania się na mapie, wielokrotnym przepisywaniem tego samego tekstu w ramach poprawy pracy klasowej, a popełnianiem podczas przepisywania coraz to nowych błędów, czytaniem wielu książek, a popełnianiem błędów ortograficznych w często powtarzających się wyrazach, ładnego przepisywania kilkunastu linijek, a bazgraniem w dalszej części kartki zeszytu, dobrego słuchu muzycznego a niemożnością nauczenia się czytania nut, itp.

JĘZYK POLSKI


Symptomy trudności
• trudności w opanowaniu techniki czytania tj.: głoskowanie, sylabizowanie, przekręcanie wyrazów, domyślanie się, wolne lub nierówne tempo, pauzy, nie zwracanie uwagi na interpunkcję
• niepełne rozumienie treści tekstów i poleceń, uboższe słownictwo
• trudności w pisaniu, szczególnie ze słuchu, liczne błędy np.: mylenie z-s, d- t, k -g
• błędy w zapisywaniu zmiękczeń, głosek i- j
• błędy w zapisywaniu głosek nosowych ą - om, ę – em
• opuszczanie, dodawanie, przestawianie, podwajanie liter i sylab
• błędy gramatyczne w wypowiedziach ustnych i pisemnych
• trudności w formułowaniu wypowiedzi pisemnych na określony temat
• trudności w uczeniu się ze słuchu na lekcji, korzystaniu z wykładów, zapamiętywaniu, rozumieniu poleceń złożonych, instrukcji
• trudności z zapamiętaniem liter alfabetu, mylenie liter podobnych kształtem l-t-ł
• mylenie liter zbliżonych kształtem, lecz inaczej ułożonych w przestrzeni b-d-g-p, w-m
• opuszczanie drobnych elementów graficznych liter /kropki, kreski/
• błędy w przepisywaniu i pisaniu z pamięci
• nieprawidłowe trzymanie przyborów do pisania
• wolne tempo pisania, męczliwość ręki
• niekształtne litery, nieprawidłowe łączenia - obniżona czytelność pisma
• nieumiejętność zagospodarowania przestrzeni kartki
Sposoby dostosowania wymagań edukacyjnych
• nie wymagać, by uczeń czytał głośno przy klasie nowy tekst, wskazywać wybrane fragmenty dłuższych tekstów do opracowania w domu i na nich sprawdzać technikę czytania
• dawać więcej czasu na czytanie tekstów, poleceń, instrukcji, szczególnie podczas samodzielnej pracy lub sprawdzianów, w miarę potrzeby pomagać w ich odczytaniu
• starać się w miarę możliwości przygotowywać sprawdziany i kartkówki w formie testów
• czytanie lektur szkolnych lub innych opracowań rozłożyć w czasie, pozwalać na korzystanie z książek ”mówionych”
• raczej nie angażować do konkursów czytania
• uwzględniać trudności w rozumieniu treści, szczególnie podczas samodzielnej pracy z tekstem, dawać więcej czasu, instruować lub zalecać przeczytanie tekstu wcześniej w domu
• częściej sprawdzać zeszyty szkolne ucznia, ustalić sposób poprawy błędów, czuwać nad wnikliwą ich poprawą, oceniać poprawność i sposób wykonania prac
• dać uczniowi czas na przygotowanie się do pisania dyktanda poprzez podanie mu trudniejszych wyrazów, a nawet wybranych zdań, które wystąpią w dyktandzie; można też dawać teksty z lukami lub pisanie z pamięci
• dyktanda sprawdzające można organizować indywidualnie
• błędów nie omawiać wobec całej klasy
• w przypadku trudności w redagowaniu wypowiedzi pisemnych uczyć tworzenia schematów pracy, planowania kompozycji wypowiedzi ( wstęp, rozwinięcie, zakończenie )
• pomagać w doborze argumentów, jak również odpowiednich wyrażeń i zwrotów
• nie obniżać ocen za błędy ortograficzne i graficzne w wypracowaniach
• podać uczniom jasne kryteria oceny prac pisemnych ( wiedza, dobór argumentów, logika wywodu, treść, styl, kompozycja itd. )
• dawać więcej czasu na prace pisemne, sprawdzać, czy uczeń skończył notatkę z lekcji, w razie potrzeby skracać wielkość notatek
• przypadku trudności z odczytaniem pracy odpytać ucznia ustnie
• pozwalać na wykonywanie prac na komputerze
• usprawniać zaburzone funkcje - zajęcia korekcyjno-kompensacyjne
7. Umożliwianie wyrażania i wyjaśniania reakcji emocjonalnych.
8. Stopniowe uczenie sposobów opanowywania stanów frustracyjnych i kontroli emocji.
9. Wskazywanie form zachowań odpowiednich do realnych możliwości.
10. Budzenie wiary we własne siły i poczucie własnej wartości poprzez stwarzanie okazji do sukcesów.
11. Uczenie szukania pomocy w sytuacjach trudnych.
12. Indywidualne podeści do ucznia.
13.Próby zastępowanie napadów złości innymi formami aktywności fizycznej- ruch , klaskanie, tupanie, ściskanie piłeczki itp.
14. Współpraca z rodziną, psychologiem szkolnym i wychowawcą

2.Dostosowanie tempa pracy do możliwości uczennicy
1. Stopniowanie trudności
2. Stosowanie przerw śród zajęciowych
3. Ćwiczenia relaksacyjne i oddechowe
4. Motywowanie do podjęcia wysiłku i skończenia rozpoczętego zadania
5. Zezwalanie na ruch pomiędzy wykonywaniem kolejnych zadań

3.Ukierunkowywanie nadmiernej aktywności na właściwy cel
Organizowanie zajęć wg ustalonych reguł:
a) umożliwienie z jednej strony zaspokojenia potrzeby ruchu, a z drugiej wdrażanie do zajęć wymagających spokoju i skupienia
b) przeplatanie aktywności ruchowej z zajęciami wymagającymi skupienia (lepienie z plasteliny, wydzieranie z papieru, słuchanie opowiadań, rysowanie, malowanie itp.);
c) kontrolowanie kontaktów z innymi uczniami skłanianie do ustępstw i kompromisów,
d) wyciąganie konsekwencji ze złych zachowań : motywowanie do przeproszenia lub zajęcia się zleconym zadaniem, w zależności od sytuacji
e)ograniczanie liczby bodźców (za wiele bodźców wprowadza chaos i potęguje pobudliwość):
f). Ukierunkowywanie działalności na właściwy cel, bez zbędnego ograniczania aktywności
g) udzielanie dyskretnej pomocy w organizowaniu działania uczennicy, tak aby zawsze osiągnęła zamierzony cel, zakończyła czynność, wykonała zadanie; cała praca lub jej część musi być zawsze zakończona (sprawdzona, pochwalona, wzmocniona przez pedagoga)
h) Podkreślanie uczennicy jej dobrych stron, prób zmiany zachowań oraz nagradzanie za drobne sukcesy (np. uśmiechem, pochwaleniem słownym, przyjaznym spojrzeniem itp.).

4.Angażowanie w prace ,w których może wykorzystać swoje umiejętności
1. Dobieranie zadań w sposób umożliwiający uczennicy:
- rozładowanie energii – zadnia z ruchem
- wykorzystanie spostrzegawczości- ćwiczenia koordynacji wzrokowej
- wykorzystanie refleksu- gry i zabawy
- wykorzystanie poczucia humoru- układanie wierszyków , rymowanek, krótkich tekstów
- wielomówności- stwarzanie możliwości do wypowiedzi słownej na określony temat

5. Ćwiczenia w pisaniu.
1.Doskonalenie poziomu graficznego pisma. Właściwie rozmieszczanie tekstu na stronie zeszytu. Trzymanie się liniatury.
2.Usprawnianie funkcji analizatora wzrokowego, utrwalanie obrazu wzrokowego liter i połączeń między literami.
3.Przepisywanie tekstów połączone z lukami:
- sylabowymi
- literowymi( utrwalanie ortografii )
- wyrazowymi
- Przepisywanie i poprawianie tekstów z błędami
4.Samodzielne pisanie opowiadań i opisów,
5.Układanie planów utworów lub ich fragmentów,
6. Pisanie z pamięci i ze słuchu,
7. Pisanie pism użytkowych- listy, odpowiedzi na listy, adresowanie kopert, życzenia świąteczne, imieninowe, okolicznościowe, pisanie ogłoszeń
8.Kalkowanie znaków literopodobnych i trudniejszych znaków graficznych- np. kolorowanki
9.Kreślenie ślimaków i spirali na zmniejszających się formatach
10.Śledzenie palcem labiryntów -bez odrywania ręki
11.Pisanie po śladzie ciągłym wyraźnym i nikłym, kropkowym

6. Rozwijanie szybkości czytania i umiejętności pracy z tekstem
1. Czytanie całościowe sylab i wyrazów.
2. Czytanie wyrazów, zdań i tekstów sylabami.
3. Czytanie sylab i wyrazów w krótkich ekspozycjach.
4. Czytanie naprzemienne sylab, wyrazów i zdań.
5. Czytanie selektywne głośne i ciche.
6. Czytanie z przesłoną (w okienku).
7. Czytanie chóralne.
8. Ćwiczenia w rozumieniu treści:
- Układanie zdań z podanych wyrazów .
- Czytanie pojedynczych zdań i tworzenie krótkich tekstów.
- Dobieranie odpowiednich zdań do prezentowanych obrazków.
- Czytanie krótkich opowiadań, artykułów prasowych itp. Wyodrębnianie na ich podstawie:
- postaci, zdarzeń imion- wszystkich szczegółów związanych z tekstem
- Omawianie postaci, ich czynów, cech charakteru itp.
- Ustalanie kolejności wydarzeń i wiązanie ich w logiczną całość,
- Układanie pytań do tekstu, oraz zamienianie zdania twierdzącego w pytanie
- Odpowiadanie na pytania do tekstu
- Nadawanie tytułów tekstom i poszczególnym akapitom z tekstu
- Czytanie głośne indywidualne tekstów, z uwzględnieniem znaków interpunkcyjnych i intonacji
Wyświetleń: 314


Uwaga! Wszystkie materiały opublikowane na stronach Profesor.pl są chronione prawem autorskim, publikowanie bez pisemnej zgody firmy Edgard zabronione.