Nie do przecenienia jest w obecnych czasach rola audiowizualnego medium jakim jest film. Czy ktokolwiek może wyobrazić sobie dzisiejsze życie bez tego niezwykłego składnika, który działa na naszą wyobraźnię, prowokuje do myślenia, a tym samym wywołuje emocje? Film stanowi bardzo ważną część tzw. komunikacji audiowizualnej, a „mądry” film pozwala na lepsze zrozumienie otaczającej nas rzeczywistości i poznanie samych siebie.
Dzisiejsi uczniowie, pomimo pozoru technologicznych dostatków jakie towarzyszą im wręcz nieustannie w codziennym życiu, mają trudniejsze zadanie z przetworzeniem rzeczywistości niż ich odpowiednicy z poprzednich pokoleń. Atakowani nadmiarem informacji (bardzo często zupełnie im niepotrzebnych), nieświadomie gubią po drodze wartości, dzięki którym mogliby lepiej spojrzeć na prawdziwe problemy świata – ich świata.
A właśnie to oferuje im Kino. Dlatego tak ważne stało się w ostatnich latach nauczanie poprzez filmy.
Rola filmu w edukacji jest niezwykle ważnym elementem. Kształtuje bowiem w uczniach kluczowe umiejętności w zakresie komunikacji, pracy w grupie, potrafi zaktywizować niekiedy całą osobowość ucznia. Wychowanie poprzez film przygotowuje również do bycia aktywnym uczestnikiem całej kultury popularnej. Specjaliści od edukacji filmowej twierdzą nawet, że wychowanie aktywnego odbiorcy filmu oznacza równocześnie wychowanie aktywnego człowieka. A czy rolą szkoły nie jest właśnie przygotowanie ucznia do udziału w życiu społecznym?
Nie należy oczywiście zapominać, że wychowanie filmowe powinno być ściśle powiązane zarówno z programami nauczania poszczególnych przedmiotów oraz z programem wychowawczym szkoły i klasy.
Podstawowymi celami edukacji filmowej są:
- poznanie wybranych dzieł filmowych;
- kształcenie umiejętności pogłębionego odbioru i wartościowania pod względem ideowym, etycznym i estetycznym:
- kształcenie świadomości miejsca oraz funkcji filmu w kulturze współczesnej w kontekście innych sztuk i środków komunikowania masowego:
- kształcenie postaw krytycznych oraz umiejętności dokonywania wyborów selektywnych i wartościujących;
- poznanie reguł samego języka filmowego – kodu, za pomocą którego tekst filmowy dociera do odbiorcy;
- uświadomienie faktu, że tekst filmowy, jako autonomiczna całość przedstawiająco-narracyjna, jest strukturą, która rządzą specyficzne prawa przekazu audiowizualnego.
Przed poprowadzeniem lekcji filmowej z uczniami, należałoby określić cele edukacyjne, jakie nauczyciel chce sobie postawić. Co pragnie wzbudzić w młodych ludziach? Na czym chciałby oprzeć jakże ważną rozmowę z nimi po seansie? W końcu – jakie metody i techniki najlepiej będą pasowały do pracy z danym filmem?


Spróbujmy przyjrzeć się niektórym z nich w związku z wykorzystaniem ich w edukacji z filmem:

H E U R E Z A

Naprowadza uczniów na właściwy tok rozumowania, stwarza sytuacje, które pozwalają uczniom na samodzielne rozwiązywanie zadań. Przed projekcją filmu nauczyciel podaje uczniom wskazówki analityczno-interpretacyjne w formie pytań typu: Kto? Gdzie? Kiedy?
W jakich okolicznościach? Co się dzieje? Dlaczego? W jakim celu? Po seansie film zostaje omówiony, sporządzona zostaje notatka w zeszycie oraz zadana praca domowa. Materiał może być analizowany przez uczniów samodzielnie lub zespołowo.

B U R Z A M Ó ZG Ó W

Świetna technika aktywizująca, zmuszająca uczniów do twórczego myślenia samemu lub w grupie. Stosując tę technikę, uczniowie mogą np. wymieniać problemy obecne w obejrzanym filmie (nauczyciel zapisuje je na tablicy), podawać skojarzenia z innymi dziełami i samodzielnie wyznaczać tropy badawcze. Może to przebiegać w kilku etapach: zgłaszanie, gromadzenie i notowanie pomysłów, następnie ocenianie pomysłów (to prowadzi do otwartej rozmowy w klasie) oraz wybór najciekawszego tematu do dyskusji.

K U L A Ś N I E G O W A

Pozwala każdemu uczniowi na wyrażenie zdania na dany temat, ponadto kształtując umiejętności uzgadniania stanowisk, negocjowania oraz formułowania logicznych myśli. Uczniowie na początku pracują samodzielnie (mając określony przez nauczyciela czas do wykonania zadanego tematu), następnie uzgadniają swoje stanowiska w dwójkach, czwórkach lub w ósemkach. Na samym końcu wypracowują jeden pogląd wspólny dla całej klasy.

R Ó Ż N E P U N K T Y W I D Z E N I A

Umożliwia spojrzenie na dany problem oczami bohaterów z wyświetlanego filmu. Nauczyciel dzieli klasę na grupy i przydziela im „ich bohatera”. Uczniowie analizują te postać, robiąc notatki. Starają się następnie spojrzeć na problemy poruszane w filmie oczami ich przydzielonego wcześniej bohatera. Po tym etapie rozpoczyna się dyskusja, podczas której uczniowie formułują argumenty, które uzasadniają postawę danej postaci z filmu. Uwzględnić muszą przy tym sytuację, charakter oraz sposób myślenia swojego bohatera.

D R A M A

Angażuje emocjonalnie uczniów, wyzwala spontaniczne reakcje emocjonalne, rozwija wyobraźnię, zmusza do wybrania odpowiedniej decyzji w różnorodnych sytuacjach życiowych. Ciekawym sposobem wykorzystania dramy w pracy z filmem jest tzw. wymyślanie zakończenia : uczniowie oglądają film do momentu finałowego/kluczowego akcji. Nauczyciel właśnie wtedy zatrzymuje film i uczniowie przedstawiają swoje pomysły na ciąg dalszy. Następnie w grupach wybierają najlepsze zakończenie i prezentują je na forum klasy.
Należy raz jeszcze podkreślić, że metod i technik pracy z filmem jest o wiele więcej. Wszystko więc w rękach twórczego nauczyciela, który powinien pamiętać również o tym, że uczeń nie musi być tylko biernym odbiorcą, a następnie analitykiem dzieła filmowego. Można przecież posunąć się o krok dalej i zainspirować młodzież do prób tworzenia własnych filmików. Kto wie – może wśród tłumu tych naszych „cyfrowych tubylców” czai się jakiś nowy Spielberg czy inny Bergman?

Wyświetleń: 652