AWANS INFORMACJE Dla nauczyciela Dla ucznia LOGOWANIE


Katalog

Agnieszka Kosicka, 2014-02-05
Bydgoszcz

Język polski, Referaty

Krajna. Przykłady gwary krajeńskiej

- n +

KRAJNA

Krajna to polska kraina historyczna leżąca na samej północy Wielkopolski. Od północy graniczy z Pomorzem Zachodnim, od wschodu z Kujawami, a od południa z Pałukami. Zawarta między rzekami Dobrzynką i Kamionką (od północy), Notecią (od południa), Gwdą (od zachodu) i Brdą (od wschodu).
Nazwa krainy pochodzi od historycznego położenia tego regionu na skraju (kraju) państwa polskiego, graniczącego z państwem pomorskim.

Miasta leżące na Krajnie to Nakło nad Notecią, Złotów, Kamień Krajeński, Łobżenica, Sępólno Krajeńskie.

Oto kilka wyrazów z Małego słownika gwary krajeńskiej Jowity Kęcińskiej:
śniadanie - frysztyk
obiad - południe
kolacja - wieczerzał
placki ziemniaczane - flyndze
bochenek chleba - bochenyszek
schabowy - karbonada
zupa mleczna - mojska
placek drożdżowy - kuch
skwarki - skrzyczki, skrzeczki
bułka - kołacz
żebrak- wędrorz, wędrus
filiżanka - topek
oszczędzać- szporować
garnek gliniany - tygielek
cedzak – durślak
furtka- uliczka
kamizelka westka
Tradycyjną potrawą krajeńską jest " ańtop" - jednogarnkowe danie. Jest nim zupa ze słodkiej, białej kapusty z ziemniakami i marchewką, gotowana na wywarze z mięsa wieprzowego.
Charakterystyczne cechy gwary Krajniaków :
1. wymowa ć i dź w miejscu zmiękczonego k lub g, np. cieszeń zamiast kieszeń,
2. brak mazurzenia, rozróżnianie trzech szeregów spółgłoskowych
3. dyftongiczna wymowa samogłosek, np. poulić zamiast palić, myjszyj zamiast myszy
4. zmieszanie i z y, np. ribi zamiast ryby
5. fonetyka międzywyrazowa ubezdźwięczniająca
6. formy typu domk-zanik e ruchomego
7. wymowa typu : sieli, leli zamiast siali, lali
8. szeroka wymowa ę i eN, np. gąś, ciamno
9. upowszechnienie liczby dwa krowy zamiast dwie krowy
10. formant zdrabniający –yszek, np. kamyszek
11. w czasow. l. mn. trybu rozkazującego formy typu: idźta!, róbta!.
Zgłoś błąd    Wyświetleń: 607


Uwaga! Wszystkie materiały opublikowane na stronach Profesor.pl są chronione prawem autorskim, publikowanie bez pisemnej zgody firmy Edgard zabronione.


BAROMETR


1 2 3 4 5 6  
Oceń artukuł!



Ilość głosów: 0

Serwis internetowy, z którego korzystasz, używa plików cookies. Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, poprawy jakości świadczonych usług w tym dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do Twoich indywidualnych potrzeb). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do Internetu oraz w Polityce prywatności plików cookies.
Dowiedz się więcej.