1.Temat zajęć: Krajobrazy pustynne Sahary.

2.Cele:

Po lekcji uczeń:
-wskazuje pustynię Sahara na mapie hipsometrycznej świata;
-przedstawia następstwa braku opadów i wysokich rocznych temperatur powietrza dla składników krajobrazu pustynnego;
-wymienia typy pustyń na Saharze, rozpoznaje formy rzeźby pustynnej;
-wyjaśnia rolę wiatru w kształtowaniu rzeźby pustynnej;
-na poznanych przykładach omawia przystosowania roślin i zwierząt do warunków panujących na pustyni.

Uczeń zdolny: rozróżnia i opisuje rodzaje pustyń na Saharze; wyjaśnia przyczynę występowania różnych pustyń.

Postawy: zainteresowanie światem, jego bogactwem oraz pięknem.

3.Metody pracy i środki

Metody: pogadanka, pokaz z użyciem komputera, elementy pracy z podręcznikiem i mapą (hipsometryczną i krajobrazową);

Forma pracy: praca indywidualna, praca zbiorowa jednolita, praca w grupach;

Środki dydaktyczne: tablica interaktywna, podręcznik, mapa Afryki, prezentacja multimedialna zawierająca: mapy (hipsometryczna i krajobrazowa), wykresy, zdjęcia, animacje;

Definicje na podstawie: Flis J.1985. Szkolny słownik geograficzny. WSiP. Warszawa

Przebieg zajęć:

Część wstępna:

Zapoznanie uczniów z tematem zajęć oraz celami lekcji.

1. Omówienia położenia Sahary przy użyciu tablicy interaktywnej i programu Google Earth

2. Przebieg temperatury powietrza i opadów w ciągu roku (analiza wykresu).

Część zasadnicza:

3. Wyjaśnienie pojęcia pustynia.

Pustynia – rozległy obszar, pozbawiony zwartej szaty roślinnej wskutek małej ilości opadów i wysokich temperatur powietrza, co sprawia, że parowanie przewyższa ilość opadów.

4. Czynniki kształtujące krajobraz Sahary:

a) Gwałtowne zmiany temperatury pomiędzy dniem a nocą;
b) Częste, suche, gorące wiatry;
c) Bardzo sporadyczne ulewne deszcze;

5. Typy pustyń na Saharze (animacja i pokaz slajdów):

a) HAMADA (pustynia kamienista) - pokryta odłamami i okruchami skalnymi, często także czarną skorupą żelazistą.
b) SERIR (pustynia żwirowa) - rodzaj pustyni z powierzchnią pokrytą materiałem żwirowym (gładkimi, drobnymi odłamkami skalnymi o zaokrąglonych krawędziach, przekształconymi przez działalność wiatru)
c) ERG (pustynia piaszczysta) - pustynia, której powierzchnie tworzą wydmy piaszczyste

Animacja przedstawiająca proces:
Bardzo duże różnice temperatury powietrza pomiędzy dniem a nocą sprawiają, że na pustyni lite skały się kruszą. Pękają na kawałki o ostrych krawędziach i w rezultacie powstają rumowiska gruzu skalnego.


Skały --* -- > Pustynia kamienista --* -- > Pustynia żwirowa --* -- > Pustynia piaszczysta

*Gwałtowne, duże zmiany temperatury z 50°C do O °C, silny wiatr

6. Skały i ostańce skalne na Saharze (wyjaśnienie pojęcia, pokaz zdjęć)

Ostaniec – wzniesienie powstałe w wyniku procesów wietrzenia i erozji. Ostańce występują jako wyizolowane formy terenu, często o stromych, skalistych stokach, stanowiące pozostałość większego masywu skalnego.


8. WADIS-UEDA (wyjaśnienie pojęcia, pokaz zdjęć)

Ued lub wadis – suche formy dolinne występujące na obszarach pustynnych. W czasie pory deszczowej wypełniają się wodą tworząc niekiedy wartkie, szerokie, długie i kręte rzeki.

9. WYDMY oraz lokalne wiatry: HARMATTAN i CHAMSIN (wyjaśnienie pojęcia, pokaz zdjęć)

10. Oazy, flora i fauna Sahary(pokaz zdjęć, omówienie przystosowania roślin i zwierząt do warunków panujących na pustyni).

Część końcowa:

Podsumowanie lekcji, omówienie zadania domowego.

Wyświetleń: 2436