Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi jest zaburzeniem neurorozwojowym o zróżnicowanej etiologii. Dla dzieci z ADHD charakterystyczne jest, ze niektóre obszary ich mózgu źle funkcjonują. Badania z połowy lat 90-tych wskazują, że w znacznej mierze zespół jest uwarunkowany genetyczne. Zespół występuje najczęściej u chłopców. W Polsce ok.150 tys. dzieci cierpi na to zaburzenie.
ADHD można zdiagnozować dopiero u dziecka w wieku szkolnym, ponieważ uwaga i koncentracja dojrzewają do 6.-7. roku życia. Wcześniej mówimy o podejrzeniu ADHD.

Do podstawowych grup objawów w ADHD należą:
- zaburzenia koncentracji i uwagi,
- impulsywność,
- nadruchliwość.

Konsekwencje zaburzeń koncentracji uwagi:
- trudności ze skupieniem w czasie pracy,
- bardzo łatwe rozpraszanie,
- niesłuchanie poleceń lub brak reakcji na nie,
- gapowatość,
- kłopoty z zapamiętaniem przyswajanego materiału.

Impulsywność może powodować:
- brak przewidywania konsekwencji swojego działania,
- kłopoty z oczekiwaniem na swoją kolej,
- nie wysłuchiwanie poleceń do końca.

Nadruchliwość powoduje:
- ciągły ruch u dziecka,
- gadatliwość i hałaśliwość.

Statystycznie w każdej polskiej klasie jedno dziecko ma ADHD. Sposób prowadzenia zajęć musi być dostosowany do jego możliwości, inaczej uczeń może manifestować poważne problemy wychowawcze i zaburzać proces nauczania całej grupy. Należy pomóc mu wykazując więcej tolerancji i zrozumienia.

Dzieci z ADHD nie potrafią hamować swojej reakcji, reagują na ten bodziec, który jest najmocniejszy w danej chwili. Trudniej jest im odnieść sukces, usłyszeć pochwałę. Dziecko z ADHD, które nie jest leczone, może osiągać gorsze wyniki w nauce, a nawet powtarzać klasę. Mogą ujawniać się u niego zachowania agresywne w stosunku do otoczenia i rówieśników, problemy z nawiązywaniem przyjaźni.

Dziecko z ADHD potrzebuje jasnego i klarownego systemu zasad, który pozwala na określenie konsekwencji w przypadku niedostosowania się do nich.

Strategie radzenia sobie z impulsywnością dziecka:
- ignorowanie działań impulsywnych niezaburzających prowadzenia zajęć,
- przewidywanie możliwości pojawienia się zachowania impulsywnego i zapobiegania mu,
- częste przypominanie obowiązującego systemu zasad, szczególnie po wystąpieniu zachowania niepożądanego.
Bardzo ważna jest wczesna diagnoza i co za tym idzie - rozpoczęcie leczenia.

Zespół Aspergera jest najłagodniejszą formą całościowych zaburzeń rozwoju u dziecka. Zazwyczaj rozpoznaje się go po ukończeniu 5 roku życia.

Dziecko z zespołem Aspergera cechuje:
- rozwój poznawczy w granicach normy,
- zamiłowanie do zachowania rutyny i rytuałów,
- w zasadzie prawidłowy rozwój mowy,
- ograniczone zainteresowania i aktywność,
- często występuje niezgrabność ruchowa,
- zaburzony zostaje rozwój umiejętności społecznych.

Zachowanie dzieci z ZA interpretuje się często jako przejaw złego wychowania. W przeciwieństwie do dzieci z ADHD występuje znaczny deficyt w sferze rozumienia sytuacji społecznych, motywów działania i uczuć innych osób.

Zachowania wskazujące, że dziecko może mieć objawy zespołu Aspergera:
- w młodszym w wieku może nie być zainteresowane nawiązaniem kontaktów koleżeńskich lub przyjaźni,
- może unikać kontaktów z innymi dziećmi,
- z czasem nieprawidłowo rozumie, co wypada, a co nie,
- trudność sprawia mu wyczucie dystansu (odległości) od rozmówcy,
- nie potrafi uczyć się zasad funkcjonowania społecznego spontanicznie poprzez obserwację, ale musi być ich nauczone,
- częste przeżywa frustracie, słabo na ogół radzi sobie z nią,

Dzieci z ZA gorzej radzą sobie w sytuacjach trudnych i narażają się na odrzucenie ze strony innych, często mają niską samoocenę. Ich słownictwo, mimo młodego wieku jest bogate i obfituje w dorosłe i naukowe sformułowania, a jednocześnie dzieci te mają trudności z użyciem mowy w celu komunikacji.
Dziecko może nie posługiwać się gestem, mimiką, wysokość głosu i intonacja są nieprawidłowe. Zachowanie może być sztywne, niedostosowane do sytuacji. Iloraz inteligencji zazwyczaj mieści się w granicach normy lub jest mniejszy. Dziecko może mieć dobrą pamięć mechaniczną (dotyczącą faktów), rozległą wiedzę, zdolności do nauk ścisłych. Może ujawniać różne talenty, np. plastyczny, muzyczny.

U większości dzieci występują problemy związane ze sprawnością ruchowa, takie jak: zaburzona równowaga, sztywny sposób poruszania, trudności w pisaniu, trudności we współpracy podczas gier zespołowych. Problem dzieciom z ZA sprawiają nauka czynności związanych z samoobsługą (np. higiena, sprzątanie). Występuje nadwrażliwość na nadmierny hałas oraz nadmierne bodźce wzrokowe.

W procesie nauczania i wychowania ważna jest indywidualizacja wymagań i metod pracy - największe znaczenie ma dobra współpraca z rodzicami.
Nauczyciele pracujący z dziećmi z ZA, nie tylko powinni je wspierać w procesie dydaktycznym i dostosowywać się do ich potrzeb, ale również zadbać o ich integrację społeczną, przeciwdziałać wtórnym zaburzeniom emocjonalnym poprzez ochronę dziecka przed odrzuceniem. W miarę możliwości należy zachować odpowiedni schemat pracy.

Wyświetleń: 760