Podstawowe problemy dydaktyczno-wychowawcze i organizacyjne w pierwszych dniach pobytu dziecka w szkole

Dziecko przekraczające próg szkolny wkracza w nowy świat, który jest dla niego miejscem nieznanym, pełnym niespodzianek, nowych ludzi i rzeczy. Przed dzieckiem pojawiają się nowe zadania, nowe problemy, zmienia się jego rola w rodzinie, zwiększają się wymagania stawiane dziecku. Musi ono teraz nauczyć się współpracować z kolegami, koleżankami oraz zmuszone jest sprostać wymaganiom, które stawia mu nauczyciel, szkoła i rodzice.

Szkoła to nie tylko miejsce nauki, ale również środowisko, w którym dziecko przyswaja sobie pewne normy postępowania, zwyczaje i postawy. Dziecko uczy się w szkole życia w społeczeństwie. To, jakie normy i postawy sobie przyswoi zależy od wielu czynników. Bardzo ważną rolę będzie miała współpraca domu rodzinnego ze szkołą. Szczególnie ważne będą pierwsze miesiące. Rodzice i wychowawca powinni mieć ze sobą stały kontakt i na bieżąco rozwiązywać pojawiające się problemy.

W pierwszych tygodniach nauki szkolnej zespół dziecięcy jest zbiorowiskiem nieskoordynowanych jednostek. Uczniowie reprezentują różny poziom przygotowania do nauki szkolnej. Część z nich uczęszczała do przedszkola. Te dzieci są na ogół lepiej rozwinięte umysłowo, bardziej samodzielne i bardziej uspołecznione. Dysponują lepszym i większym zasobem wiadomości o otaczającym świecie oraz większym zasobem pojęć. Chętnie zgłaszają się do odpowiedzi i aktywnie uczestniczą w zajęciach. Dzieci, które nie uczęszczały do przedszkola zazwyczaj są nieśmiałe i wylęknione lub odwrotnie- hałaśliwe i niezdyscyplinowane. Powodem takiego zachowania jest brak przyzwyczajenia do życia w grupie rówieśniczej.
Te różnice zachowań niweluje w pewnej mierze fakt, że obecnie prawie wszystkie sześciolatki uczęszczają do klasy "0".Są więc przyzwyczajone w pewnym stopniu do życia w grupie.
Dzieci, które mają trudności w przystosowaniu się do życia w grupie należy w umiejętny sposób wdrażać do życia szkolnego i nowych obowiązków. Głównym zadaniem wychowaw-
cy jest jak najszybsze poznanie dzieci . Powinien on zwracać się do każdego dziecka po imieniu. Uczeń czuje się wtedy bardziej odpowiedzialny za swoje zachowanie i pracę, posiada pewność, że jest zauważony przez nauczyciela. Nauczyciel powinien zaraz na pierwszych zajęciach zapoznać dzieci z budynkiem szkoły. Poznawanie funkcjonowania szkoły powinno przebiegać systematycznie i stopniowo na zajęciach edukacyjnych i pozale-
kcyjnych.

Już w pierwszym tygodniu nauki szkolnej można zaobserwować tworzenie się małych grupek dziecięcych. Dzieci grupują się przez dawne znajomości z przedszkola lub domu rodzinnego. Nie są to jednak grupy trwałe i w miarę dalszego poznania powstają inne.

W pierwszym tygodniu dziecko spotyka się z wieloma nowymi sytuacjami i musi pokonać wiele trudności. Uśmiech nauczycielki, jej łagodność, cierpliwość, serdeczne słowa budzą ufność dzieci i sprawiają, że dzieci przychodzą do szkoły chętnie. Przyjście dziecka do szkoły jest dla niego przejściem ze świata o dużej swobodzie ruchu i zachowań do świata ograniczającego jego ruchliwość. Wymaga się od dziecka pewnej wytrzymałości
i karności toteż zdarza się, że dzieci wychodzą z ławek, mówią bez pytania, podejmują wiele czynności bez pozwolenia nauczycielki. Zarówno domu jak i w przedszkolu dzieci przywykły do ciągłych kontaktów i rozmów, dlatego w pierwszych dniach nauki chcą mówić

-1-
wszystkie naraz. Z trudem opanowują to przyzwyczajenie i nauczyciel musi ciągle im przypominać o podnoszeniu rąk do góry gdy się chce coś powiedzieć. Mimo onieśmielenia i poczucia zagubienia w nowym świecie dzieci wykazują od początku szczerą chęć do pracy a także naturalne, samorzutne zainteresowanie światem. Kiedy nauczyciel poleca wyciągnąć elementarze i dokładnie je obejrzeć to mimo, że książki były już oglądane w domu, uczniowie z wielką uwagą śledzą jeszcze raz poszczególne strony w elementarzu.

Wrażenie z pierwszego zetknięcia się dziecka ze szkołą pozostaje długo mocne i żywe w pamięci, wpływając w dużym stopniu na jego stosunek do szkoły. Dlatego tak ważne jest właściwe i stopniowe wdrażanie do systematycznej pracy umysłowej stosując odpowiednie metody, formy i środki dydaktyczne. Dziecko w początkowych dniach nauki odczuwa nadal potrzebę zabawy, toteż nauczyciel powinien w tym okresie stosować jak najwięcej metod atrakcyjnych, aktywizujących, integracyjnych, skupiających uwagę dziecka.

Uwaga dziecka w tym okresie jest chwiejna. Dzieci nie są przyzwyczajone do uważnego uczestnictwa w zajęciach dłużej niż 45 min. Nauczyciel powinien usunąć z pola widzenia dziecka wszystkie bodźce rozpraszające uwagę i robić przerwy wtedy, gdy zauważy,
że dzieci są zmęczone lub mają trudności z koncentracją uwagi.

W pierwszych dniach pobytu w szkole dziecko musi poznać pomieszczenia szkolne, a szczególnie najbliższe otoczenie, gdzie znajduje się sala lekcyjna. Mogą tu być pomocni rodzice, którzy odprowadzają dziecko do szatni. Nauczycielka powinna przyprowadzić dzieci z szatni do klasy a po lekcji z klasy do szatni, co uchroni dzieci przed błądzeniem po szkole. Jest to szczególnie ważne w dużych szkołach.

Jednym z ważniejszych problemów, na które napotyka uczeń I klasy jest obowiązkowość. Dzieci mają wiele kłopotów z zapamiętywaniem poleceń nauczyciela. Często zapominają różnych przyborów, nie wykonują zadanych prac domowych. Ważne jest aby zadawać pracę domową wtedy, gdy uwaga dziecka jest całkowicie skupiona i w klasie panuje całkowity spokój. Należy pamiętać, aby wyjaśniać dokładnie każde zadanie domowe, by dzieci w domu zabierając się do pracy nie miały wątpliwości, co i jak mają robić. Wskazane byłoby, żeby nauczyciel w pierwszych tygodniach zapisywał dziecku na kartce informacje dla rodziców.

Podsumowując rozważania na temat trudności, jakie napotyka dziecko w pierwszych dniach pobytu w szkole należy stwierdzić, że właściwie z każdej strony "czyhają" na nie problemy, które musi pokonać. Dużą rolę odgrywa zarówno nauczyciel jak i rodzice, którzy powinni pomóc dziecku przezwyciężyć te problemy. Gdy szkoła i rodzice zapewnią optymalne warunki to dziecku łatwiej pokonać trudności, na które napotyka. Dziecko nauczy się obowiązkowości, systematyczności i zdyscyplinowania znacznie szybciej niż gdyby nikt mu nie pomógł. Pierwszy kontakt dziecka ze szkołą jest niezmiernie ważny, gdyż zależy od niego w dużej mierze przyszła edukacja dziecka.

Opracowanie: Alicja Leicht

Wyświetleń: 2926