AWANS INFORMACJE Dla nauczyciela Dla ucznia LOGOWANIE


Katalog

Agata Vlasakova, 2011-06-06
Warszawa

Edukacja czytelnicza, Sprawozdania

Opis i analiza przypadku: Niski poziom czytelnictwa w języku polskim w Szkole Polskiej w Pradze

- n +

OPIS I ANALIZA PRZYPADKU
NISKI POZIOM CZYTELNICTWA W JĘZYKU POLSKIM
w SPK im. Św. Jadwigi przy Ambasadzie RP w Pradze
1. IDENTYFIKACJA PROBLEMU
We wrześniu 2010 r. przejąłam prowadzenie biblioteki szkolnej w szkole polskiej w Pradze.
Już w pierwszym miesiącu mojej pracy zauważyłam bardzo niski poziom czytelnictwa. W ciągu września wypożyczyłam zaledwie około 30 książek (w szkole mamy około 100 uczniów), w dodatku były to wyłącznie lektury.
Powyższa sytuacja oczywiście bardzo mnie zaniepokoiła, dlatego postanowiłam zbadać jej przyczyny i znaleźć rozwiązanie.
2. GENEZA I DYNAMIKA ZJAWISKA
W celu zbadania przyczyn niskiego poziomu czytelnictwa przeprowadziłam ankietę wśród uczniów (zał. 1) czterech poziomów nauczania: w klasach II-III, IV-VI, GIM, LO. W sumie wzięło udział 52 uczniów.
Z ankiety wynika, że młodzież i dzieci uczęszczające do naszej szkoły lubią czytać, czytanie książek jako sposób spędzania wolnego czasu zajmuje drugie miejsce pod względem popularności zaraz po korzystaniu z komputera (przed telewizją).
Najchętniej czytane są książki (nie komiksy, czy czasopisma), zwłaszcza przygodowe i fantasy.
Uczniowie czytają książki dlatego, że lubią czytać, najczęściej kilka razy w tygodniu, przy czym najczęściej są to książki własnego wyboru.
Do ulubionych książek należą: „Harry Potter” (7 uczn.), „Opowieści z Narnii” (3 uczn.), „Dziennik cwaniaczka” (3 uczn.). Nie brakuje również polskiej literatury: uczniowie chętnie czytują serię R. Kosika „Felix, Net i spółka”(2 uczn.), starsza młodzież : „Wiedźmina” Sapkowskiego (2 uczn.), oraz tytuły A. (4 uczn.) i J. Komudy (2 uczn.).
Wydawało by się, że wyniki ankiety są bardzo zadowalające, tym bardziej, że wiele dzieci przyznało, że ma mało wolnego czasu, a jednak swoje wolne chwile spędzaję z książką.

Problem ujawnia się przy analizie odpowiedzi na pytanie w jakim języku są czytane książki. Okazuje się, że ponad połowa (29 uczn.) częściej czyta w innym języku – czeskim lub angielskim. Tylko 21 osób czyta na ogół w języku polskim. Pocieszający nieco jest fakt, że nieco więcej (25 osób) woli czytać po polsku, niż w innym języku (24 uczn.).
Poza tym, choć uczniowie czytają często (16 dzieci codziennie, 23 osoby kilka razy w tygodniu), to jednak przy zapytaniu o częstotliwość lektury książek w języku polskim okazuje się, że nie jest to wysoka liczba (10 codziennie, 12 kilka razy w tygodniu).
Podsumowując, uczniowie lubią czytać, ale preferują inny język.
Większość z nich nie potrafi odpowiedzieć, co spowodowałoby, że czytaliby więcej po polsku. Sporo osób uważa, że zachęciłyby je ciekawe książki, inni, że większa dostępność. Niektórzy uważają, że jedynie powrót do Polski, lub większa łatwość czytania w polskim języku.

3. ZNACZENIE PROBLEMU
W celu określenia wagi problemu należy najpierw wyjaśnić specyfikę naszej szkoły oraz uczniów.
Szkolny Punkt Konsultacyjny im. św. Jadwigi przy Ambasadzie RP w Pradze, jak sama nazwa wskazuje, znajduje się poza granicami kraju. Uczniowie szkoły podstawowej, gimnazjum i LO realizują obowiązek szkolny w szkołach czaskich lub anglojęzycznych. Do polskiej szkoły przychodzą raz w tygodniu po południu na lekcje języka polskiego oraz, zależnie od klasy na zajęcia historii i geografii Polski, wiedzy o Polsce, religii.
Większość dnia „używają” więc innego języka. Język polski jest więc dla nich na drugim miejscu.
Dlatego właśnie w przypadku uczniów naszej szkoły rola książki czytanej
w języku polskim jest niezastąpiona.
Czytanie książek stanowi jeden z elementów prawidłowego rozwoju dziecka, dostarcza niezbędnej wiedzy jak i przeżyć emocjonalnych , które kształtują charakter ucznia.
Czytanie książek po polsku rozwija zdolność mówienia i pisania po polsku, wzbogaca słownictwo, rozwija wyczucie ortograficzne.

4. PROGNOZA
- NEGATYWNA
Nie podjęcie działań spowoduje dalsze pogłębianie się zjawiska:
• niskie zainteresowanie biblioteką,
• w bibliotece szkolnej będą wypożyczane wyłącznie lektury szkolne,
• uczniowie nadal będą czytać książki na ogół w innym języku,
• pogłębi się proces zubożenia języka polskiego wśród uczniów.

- POZYTYWNA
• wzrost zainteresowania biblioteką szkolną,
• podniesienie liczby książek czytanych po polsku,
• poprawa jakości czytania, pisania, mówienia w języku polskim.
• wzrost chęci czytania po polsku,
• rozwój poczucia bliskości z polskim językiem, kulturą, krajem.
5. PROPOZYCJE ROZWIĄZAŃ
• Zwiedzanie biblioteki szkolnej
• Lekcje biblioteczne
• Uzupełnienie księgozbioru biblioteki
• Konkursy organizowane przez bibliotekę
• Ścisła współpraca z nauczycielami języka polskiego oraz biblioteką
Instytutu Polskiego w Pradze
• Spotkania z pisarzami
• Tablice informacyjne na korytarzu szkolnym
• Założenie podstrony „Biblioteka“ na stronie internetowej szkoły
6. WDRAŻANIE ODDZIAŁYWAŃ
Wszystkie wyżej wymienione oddziaływania zostały wprowadzone .
PLAN ODDZIAŁYWAŃ
• Zwiedzanie biblioteki szkolnej – wrzesień 2010
• Lekcje biblioteczne – listopad 2010 – styczeń 2011
• Uzupełnienie księgozbioru biblioteki – rok szkolny 2010/11
• Konkursy organizowane przez bibliotekę :
1) znajomość polskich legend – dla klas II-V SP, dwa etapy: pisemny i ustny,
2) znajmość serii Rafała Kosika pt. „Felix, Net i spółka” –organizowany razem z Instytutem Polskim w Pradze
- Ogłoszenie konkursów – styczeń 2011
- Konkursy – maj, czerwiec 2011
• Ścisła współpraca z nauczycielami języka polskiego oraz biblioteką
Instytutu Polskiego w Pradze – na bieżąco
• Spotkania z pisarzami – spotkanie z pisarzem Rafałem Kosikiem- maj
2011, we współpracy z Instytutem Polskim w Pradze
• Tablice informacyjne na korytarzu szkolnym – październik 2011
• Założenie podstrony „Biblioteka“ na stronie internetowej szkoły –
listopad 2011
Ponieważ dopiero rozpoczęłam pracę jako nauczyciel bibliotekarz, najpierw sięgnęłam do literatury. Zapoznałam się z licznymi artykułami (Biblioteka w szkole) oraz pracami, publikowanymi na temat czytelnictwa przez bardziej doświadczonych kolegów bibliotekarzy.
W oparciu o uzyskane wiadomości zaplanowałam kolejność działań.
Najpierw starałam się zapoznać z twórczością nowej generacji polskich autorów dla dzieci i młodzieży.
W poszukiwaniach nowych nazwisk bardzo pomogły mi nowe ramy programowe opracowane dla uzupełniającego programu nauczania.
Zawierają bowiem propozycje tzw.polskich tekstów kultury, które nauczyciel języka polskiego ma realizować na swoich zajęciach.
Wiele proponowanych tekstów kultury jest dziełem nowych autorów, piszących w nowym duchu, tekstem zrozumiałym dla współczesnych dzieci.
We współpracy z nauczycielami polonistami wybrałam i zakupiłam najciekawsze pozycje a w marcu cały zestaw otrzymaliśmy od MENu.
Korzystając z niskiej ceny zakupiłam również serię Poltyki „Cała Polska czyta dzieciom” obejmującą wyjątkowe pozycje literatury dziecięcej.
Zakupione książki rozpropagowałam za pomocą nowej podstrony „Biblioteka”, którą założyłam na stronie internetowej naszej szkoły oraz poprzez utworzenie nowej tablicy informacyjnej (dużej, kolorowej) na szkolnym korytarzu.
Na tablicy i na stronie szkoły umieszczane są informacje dotyczące najnowszych i najciekawszych nabytków biblioteki, ogłoszenia o konkursach organizowanych przez bibliotekę (czytelniczych, poetyckich i innych), recenzje i opinie uczniów na temat przeczytanych książek.
W młodszych klasach przeprowadziłam lekcje biblioteczne. Nauczyłam uczniów korzystania z katalogu książkowego, pokazałam, gdzie znajdują się oraz jak wyszukiwać nowe, czy interesujące ich pozycje.
W związku z konkursem na temat znajomości polskich legend zakupiłam 10 nowych zbiorów legend (ku swojemu zaskoczaniu) przekonałam się bowiem, że w bibliotece jest tylko kilka bardzo starych wydań. Razem z polonistami uczącymi w klasach IV i V rozpoczęliśmy propagowanie i czytanie polskich legend. Jako nauczyciel języka polskiego w klasie II i III czytam i omawiam z uczniami po kolei wybrane legendy.
Przygotowałam dwa etapy konkursu – pisemną część dla wszystkich uczniów klas II, III (łatwiejsza wersja), IV, V (trudniejsza wersja) oraz ustną – dla najlepszych.
W związku ze zbliżającym się spotkaniem z Rafałem Kosikiem, autorem ulubionej przez młodzież serii „Felix, Net i spółka” rozpropagowaliśmy książki autora, zorganizowaliśmy akcję wypożyczeń poszczególnych części serii pomiędzy uczniami, a ż wreszcie z dodatkowych środków udało nam się kupić całą serię. W chwili, kiedy piszę te słowa, spotkanie z autorem dopiero nas czeka i, mam nadzieję, przyniesie swoje owoce w postaci wzrostu zainteresowania polską literaturą wśród młodzieży.
• Analiza i wnioski – maj 2011
7. EFEKTY ODDZIAŁYWAŃ
Efekty działań były widoczne niemal natychmiast.
Dzieci zainteresowane gazetkami oraz wystawionymi nowościami zaczęły przychodzić do biblioteki z zapytaniem o promowane pozycje.
Wzrosła liczba wypożyczeń książek nie będących lekturami.
Lekcje biblioteczne, które przeprowadziłam w młodszych klasach, spotkały się z wielkim zainteresowaniem i nauczyły uczniów samodzielnego wyszukiwania ciekawych książek.
Za najważniejszy sukces moich działań uważam fakt, że dzieci odkryły bibliotekę naszej szkoły jako źródło ciekawych książek, a nie tylko miejsce, w którym wypożycza się lektzry zalecane przyez nauczyciela.
Minusem natomiast jest słaby efekt oddziaływań wśród uczniów gimnazjum
i liceum. Liczba wypożyczeń w tej grupie zwiększyła się tylko nieznacznie i była związana głównie z konkursem czytelniczym na temat znajomości serii R. Kosika. Starsza młodzież ma bowiem już swoje przyzwyczajenia i przekonania czytelnicze, które trudniej zmienić niż u młodszych dzieci.
W ten sposób zostały określone następny cele działań naszej biblioteki:
promocja literatury polskojęzycznej wśród starszej młodzieży oraz wdrożenie zwyczaju korzystania z biblioteki poskiej szkoły w Pradze jako źródła polskich książek.
Agata Vlasakova

Załącznik

Ankieta czytelnicza
Klasa
1. Masz dużo czasu wolnego?
a) tak;
b) raczej tak;
c) raczej nie;
d) nie.
2. W jaki sposób przede wszystkim spędzasz wolny czas?
a) korzystam z komputera (gry, Internet);
b) oglądam telewizję;
c) bawię się w domu;
d) czytam książki;
e) spotykam się z kolegami, przyjaciółmi;
f) spędzam czas na dworze;
g) uprawiam sporty;
e) inne (napisz jakie) ………………………..
3. Co czytasz najchętniej?
a) czasopisma;
b) komiksy;
c) książki;
d) najchętniej w ogóle bym nie czytał(a).
4. Co czytasz najczęściej?
a) lektury szkolne z polskiej szkoły;
b) lektury szkolne z dziennej szkoły;
b) książki, które sam(a) wybieram;
c) czasopisma, komiksy;
d) książki, które wybiorą mi rodzice.
5. W jakim języku czytasz najczęściej?
a) po polsku;
b) w innym języku (napisz jakim)……………………
6. W jakim języku czytasz najchętniej?
a) po polsku;
b) w innym języku (napisz jakim)……………………
7. Kiedy ostatnio przeczytałeś książkę po polsku (ale nie lekturę)?
a) w ostatnim tygodniu;
b) w ostatnim miesiącu;
c) kilka miesięcy temu;
d) nie pamiętam.

8. Jak często czytasz książki?
a) codziennie;
b) kilka razy w tygodniu;
c) raz w tygodniu;
d) rzadziej niż raz w tygodniu;
8. Jak często czytasz książki po polsku?
a) codziennie;
b) kilka razy w tygodniu;
c) raz w tygodniu;
d) rzadziej niż raz w tygodniu;
e) rzadziej niż raz w miesiącu;

9. Dlaczego czytasz książki? (możesz podkreślić więcej odpowiedzi)
a) bo bardzo lubię;
b) bo mogę się dowiedzieć ciekawych rzeczy;
c) bo mam zadane ze szkoły,
d) bo kazali rodzice;
e) z innych przyczyn (napisz jakich) ……………………………………
10. Jakie książki czytasz najchętniej? (możesz podkreślić więcej odpowiedzi)
a) baśnie i legendy;
b) o życiu i problemach swoich rówieśników;
c) o podróżach;
d) przygodowe;
e) o dawnych czasach;
f) o wynalazkach i maszynach;
e) o zwierzętach;
f) fantasy;
g) o życiu sławnych ludzi;
h) wiersze;
e) inne (napisz jakie) .............................
11. Czy masz ulubione książki? Jeśli tak, napisz (1 lub 2).
W jakim języku je przeczytałeś?

a)……………………………………………………… - po polsku/ w innym języku

b)……………………………………………………… - po polsku/ w innym języku
12. Co spowodowałoby, że czytałbyś (czytałabyś) więcej książek po polsku?

………………………………………………………………………………………

13. Chciałbyś (chciałabyś), aby Polska Szkoła kupiła nowe książki do biblioteki?

a) nie;
b) jest mi to obojętne;
c) tak; (jeśli tak, napisz jakie):

……………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………….



Zgłoś błąd    Wyświetleń: 1949


Uwaga! Wszystkie materiały opublikowane na stronach Profesor.pl są chronione prawem autorskim, publikowanie bez pisemnej zgody firmy Edgard zabronione.


BAROMETR


1 2 3 4 5 6  
Oceń artukuł!



Ilość głosów: 0

Serwis internetowy, z którego korzystasz, używa plików cookies. Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, poprawy jakości świadczonych usług w tym dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do Twoich indywidualnych potrzeb). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do Internetu oraz w Polityce prywatności plików cookies.
Dowiedz się więcej.