AWANS INFORMACJE FORUM Dla nauczyciela Dla ucznia LOGOWANIE


Katalog

Ksenia Tylicka, 2011-05-31
Tulce

Historia, Projekty edukacyjne

Projekt: Stan wojenny

- n +

Projekt: Zrozumieć historię.
Projekt został zrealizowany w oparciu o karty wydawane przez IPN. Można je pobrać na stronie instytutu (PDF). W scenariuszu posługuje się numeracją kart z tej publikacji.
Źródło: Teki edukacyjne IPN, Stan wojenny.
http://www.ipn.gov.pl/download.php?s=1&id=12345
Wspomnienie 13 grudnia 1981.
Uczniowie zapoznawali się z wiedza o stanie wojennym w trzech częściach. W pierwszej wysłuchali prelekcji o stanie wojennym ilustrowanej prezentacją dotyczącą historii Polski w latach 1945 – 1989. W kolejnej części uczniowie rozeszli się do klas gdzie każda z nich miała na podstawie przekazanych im materiałów wykonać plakat. W ramach klas uczniom zostały powierzone odmienne zadania. Klasy pierwsze miały odpowiedzieć na pytania dotyczące reglamentacji towarów, represji, pomocy represjonowanym i cenzury. Klasy drugie opracowały na podstawie raportów MO, relacji uczestników oraz zdjęć, wydarzenia w kopalni Wujek z 16 grudnia 1981. Klasy trzecie odpowiadały na pytania o powody i legalność wprowadzenia stanu wojennego oraz udowadniały obywatelskość społeczeństwa w tym okresie. W trzeciej części klasy spotykały się na holu, aby przedstawić wyniki swoich prac. Wszystkie klasy wywiązały się celująco lub bardzo dobrze z powierzonych im zadań. Ta zbiorowa lekcja historii z całą pewnością zostanie zapamiętana.
Ksenia Tylicka

Każda klasa otrzymuje:
Kartkę szarego papieru 16.
Kolorowe kartki (16*16) kartki muszą być w różnych kolorach
Komplet stron ze słowniczkiem (*16)
Dla wszystkich karta 12
Klasy 1
Temat: Migawki ze Stanu wojennego na podstawie źródeł pisanych i ikonograficznych.
Cele zajęć:
Po zakończeniu zajęć uczeń potrafi:
- umieć przedstawić rzeczywistość stanu wojennego,
- umieć konfrontować rzeczywistość tekst literacki z faktami historycznymi,
- znać podstawowe pojęcia związane z tematem: stan wojenny, ZOMO, godzina milicyjna, internowanie, kartki.
Uwagi dotyczące prowadzenia lekcji
- temat będzie realizowany przez 60 minut,
- przed rozdaniem zadań należy klasę podzielić na grupy
Metody:
- analiza tekstów źródłowych,
- przedstawienie wyników prac na forum
Środki dydaktyczne:
- wszelkie potrzebne źródła klasy otrzymują w teczkach (już z podziałem na grupy),
- fragmenty opowiadań Marka Nowakowskiego z tomu Raport o stanie wojennym, dokumenty, notatki, pamiętniki,
- materiał ikonograficzny,
- kartka szarego papieru, kolorowe kartki dla każdej z grup, mazaki

Przebieg zajęć:
Otrzymany arkusz szarego papieru rozkładamy na stołach na środku sali. Jest to miejsce gdzie zostaną zebrane rezultaty pracy.
1. Zajęcia rozpoczynamy od podzielenia klasy na 4 grupy. Następnie losowo rozdajemy im teczki z materiałami.


Teczka 1
Moi drodzy,
Otrzymujecie kilka źródeł tekstowych i ikonograficznych. Waszym zadaniem będzie przedstawienie problemów Polaków z zaopatrzeniem w żywność i inne artykuły w czasie stanu wojennego.
Postarajcie się odpowiedzieć na następujące pytania:
- co oznaczało reglamentowanie żywności?
(- który akt prawny wprowadził reglamentację?)
- jakie artykuły były reglamentowane?
- w jaki sposób „zdobywano” potrzebne produkty?
- w jaki sposób reglamentowano benzynę?
- jakie produkty podlegały zamianie w ramach systemu kartkowego?
- jak wielkie były przydziały kartkowe?
- opisz jak wyglądało zaopatrzenie sklepów
- gdzie można było nabyć produkty bez reglamentacji?
Źródła ikonograficzne mogą zostać wycięte i użyte na plakacie.
Materiały:
Karty: 5, 42, 41,
Teksty: s. 21 grupa 5, s. 46 tekst 15, s. 65 tekst 29, s. 66 tekst 30,
Teczka 2
Moi drodzy,
Otrzymujecie kilka źródeł tekstowych i ikonograficznych. Waszym zadaniem będzie przedstawienie kontroli przepływu informacji czyli cenzury i sposobów walki o wolność słowa.
- wyjaśnij pojecie cenzury
- jakie kary groziły za nielegalne drukowanie i rozpowszechnianie oraz posiadanie gazet i innych druków podziemnych?
- w jaki sposób drukowano w podziemiu?
- na jakie tematy pisały podziemne gazety?
- wymień tytuły prasy codziennej
-podaj przykłady haseł antykomunistycznych, które łamały zakaz wolności słowa?
- dlaczego osoba obsługująca powielacz jest zabandażowana?
Źródła ikonograficzne mogą zostać wycięte i użyte na plakacie.
Materiały:
Karty: 7, 8, 10, 4, 6, 37, 46, 58, 57, 55, 56
Teksty: s. 20 fragment 3, s.26-27 tekst 4 (art. 17 i 18 i 48), s. 67 – 68 tekst 31, s. 73-74 tekst 34,
Teczka 3
Moi drodzy,
Otrzymujecie kilka źródeł tekstowych i ikonograficznych. Waszym zadaniem będzie przedstawienie represji stosowanych przez władze w okresie stanu wojennego czyli omówić sposoby zastraszania Polaków.
- czego zakazywano Polakom w stanie wojennym
- czym było internowanie?
- kto podlegał internowaniu?
- gdzie w Wielkopolsce istniały ośrodki internowania?
- w jaki sposób aresztowano opozycjonistów ?( na podstawie relacji dziecka)
- czym była godzina milicyjna?
- jakie utrudnienia wprowadzono w poruszaniu się po kraju?
Materiały:
Karty: 35, 32, 31, 3, 47, 33
Teksty: s. 25 tekst 4 (art.8, 9, 10, 12), s. 26 tekst 4 (art. 42 i 43), s. 63 tekst 27

Teczka 4
Otrzymujecie kilka tekstów źródłowych i ikonograficznych. Waszym zadaniem będzie przedstawienie sposobów wsparcia osób represjonowanych (prześladowanych, internowanych) i sposobów wspierania opozycji przez Polaków.
- na czym polegała pomoc represjonowanym,
- w jaki sposób opozycjonistów wspierał Kościół,
- w jaki sposób społeczeństwo domagało się uwolnienia więźniów politycznych,
- w jaki sposób społeczeństwa innych krajów wspierały Polaków,
Materiały:
Karty: 7, 47, 48, 51, 70, 14, 1, 50, 39, 10, 37
Teksty: s. 50 tekst 18, s. 52 tekst 20, s. 69-70 tekst 32, 71 – 72 tekst 33, s. 79 tekst 36
Po zakończonej pracy Grupy, które zapisały już wnioski na kolorowych kartkach mogą je przykleić na przydzielonej im części arkusza szarego papieru.
Plakat jest przeznaczony do prezentacji na holu. W celu prezentacji plakatu należy wyznaczyć po jednej osobie z każdej grupy.
Projekt: Zrozumieć historię
Klasy 2
Temat: „ZOMO ruszyło” – 16 grudnia 1981 roku w kopalni „Wujek”
Cele lekcji:
Po zakończeniu zajęć uczeń powinien:
-umieć przedstawić przebieg wydarzeń w kopalni „Wujek” w dniach 12-16 grudnia 1981,
- znać pojęcia ZOMO, WRON, pacyfikacja, internowanie, milicja zakładów pracy, strajk okupacyjny, NSZZ „Solidarność”, stan wojenny,
Uwagi dotyczące prowadzenia lekcji:
- temat będzie realizowany w czasie 60 minut
Metody:
- analiza źródeł tekstowych i ikonograficznych,
- praca w grupach
- dyskusja
Środki dydaktyczne:
- teksty źródłowe i zdjęcia zamieszczone w teczce
- arkusz szarego papieru i mazaki oraz kolorowe kartki (jeden kolor dla jednej grupy)
- (film Śmierć jak kromka chleba)
Przebieg zajęć:
Należy wyjaśnić uczniom jakim tematem będą się zajmowali i odczytać motto:
„Śmierć górników z kopalni „Wujek” w grudniu 1981 roku jest czymś, co wykracza poza wszystko, co się na Śląsku zdarzyło i poza wszelkie prawa- ustanowione przez ludzi i objawione przez Boga. Zginęli ludzie, także ludzie młodzi, tacy, którzy mieli jeszcze życie przed sobą i nie zdążyli jeszcze wykorzystać możliwości, które otrzymali z chwila przyjścia na świat. Zginęli w miejscu pracy, na kopalni, na ich kopalni. Nie zginęli jednak przy pracy, ale w obronie kopalni, tak jakby w obronie własnego domu. Nie zginęli w walce z żywiołem. Zginęli z rąk bratobójczych, od kul funkcjonariuszy komunistycznego państwa.”
Jerzy Buzek
Na środku szarej kartki papieru znajduje się rekonstrukcja wydarzeń ze strajku w kopalni „ Wujek”.
Teczka 1
Moi Drodzy,
Waszym zadaniem będzie sporządzenie możliwie pełnego obrazu wydarzeń z 16 grudnia 1981 roku na podstawie meldunków i raportów milicyjnych załączonych w teczce. Wypisz w punktach najważniejsze twoim zdaniem wydarzenia tego dnia, w których brali udział różni ludzie. Zwróć uwagę na wiarygodność źródeł i styl służbowej notatki.
(materiały:
- karty: 25, 24,
- strony: s. 41 tekst 12, s. 42-42 tekst 13,)

Teczka 2
Moi Drodzy,
Zadanie Waszej grupy polega na sporządzeniu opisu wydarzeń na podstawie relacji uczestników strajku w kopalni „Wujek” na podstawie źródeł załączonych w teczce. Zwróć uwagę na wiarygodność źródeł i emocjonalność wypowiedzi. Wyobraźcie sobie, że jesteście reporterami zagranicznej prasy i napiszcie notatkę reporterską.
- karty: 26,
- strony: tekst 24, 25, 26

Teczka 3
Moi Drodzy,
Zadaniem Waszej grupy będzie rekonstrukcja wydarzeń w kopalni „Wujek” z 16 grudnia 1981 na podstawie zawartego w teczce materiału ikonograficznego (opiszcie co widzicie na zdjęciach, jakie uczucia mogły towarzyszyć górnikom, jak ich potraktowano). Zastanówcie się nad tym kto mógł wykonać oglądane przez was zdjęcia.
Na plakacie możecie wykorzystać dany wam materiał ikonograficzny i teksty źródłowe.
- karty: 27, 30, 29, + wydrukowana prezentacja dotycząca pacyfikacji w kopalni wujek
Po zakończonej pracy w grupach uczniowie przyklejają wyniki swojej pracy na kartce szarego papieru.
Następnie przedstawiają i porównują relacje. Rezultatem tych porównań powinna być odpowiedź na następujące pytania:
- jakie są rozbieżności pomiędzy relacjami ?(proszę o wypisanie różnic na plakacie wspólnym)
- która z relacji wydaje się uczniom prawdziwsza w zestawieniu ze źródłami ikonograficznymi?
- jakie były powody przekłamań?
Przedyskutowane odpowiedzi proszę zapisać na plakacie.
Plakat jest przeznaczony do prezentacji na holu. W celu prezentacji plakatu należy wyznaczyć po jednej osobie z każdej grupy.

Projekt: Zrozumieć historię
Klasy 3
Temat: Prawo czy bezprawie – ustawodawstwo stanu wojennego. Cele i formy aktywności społecznej w rzeczywistości stanu wojennego.
Cele lekcji:
Po zakończonej lekcji uczeń powinien:
- umieć wskazać przyczyny stanu wojennego,
- wiedzieć jakie akty prawne obowiązywały w czasie stanu wojennego,
- rozumieć na czym polegała niezgodność decyzji o wprowadzeniu stanu wojennego z Konstytucją PRL
- umieć wskazać prawa i wolności obywatelskie ograniczone przez dekrety stanu wojennego
- znać podstawowe pojęcia związane z tematem: stan wojenny, internowanie, dekret, postępowanie doraźne, społeczeństwo obywatelskie, opór społeczny, wolność słowa, drugi obieg,
- umieć rozróżnić interes społeczeństwa od interesu państwa, szczególnie w warunkach braku demokracji,
- opisać postawę obywatelską w czasach stanu wojennego,
Teczka 1
Moi Drodzy,
Waszym zadaniem będzie ustalenie motywów wprowadzenia stanu wojennego 13 grudnia 1981 roku. Zapoznacie się z argumentacją Wojciecha Jaruzelskiego i Lecha Wałęsy. Spróbujcie ocenić rzetelność i prawdziwość tych relacji na podstawie obecnych ocen stanu wojennego.
Materiały:
Karty:
Tekst: s. 30 tekst 6, WJ 5-10, LW 236, Ocena IPN-u
Teczka 2
Moi Drodzy,
Waszym zadaniem będzie ocena legalności wprowadzenia stanu wojennego na podstawie Konstytucji PRL i dekretu z 12 grudnia 1981 roku o wprowadzeniu stanu wojennego. W materiałach znajdziecie też opinie prawników Wydziału prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego z grudnia 1981. Wypiszcie podstawowe wnioski tego dokumentu.
Materiały:
Karty: 13
Teksty: s. 20 tekst 1, s. 25 tekst 4, s. 30 tekst 6,
Teczka 3
Moi Drodzy,
Waszym zadaniem będzie przeprowadzenie analizy fragmentów dekretu o wprowadzeniu stanu wojennego, dekretu o postępowaniach szczególnych w sprawach o przestępstwa i wykroczenia czasie obowiązywania stanu wojennego i fragmentów Aktu Końcowego Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie z 1975 roku. Na podstawie tych dokumentów odpowiedzcie na następujące pytania:
Jakie prawa i wolności obywatelskie zostały ograniczone lub zawieszone w czasie obowiązywania stanu wojennego?
Jakie kary groziły za niestosowanie się do wprowadzonych ograniczeń?
Kiedy i w jakich okolicznościach sąd mógł zastosować karę śmierci?
Czym było postępowanie doraźne i jakie były jego skutki?
Wobec kogo stosowano internowanie i co ten termin oznaczał?
Jak traktować rozporządzenie o wprowadzeniu stanu wojennego w świetle Aktu Końcowego Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie ratyfikowanego przez Polskę w 1976 roku?

Materiały:
Karty: 47, 48, 23, 24, 3, 49, 50,
Teksty: s. 21 tekst 2, s. 25 tekst 4, s. 28 tekst 5,
Teczka 4
Moi Drodzy,
Waszym zadaniem będzie udowodnić obywatelską postawę społeczeństwa w czasie stanu wojennego według następujących cech społeczeństwa obywatelskiego:
1. Zdolność obywateli do organizowania się, ich inicjatywa w sprawach społecznych.
2. Odczuwanie przez obywateli potrzeby współdecydowania, rozumienia i kontrolowania sytuacji społecznych.
3. Ugruntowanie w kulturze społeczeństwa etosu demokratycznego i charakterystycznych dla niego wartości (np. wolności słowa).
4. Wielość autonomicznych instytucji środowiskowych, zawodowych (stowarzyszeń, zrzeszeń) i innych, które nie należą do aparatu państwowego, lecz powstają w wyniku inicjatywy oddolnej.
Napiszcie, jakie Waszym zdaniem były przyczyny rozwoju idei społeczeństwa obywatelskiego w latach 1981-1983.
Materiały:
Karty: 61, 62, 69, 70, 68, 67, 65, 51, 56, 55, 57, 58, 48, 7, 8, 6, 30, 1, 59, 33, 39, 40, 45, 43, 44, 63
Teksty: s. 52 tekst 20, s. 55 tekst 22, s. 54 tekst 21, s. 65 tekst 29, s. 67 tekst 31, s. 71 tekst 33, s. 79 tekst 36
Otrzymane materiały możecie wykorzystać na plakatach.

Zgłoś błąd    Wyświetleń: 1166


Uwaga! Wszystkie materiały opublikowane na stronach Profesor.pl są chronione prawem autorskim, publikowanie bez pisemnej zgody firmy Edgard zabronione.


BAROMETR


1 2 3 4 5 6  
Średnia ocena: 3.5



Ilość głosów: 2

Serwis internetowy, z którego korzystasz, używa plików cookies. Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, poprawy jakości świadczonych usług w tym dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do Twoich indywidualnych potrzeb). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do Internetu oraz w Polityce prywatności plików cookies.
Dowiedz się więcej.