Scenariusz akademii z okazji Dnia Niepodległości.

Dziewczynka chodzi po sali i rzuca liście z koszyka:
Liść opadł: Jeden,drugi.
Żółty, czerwony, klonowy, lipowy....
Mój liść, twój liść, jego liść,
Liść listopadowy – listopad.
Słuchaj, więc i patrz!
Z listopadowej opowieści
Ucz się trudnej sztuki miłości do Polski.

Narrator 1
11 listopada 1918 roku - ta data zajmuje w naszej świadomości szczególne miejsce.
Po 123 latach niewoli Polska odzyskała niepodległość. Przywiązanie do Tej, co nie zginęła, pozwoliło wychodzić nam z najtrudniejszych opresji, stawiać czoło poważnym problemom narodowym. Niech przedstawione fakty, teksty, melodie pomogą zrozumieć proces kształtowania się naszej państwowości. Wspomnijmy jak z patriotyzmu i entuzjazmu, z walki i idei wyłoniła się Polska.

Proszę wstać.
Baczność!
Poczet sztandarowy sztandar wprowadzić!
Do hymnu! ( śpiew)
Spocznij!


Narrator 1
Do roku 1772 Rzeczpospolita była dużym krajem rozciągającym się od Morza Bałtyckiego aż do Morza Czarnego. Była jednym z największych państw ówczesnej Europy. Niestety, przestała istnieć, ponieważ w roku 1772 a potem w 1793 i 1795 doszło do trzech kolejnych rozbiorów, w czasie których trzy zaborcze mocarstwa, nasi sąsiedzi AUSTRIA, PRUSY i ROSJA zagarnęły i zabrały po kawałku polskie ziemie, te, które od wieków należały do nas.

Recytator
Ojczyzno moja, na końcuś upadła !
Zamożna kiedyś i w sławę, i w siłę !
Ta, co od morza aż do morza władała,
Kawałka ziemi nie masz na mogiłę !

Narodzie ! Niegdyś wielki, dziś w smutnej kolei
Wyzuty z sił, bogactwa, sławy i nadziei,
Co niegdyś mocą miecza i nauk wyborem
Postronnych byłeś dziwem, pogromem i wzorem !

Dziś pod jarzmem zhańbienia, klęsk i niewoli
Dumnym jesteś igrzyskiem i pastwą swawoli.
Ty, coś orężem obce przemierzał narody,
Patrz, co z tobą zrobiły domowe niezgody.

Narrator 2
Przez cały okres zaborów Polacy nie ustawali w wysiłkach o odzyskanie niepodległości i obronę tożsamości narodowej. Był to zarówno czyn zbrojny, jak i codzienne, uporczywe przeciwstawianie się zarządzeniom zaborców.
Recytator:

Do Ciebie Panie w dziejowej godzinie
Głos Twego ludu z ziemi polskiej płynie.
Wróć nam o Boże! Ojczyznę kochaną.
W troje rozdartą i w morzu krwi skąpaną.....
Niech nasza Polska wśród narodów stanie
Dzielna i mądra, jednością złączona.
O to cię prosim z głębi duszy Panie
Ojcowskie ku nam wyciągnij ramiona.

Pieśń „Mury”J. Kaczmarek z płyty CD (fragmenty).

Recytator
wiersz CZ. Miłosza „Który skrzywdziłeś”

Recytator
wiersz J. Pietrzaka „Czekam na ciebie Ojcze”

Narrator 1
Ogromne nadzieje Polacy wiązali z osobą Napoleona, służąc mu w Legionach Polskich, na obcych ziemiach. Tysiące młodych chłopców oddało życie walcząc o to, aby spełnił się sen o wolnej Polsce. Z miłości do ojczyzny, tęsknoty i wiary w jej wskrzeszenie powstała pieśń
"Jeszcze Polska nie zginęła".

Recytator
Piosenka stara, wojsku polskiemu tak miła!
Poznali ją żołnierze, wiara się skupiła,
Wokoło mistrza; słuchają, wspominają sobie
Ów czas okropny, kiedy na Ojczyzny grobie
Zanucili tę piosenkę i poszli w kraj świata,
......I z trąb znana piosenka ku niebu wionęła,
Marsz tryumfalny: Jeszcze Polska nie zginęła!

Melodia Mazurka Dąbrowskiego z płyty CD

Narrator 2
Klęska Napoleona nie zniszczyła nadziei na odzyskanie niepodległości.
W 1830 r. wybuchło powstanie listopadowe. Polacy mięli odwagę przeciwstawić się potędze caratu. Inicjatorami tej walki zbrojnej byli młodzi patrioci - żołnierze Szkoły Podchorążych pod wodzą podporucznika Piotra Wysockiego.

Recytator (recytuje przy dźwiękach Warszawianki).
Grzmią pod Stoczkiem armaty,
Błyszczą białe rabaty,
A Dwernicki na przedzie
Na Moskala sam jedzie.
Chodźwa trzepać Moskala,
Bo dziś Polska powstała!
Niech nam Polski nie kala,
Hej, zabierzwa mu działa!
Nadal słychać Warszawiankę (dłuższa chwila muzyki).

Narrator 1
Powstanie poniosło jednak klęskę, a wielu Polaków wyemigrowało z kraju, by już nigdy do niego nie powrócić. Rozpoczął się okres Wielkiej Emigracji. W jej szeregach znalazło się wielu wybitnych pisarzy, uczonych i artystów. Opuścili kraj, gdyż polityka zaborców uniemożliwiła rozwój ich twórczości. We Francji, Anglii, Szwajcarii tworzyli dzieła Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki, Cyprian Kamil Norwid, Fryderyk Chopin . Właśnie na emigracji, głównie w Paryżu, odżyły idee niepodległościowe. Poprzez emisariuszy zostały one przeniesione do zaboru rosyjskiego. I znowu Polacy podjęli walkę zbrojną o odrodzenie swojego państwa.

Melodia - Polonez F. Chopina z płyty CD

Recytator
Wiersz „Wstań Polsko moja!”Józefa Mączki.

Narrator 2
Następne powstanie - styczniowe w 1863 r. również zakończyło się klęską.

Pieśń „Ostatni Mazur” w wykonaniu chóru.

Recytator
wiersz „Pójdziemy naprzód”

Pójdziemy naprzód, nigdy wstecz,
ze starym hasłem naszym,
w krwi Pospolitą tworząc Rzecz
bagnetem i pałaszem,
rosnącą szlakiem naszych dróg.
Tak nam dopomóż Bóg!

Zbudź się! Kajdany rdzawe rwij!
Na polską glebę żyzną
upadnie krew, a wiosną z krwi
rozkwitniesz nam Ojczyzno,
w słońcu, co legnie Ci u nóg.
- Tak nam dopomóż Bóg!


Narrator 2
Represje zaborców, germanizacja i rusyfikacja nie zniszczyły ducha narodu. Polacy wielokrotnie dawali dowody przywiązania do ojczystej ziemi i ojczystej mowy. Twierdzą polskości stał się każdy dom.

Pieśń - „ Płynie Wisła płynie" w wykonaniu chóru

Płynie Wisła płynie po polskiej krainie,
A dopóki płynie Polska nie zaginie (2x)
Nad moją kołyską matka się schylała
I mówić pacierza wcześnie nauczała (2x)
Ojcze nasz i Zdrowaś i Skład Apostolski
Bym do samej śmierci kochał naród polski.(2x)


Recytator

O Polsko! Święte Twe imię
Po cichu i po kryjomu
Z trwogą za siebie i innych
Szeptano w ojców mych domu..
Prawdziwe jakieś nieprawdy
Opowiadano o Tobie -
Mówiono, że jesteś święta,
Mówiono, że leżysz w grobie.

Pieśń „Rota” w wykonaniu chóru


Narrator 1
Ostatnim etapem w walce o niepodległość Polski był okres I Wojny Światowej.
W sercach Polaków pojawiła się nadzieja nadejścia wolności. Trzy państwa zaborcze rozpoczęły między sobą wojnę. Polacy odziani w mundury wrogich armii zmuszeni byli strzelać wzajemnie do siebie. Walczyli i ginęli w obcych armiach z wiarą, że walka ta przyniesie Polsce niepodległość. I Szli na wojnę wierząc, że spełnią się ich marzenia.

Recytator
Bywaj dziewczę zdrowe, ojczyzna mnie woła !
Idę za kraj walczyć wśród rodaków koła !
I choć przyjdzie ścigać jak najdalej wroga
Nigdy nie zapomnę jak mi jesteś droga.

Po cóż ta łza w oku, po cóż serca bicie !
Tobiem winien miłość, a ojczyźnie życie !
Pamiętaj, żeś Polka, że to za kraj walka,
Niepodległość Polski to twoja rywalka.

Polska mnie zrodziła, z jej piersi wyssałem
Być ojczyźnie wiernym, a kochance stałym.
I choć przyjdzie zginąć w ojczystej potrzebie,
Nie rozpaczaj dziewczę, zobaczym się w niebie.

Pieśń - „Piechota” w wykonaniu chóru.
Nie noszą lampasów, lecz szary ich strój,
nie noszą ni srebra, ni złota,
lecz w pierwszym szeregu podąża na bój
piechota, ta szara piechota.
Maszerują strzelcy, maszerują,
karabiny błyszczą, szary strój,
a przed nimi drzewa salutują,
bo za naszą Polskę idą w bój!
Nie grają im surmy, nie huczy im róg,
a śmierć im pod stopy się miota,
lecz w pierwszym szeregu podąża na bój
piechota, ta szara piechota.
Maszerują strzelcy.........

Recytator

Wieczorny apel trąbią już....
Dobranoc wam żołnierze,
zmęczoną głowę każdy złóż -
nikt snu wam nie zabierze...
To jedno, co własnością twą,
żołnierzu bez ojczyzny,
ku której idziesz lat już sto
ofiarne niosąc blizny...
Nim cię pobudka zbudzi wraz,
zanim noc krótka minie,
.....śnij, że Polska rusza w bój,
na trąbki zew ułańskiej -
że król za tobą staje twój,
żołnierzu ty bezpański.

Narrator 2
Marzenia Polaków o wolnej ojczyźnie zaczynają się urzeczywistniać.
Józef Piłsudski tworzy I Kompanię Kadrową, a następnie staje jako komendant na czele I Brygady Legionów Polskich.

Pieśń - „Marsz Pierwszej Brygady” w wykonaniu chóru.

Legiony to żołnierska nuta,
Legiony to straceńców los.
Legiony to żołnierska buta,
Legiony to ofiarny stos.
My pierwsza brygada
strzelecka gromada.
Na stos rzuciliśmy nasz życia los,
na stos, na stos.
O, ileż męk, ileż cierpienia,
a ileż krwi, wylanych łez,
pomimo to nie ma zwątpienia,
dodawał sił wędrówki kres.
My, pierwsza brygada....

Narrator 1
I oto spełnił się sen o wolnej ojczyźnie. Po 123 latach niewoli Polska odzyskuje niepodległość i znów pojawia się na mapie Europy. Naczelnikiem państwa zostaje Józef Piłsudski, któremu 11 listopada 1918 r. rząd, zwany Radą Regencyjną powierza władzę.


Recytator

Pioruny biły na dziejów zegarze
godzinę Twoją, o Polsko szczęśliwa -
pioruny kuły w Twych kajdan ogniwa,
że się rozpękły w płomiennym ich żarze...
Taką nam Ciebie wróżyli pieśniarze,
których Duch ogniem w wyżyny porywa.
Że przyjdziesz ze krwi zrodzona - krwią żywa -
w szczęku oręża i w armat rozgwarze!
Taką nam byłaś w ojców obietnicy,
kleconej w długie, zimowe wieczory
z ciemnych objawień dziada Wernyhory
i w snach męczeńskich katorżnej ciemnicy,
i w snach poległych - w samotnym kurhanie -
w snach, którym jedno imię: Zmartwychwstanie!

Recytator

Jedna jest Polska jak Bóg jeden w niebie,
Wszystkie me siły jej składam w ofierze
Na całe życie, które wziąłem z Ciebie,
Cały do ciebie, Ojczyzno należę.
Twych wielkich mężów przykład doskonały,
Twych bohaterów wielbię święte kości.
Wierzę w Twą przyszłość pełną wielkiej chwały,
Potęgi, dobra i sprawiedliwości.
Wiem, że nie ucisk i chciwe podboje,
Lecz wolność ludów szła pod Twoim znakiem,
Że nie ma dziejów piękniejszych niż Twoje
I większej chluby, niźli być Polakiem.

Recytator

Jest w duszy polskiej ukryty zakątek,
Gdzie błyszczą ciche lat umarłych cienie,
Leży tam kamień grobowych pamiątek,
A pod kamieniem krwawi się wspomnienie.

A kiedy bliska zbierze się drużyna
I drzwi zamknięte i okna zawarte,
To Polak - kamień duszy swej odklina
I wydobywa tę krwawiącą kartę.

To co przeżyło jedno pokolenie,
Drugie przerabia w sercu i pamięci
I tak pochodem idą cienie... cienie...
Aż się następne znów na krew poświęci!

Wspomnienie dziadów pieśnią jest dla synów,
Od Racławic do śniegów Tobolska
I znów przez wnuków grzmi piorunem czynów,
Pieśń... czyn... wspomnienie - to jedno - TO POLSKA.

Pieśń „Żeby Polska była Polską” odtworzona z płyty CD.

Wyprowadzenie sztandaru.

Opracowanie: Ewa Pietras nauczyciel historii.

Wyświetleń: 3086