Przedszkole odgrywa ogromną rolę w przygotowaniu dziecka do rozpoczęcia nauki w klasie pierwszej przede wszystkim dlatego że pomaga:

1. Osiągnąć dojrzałość szkolną dzieci.
2. Przygotować dzieci do wymogów życia szkolnego.
3. Przygotować dzieci do pracy wyrównawczej.

Ad. 1. Dojrzałość szkolną rozumiemy przez osiągnięcie dojrzałości:

• fizycznej,
• emocjonalno - społecznej,
• umysłowej (czytanie, pisanie, matematyka)

Dojrzałość szkolna jest wynikiem prawidłowego kierowania rozwojem dziecka w wieku przedszkolnym. Osiągana jest zarówno poprzez wychowanie umysłowe i społeczno- moralne. Przedszkole nie tylko przygotowuje dziecko do roli ucznia, lecz także do innych ról, które mu przyjdzie pełnić w przyszłości. Problem ten ma szczególne znaczenie w placówkach, gdzie dzieci uczęszczają jeden rok.

Ad. 2 Przedszkole pełni funkcję opiekuńczo - wychowawczą. Przez cały pobyt dziecka w przedszkolu obcuje ono z jedną nauczycielką, która uczy wierszyków, literek, zawiązywania butów itp. Gdy dziecko przechodzi z jednego do drugiego środowiska musi przystosować się do nowej sytuacji. Oprócz nauczycielki uczeń musi nawiązać kontakt z wieloma osobami np. panią szatniarką, kucharką, bibliotekarką, uczniami klas starszych itd. Uczeń rozpoczynający naukę w klasie I musi podołać wielu zadaniom:

• przyzwyczaić się do pracy w systemie lekcyjnym,
• zwiększyć tempo pracy na zajęciach,
• opanować umiejętność wykonywania zadań w określonym czasie,
• przyzwyczaić się do otrzymywania ocen za swoją pracę oraz odrabiania prac domowych.

Dlatego, aby dziecko w miarę łagodnie przeszło z przedszkola do szkoły, przedszkole musi u dziecka wyrobić:

• samodzielność (już u 3-latków),
• poczucie obowiązku - bardzo ważne w warunkach szkoły -(sprzyja temu sumienne wykonywanie dyżurów i innych prac),
• nawyk doprowadzenia rozpoczętej pracy do końca,
• właściwy stosunek do pracy w szkole.

Ad. 3. Wiek rozwojowy nie zawsze pozostaje w zgodzie z wiekiem biologicznym- (dzieci opóźnione rozwojowo, których jest stosunkowo niewiele). Jeśli jednak takie dzieci znajdują się w grupie przedszkolnej, wówczas wymagają ściśle ukierunkowanych zabiegów wychowawczych. Wskazana jest wielka ostrożność w wyodrębnianiu tej grupy, gdyż może występować pozorne opóźnienie czy też upośledzenie.

Należy zadać sobie pytanie - kiedy i dzięki czemu dziecko jest gotowe do rozpoczęcia nauki w klasie pierwszej?

W procesie wychowania w przedszkolu dzieci każdego rocznika osiągają kolejne etapy dojrzałości w zakresie najbliższej sfery swego rozwoju. Końcowym wynikiem pracy przedszkola jest dojrzałość szkolna dziecka polegająca na osiągnięciu takiego stanu rozwoju fizycznego, społecznego i umysłowego, który umożliwi dziecku sprostanie obowiązkom szkolnym. Pojęcie dojrzałości obejmuje:

1. rozwój fizyczny,
2. rozwój emocjonalno - społeczny,
3. rozwój umysłowy dziecka.

Ad. a) Podstawą do określenia dojrzałości fizycznej dziecka będzie ocena jego stanu zdrowia- funkcjonowanie organów zmysłowych, odporność na choroby, zmęczenie, manualna sprawność ruchowa polegająca na koordynacji wzrokowo - ruchowej, odpowiednia waga i wzrost.

Ad. b) Przejawem dojrzałości emocjonalno - społecznej będzie stopień samodzielności, zaradność, chęć i łatwość nawiązywania kontaktów z nauczycielką i kolegami, umiejętność podporządkowywania się niezbędnym wymogom dyscypliny oraz uczestnictwo w pracach społecznych. Dziecko społecznie dojrzałe cechuje obowiązkowość, wytrwałość oraz umiejętność samooceny.

Ad. c) O umysłowej gotowości do nauki świadczy:

1. Poziom aktywności poznawczej dziecka.
Dziecko dojrzałe umysłowo chce się uczyć, dobrze orientuje się w najbliższym otoczeniu, środowisku, w którym żyje, potrafi ze zrozumieniem słuchać tego co mówi nauczyciel, rozumie i spełnia jego polecenia.

2. Poziom jego mowy i myślenia:

• umiejętność swobodnego i zrozumiałego wypowiadania się,
• wyrażania życzeń, pytań, własnych sądów, wniosków i ocen,

3. Poziom dojrzałości do pisania.
W zakresie dojrzałości do pisania istotną rolę odgrywa orientacja przestrzenna, umiejętność wykonywania linii ciągłych, kontrolowanie własnych ruchów, umiejętność wykorzystywania elementów literopodobnych.

4. Poziom przygotowania do nauki czytania. W procesie przyswajania sześciolatkom elementów nauki czytania szczególne znaczenie ma:

• dokonywanie analizy i syntezy słuchowej i wzrokowej,
• rozwinięty słuch fonematyczny,
• odczytywanie wyrazów, równoważników, krótkich zdań i tekstów podawanych zawsze w powiązaniu z odpowiednią ilustracją,
• systematyczne wprowadzenie 22 liter

5. Poziom przygotowania do nauki matematyki. Dojrzałość do nauki matematyki związana jest z opanowaniem umiejętności:

• określania stosunków przestrzennych, czasowych i ilościowych,
• klasyfikowania przedmiotów według przeznaczenia, wielkości, kształtu czy koloru,
• przyswajania liczby elementów zbioru,
• dokonywania konkretnych operacji dodawania i odejmowania w zakresie liczb naturalnych od 0 do 10,
• posługiwania się znakami matematycznymi (>, <, =, +, -).

Oceniając uzyskane rezultaty pracy w najstarszej grupie przedszkolaków trzeba zwrócić uwagę na poziom tych umiejętności oraz sprawności umysłowe, które w szczególny sposób gwarantują dziecku dobry start i dalsze powodzenie w nauce.

Opracowanie: Maria Galińska
nauczycielka nauczania zintegrowanego
Szkoła Podstawowa w Zapędowie
89-642 Rytel

Wyświetleń: 922