AWANS INFORMACJE FORUM Dla nauczyciela Dla ucznia LOGOWANIE


Katalog

Ewa Ostrowska-Prokop
Wychowanie do życia w rodzinie, Artykuły

Rowój dziecka w pierwszym trymestrze ciąży

- n +

Rozwój dziecka w pierwszym trymestrze ciąży

Cykl miesiączkowy dojrzałej kobiety przygotowuje jej organizm do procesu rozrodczego. Około czternastego dnia cyklu następuje jajeczkowanie, czyli uwolnienie komórki jajowej z pęcherzyka Graafa. Komórka jajowa przechodzi przez ujście brzuszne jajowodu do jego światła, gdzie ruchami rzęsek i skurczami mięśniówki jest przesuwana w kierunku macicy. Czas jej przeżycia jest obliczany na kilka do kilkunastu godzin i tylko w tym okresie jest ona zdolna do połączenia się z plemnikiem. Nasienie męskie po stosunku płciowym znajduje się tylnym sklepieniu pochwy. Zawiera ono 300 - 400 milionów plemników. Plemniki poruszając się za pomocą witki przesuwają się przez ujście zewnętrzne szyjki macicy do kanału szyjki, a następnie przez jamę macicy do światła jajowodu. Czas ich przeżycia i zdolność zapłodnienia wynosi 48 godzin. Jeżeli w bańce jajowodu znajduje się komórka jajowa, zostaje ona otoczona plemnikami, przy czym do komórki jajowej dociera tylko kilkaset plemników, ale tylko jeden z nich uwalnia enzym, który rozpuszcza błonę komórki jajowej i wnika do środka. Gdy łączy się z jądrem komórki, powstaje zygota będąca początkiem nowego życia. Już w tym momencie ustala się płeć dziecka, kolor oczu i włosów, a także jego uzdolnienia, predyspozycje i usposobienie - rodzice przekazali potomkowi swój materiał genetyczny. Każda komórka ciała zawiera szczegółowy "kod" informacyjny, który decyduje o jej funkcjonowaniu. Nośnikami informacji są 23 pary chromosomów, skupione w jądrze komórkowym. Jednak w wyniku specjalnego podziału komórka jakowa oraz plemnik posiadają jedynie 23 pojedyncze chromosomy. Toteż kiedy dochodzi do ich połączenia, nowa zapłodniona komórka, z której powstanie potomstwo, znów zawiera 23 pary chromosomów --połowa z nich pochodzi od każdego z rodziców. Jedna para chromosomów decyduje o płci dziecka. Komórka jajowa zawsze posiada chromosom X. Plemnik może być wyposażony w chromosom X lub chromosom Y. Jeśli więc jajeczko zostanie zapłodnione przez plemnik z chromosemem X, powstała kombinacja XX oznacza, iż narodzi się dziewczynka. Jeżeli zostanie ono zapłodnione przez plemnik z chromosomem Y, kombinacja XY oznaczać będzie chłopca. Chromosomy zawarte w plemniku określają płeć dziecka. Uważa się jednak, że kwaśny lun zasadowy odczyn naturalnej wydzieliny kobiety może mieć pewien wpływ na to, który plemnik zapłodni jajeczko. Istnieją też hipotezy dotyczące wpływu niektórych składników pokarmowych na płeć dziecka. Do tej pory nie ma jednak pewnych dowodów na ich poparcie. Od tej chwili przez 9 miesięcy w łonie kobiety rozwija się mały człowiek.

Zygota powstała z połączenia się komórki jajowej z plemnikiem, jest przesuwana przez jajowód w kierunku jamy macicy. Przechodzi ona fazę podziałów zwanych bruzdkowaniem, a powstałe komórki noszą nazwę blastomerów. Blastomery leżąc obok siebie przypominają owoc morwy. W trzeciej dobie od zapłodnienia zygota osiąga stadium 12-14 blastomerów zwane morulą i przedostaje się do jamy macicy. W okresie dalszych podziałów następuje różnicowanie komórek. Komórki zewnętrzne układają się w jednolitą warstwę nazywaną trofoblastem i tworzą kulę wypełnioną wewnątrz płynem. Komórki wewnętrzne tworzą węzeł zarodkowy tzw. embrioblast. Jest to stadium blastuli, czyli pęcherzyka zarodkowego, który początkowo leży na powierzchni błony śluzowej macicy. Okres od zapłodnienia do początku zagnieżdżania się w jamie macicy trwa 5 do 7 dni. Powstanie blastuli kończy okres bruzdkowania i zaczyna okres tworzenia listków zarodkowych zwany gastrulacją. Komórki węzła zarodkowego różnicują się przez podział na trzy listki zarodkowe: ektodermę, endodermę i mezodermę. Z listków tych powstaje jedna z błon płodowych - owodnia - oraz tkanki zarodka, a z nich płód zdolny do samodzielnego życia. Zagnieżdżanie się jaj płodowego w jamie macicy zaczynające się 5 - 7 dnia od zapłodnienia i trwające około 7 dni, polega na wnikaniu plastocysty do błony śluzowej i pokryciu tego miejsca przez napełzający nabłonek doczesny. Doczesna jest błoną śluzową macicy, zmienioną pod wpływem hormonów płciowych. Przemiana ta umożliwia proces zagnieżdżania. Wnikanie blastocysty w doczesną następuje głównie wskutek cytolitycznej właściwości komórek trofoblastu. Trofoblast rozrastając się w głąb błony śluzowej i tkanki łącznej macicy niszczy je i otwierając naczyńka krwionośne czerpie materiał odżywczy. Pełni on funkcję odżywczą w jaju płodowym. W dalszym rozwoju przekształci się w kosmówkę, która w trzecim miesiącu ciąży podzieli się na kosmówkę gładką i krzewiastą. Z tej ostatniej oraz przylegającej do niej doczesnej podstawowej powstanie łożysko w czwartym miesiącu ciąży. W początkowym okresie rozwoju zarodek odżywia się przez kontakt trofoblastu (kosmówki) z krwią matki. Później wymiana dwustronna następuje przez łożysko. Przylega ono jedną płaszczyzną do macicy i styka się z naczyniami matki, z drugiej strony jest połączone z płodem sznurem, zwanym pępowiną. Płód otrzymuje tą drogą produkty potrzebne do swego rozwoju i wydala produkty przemiany materii. W tym okresie tworzą się zawiązki poszczególnych układów wewnętrznych, np. trzynastego dnia powstają zawiązki układu nerwowego, a w dwudziestym dniu zostają ukształtowane zawiązki mózgu. W dziewiętnastym dniu widoczna jest rynienka nerwowa, która dwa dni później zaczyna się zamykać. Z niej rozwinie się rdzeń kręgowy i nerwy obwodowe. Około trzydziestego dnia od zapłodnienia powstają pierwsze komórki ośrodkowego układu nerwowego i trzy pierwotne pęcherzyki mózgowe. Okolica głowy i mózgu jest wyraźnie zarysowana. W czwartym tygodniu pojawia się otwór ustny. O dziewiętnastego dnia tworzą się oczy, a dwudziestego ósmego dnia można już wyraźnie rozpoznać soczewkę oka. Od dwudziestego pierwszego dnia pracuje prymitywne jeszcze serce, lecz cztery dni później zaczyna rytmicznie pulsować. Jednocześnie powstaje zamknięty system naczyń krwionośnych oraz rozpoczyna się tworzenie komórek krwi. W trzecim tygodniu powstają zaczątki trzydziestu trzech kręgów zwane somitami. W czwartym tygodniu pojawiają się zaczątki nerek, wątroby, trzustki, pęcherzyka żółciowego, żołądka, tchawicy, płuc, kończyn, jamy ustnej, uszu i nosa. Powstały już zaczątki czterdziestu par mięśni położonych wzdłuż osi ciała.

Drugi miesiąc.

Piąty tydzień.


Pojawiają się zaczątki kończyn: dłoni i stóp. Głowa powiększa się, a twarz nabiera wyraźniejszych kształtów. Powstaje pięć pęcherzyków mózgowych i jednocześnie rozpoczyna się proces różnicowania komórek nerwowych kory mózgowej. W środkowej części mózgu tworzy się przysadka mózgowa, zaczynają kształtować się przegrody w sercu, przegroda moczowo - odbytowa i płaty płuc, pojawiają się błony oddzielające serce, płuca i trzewia. Widoczne stają się także zawiązki gruczołów płciowych, z których później rozwijają się jądra lub jajniki oraz zawiązki zewnętrznych narządów płciowych, tkanka chrzęstna szkieletu i mięśniowa. Dziecko osiąga ponad 1cm długości.

Szósty tydzień.


W czterdziestym pierwszym dniu obserwuje się odruchy nerwowe. Pojawiają się spontaniczne ruchy dziecka: nie są one wywoływane żadnym bodźcem zewnętrznym. Świadczy to o rozpoczęciu współdziałania układów nerwowego i mięśniowego. Dostrzegamy już zawiązki palców dłoni i stóp. Tam gdzie powstaną kości, grupuje się tkanka chrzęstna, twardnieją płaskie kości czaszki. Pojawiają się zawiązki zębów, a w zawiązku oka powstaje barwnik widoczny przez przeźroczystą skórę dziecka. Jest już uformowane serce, szczęka i żuchwa, tworzy się podniebienie i przewód nosowo - łzowy. Wątroba zaczyna wytwarzać komórki krwionośne. Wykształcają się: jelito ślepe, wyrostek robaczkowy oraz rozgałęzienia oskrzeli, mięśnie przepony, grzbietu, brzucha i kończyn, zawiązek prącia (u chłopców). Dziecko osiąga ponad 1,5 cm długości.

Siódmy tydzień.


Głowa powiększa się tak, że można dostrzec szyję, półkole mózgowe zaś zaczynają wypełniać górną część czaszki. Bardzo intensywnie rozwijają się oczy - zwłaszcza komórki nerwowe siatkówki, a ich włókna docierają do części potylicznej mózgu. Między siódmym i dziesiątym tygodniem zaczynają działać nerwy, przewodzące impulsy z oka do mózgu, gdzie powstanie ośrodek wzroku. Tworzą się także kanały półkoliste ucha będące podstawą narządu równowagi. Małżowina uszna nabiera kształtów odziedziczonych po rodzicach. W połowie siódmego tygodnia skóra dziecka w okolicy warg staje się wrażliwa na dotyk: lekkie jej podrażnienie powoduje reakcje całego ciała w postaci zwrotu tułowia. W tym okresie gruczoły płciowe dziecka są na tyle zróżnicowane, że w badaniu mikroskopowym można określić płeć. Genetycznie jest ona określona od poczęcia, ale do siódmego tygodnia wewnętrzne, a do dziewiątego tygodnia zewnętrzne narządy płciowe wyglądają podobnie. Oddzielają się drogi moczowo - płciowe i przewód pokarmowy, intensywnie rozwija się szczęka i żuchwa, zaczyna zarastać podniebienie, a żebra i kręgi kostnieją. Pod koniec siódmego tygodnia dziecko mierzy już ponad dwa centymetry.

Ósmy tydzień.


Głowa dziecka stanowi połowę długości całego ciała. Kształtują się powieki oraz przegrody zewnętrzne nosa. Rączko pozostają rozłożone na boki, a głowa jest pochylona ku przodowi jakby dziecko wpatrywało się w swoje serce lub brzuszek. Następuje silny rozwój pęcherzyków przodomózgowia oraz gruczołów dokrewnych: grasicy, tarczycy, nadnerczy. U chłopców zaczyna się formować moszna, u dziewczynek zaś łechtaczka. W jamie ustnej powstają kubki smakowe, doskonali się układ mięśniowy, np. powstają błony mięśni gładkich oraz układ kostny. Serce pracuje, wykazując typowe fazy czynności i bije z częstotliwością 40 - 80 uderzeń na minutę. Pod koniec drugiego miesiąca życia dziecko osiąga wzrost trzech centymetrów, co oznacza, że licząc od poczęcia powiększyło swoje rozmiary a 40 tysięcy razy. Jego waga w tym czasie wynosi około 2 gramy. Do końca drugiego miesiąca życia dziecko nazywane jest w terminologii lekarskiej zarodkiem czyli embrionem.

Drugi miesiąc.

Dziecko zgodnie z terminologią medyczną rozpoczyna płodowy okres życia.

Dziewiąty tydzień.


Dziecko prostuje plecy, jego głowa nie opada na brzuszek. Doskonalą się narządy płciowe: można już odróżnić dziewczynkę od chłopca (u chłopca rozwija się prącie, a u dziewczynki macica i pochwa), grubieją mięśnie i skóra, na której wyrasta meszek płodowy. Tworzą się tęczówki i powieki, które na dalsze trzy miesiące przykryją oczy. Kształtują się również narządy szkliwotwórcze produkujące zębinę i szkliwo zębów mlecznych, na dłoniach i stopach pojawiają się zawiązki paznokci. Tworzę się nerw węchowy. Gruczoł przysadkowy wydziela hormon wzrostu - gonadotropinę. Dziecko ma już cztery centymetry długości i waży około czterech gram.

Dziesiąty tydzień.


Dziecko przybiera na wadze do siedmiu gram i ma około 5,5cm. Następuje zarastanie podniebienia i rozpoczęcie produkcji żółci przez pęcherzyk żółciowy. Wątroba traci powoli swoją funkcję krwiotwórczą na rzecz szpiku kostnego, tworzą się mięśnie umożliwiające ruchy jelit. Płuca, trzustka i narząd słuchu kończą swoje wykształcanie. Zasadnicze części mózgu są już ukształtowane. Powstaje trzykrotnie więcej połączeń nerwowo - mięśniowych niż w dziewiątym tygodniu. Doskonalą się ruchy oraz wrażliwość dotykowa okolic twarzy. Wrażliwe na dotyk są także organy płciowe.

Jedenasty tydzień.

Dziecko ma już 6,3cm długości i 9,5 grama wagi. Zaczynają się kształtować takie narządy jak struny głosowe, zawiązki dwudziestu zębów mlecznych i grasicy, inne doskonalą swoją budowę, np. jelita pokrywają się błoną śluzową, jeszcze inne zaczynają pełnić swoją funkcję, np. trzustka wydziela do krwi insulinę. W połowie tego tygodnia dziecko zamykając dłoń, zaczyna używać kciuka.

Dwunasty tydzień.

Dziecko ma około 7,5cm wzrostu i 14 gram wagi. Zakończony zostaje rozwój strun głosowych, żebra i kręgi ulegają intensywnemu kostnieniu, u obu płci pojawiają się gruczoły mleczne, nerki rozpoczynają produkcję moczu, który jest wydzielany przez pęcherz do płynu owodniowego, powstaje otwór odbytowy. Całkowicie już wykształcona przysadka mózgowa wydziela niektóre hormony, czynna hormonalnie jest też kora nadnerczy. Dziecko zaczyna połykać wody płodowe i reagować na ich smak. Pojawiają się pierwsze próby ruchów oddechowych klatki piersiowej. Intensywnie rozwija się także aktywność ruchowa dziecka. Dziecko podciąga i wyprostowuje ręce i nogi, macha nimi, porusza dłonią i stopą w przegubie oraz palcami, obraca głową, kołysze biodrami, otwiera i zamyka usta, rusza gałkami ocznymi, ściąga brwi, robi grymasy twarzy. Dziecko wygląda w tym okresie jak kosmonauta penetrujący przestrzeń kosmiczną połączony przewodem ze statkiem kosmicznym.

Bibliografia:
Kornas - Biela D. 2002r. Wokół początku życia ludzkiego. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX.
Malczyk M. 1995r. Ciało nowoczesnej kobiety. Warszawa: AWM.
Mała encyklopedia zdrowia. Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Encyklopedia zdrowia. Tom I. 1991r. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Encyklopedia zdrowia. Tom II. 1991r. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Tak zaczyna się życie. Mamo to ja. Nr8 (79) / 2001,
Zaczyna się nowe życie. Encyklopedia Mamo to ja, Nr1 (16) maj / 2003,
http://podsercem.webpark.pl/rozwoj/1mies.htm
http://podsercem.webpark.pl/rozwoj/2mies.htm
http://podsercem.webpark.pl/rozwoj/3mies.htm

 

Opracowanie: mgr Ewa Ostrowska - Prokop

Zgłoś błąd    Wyświetleń: 13803


Uwaga! Wszystkie materiały opublikowane na stronach Profesor.pl są chronione prawem autorskim, publikowanie bez pisemnej zgody firmy Edgard zabronione.


BAROMETR


1 2 3 4 5 6  
Średnia ocena: 5.22



Ilość głosów: 9

Serwis internetowy, z którego korzystasz, używa plików cookies. Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, poprawy jakości świadczonych usług w tym dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do Twoich indywidualnych potrzeb). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do Internetu oraz w Polityce prywatności plików cookies.
Dowiedz się więcej.