Zagrożenia cywilizacyjne wynikające z zanieczyszczenia powietrza

Scenariusz lekcji chemii w klasie I gimnazjum

I. Główne zagadnienia lekcji.
Lekcja chemii przeprowadzona w kl. I gimnazjum omawia źródła i skutki zanieczyszczeń powietrza oraz sposoby likwidacji zanieczyszczeń. Wykorzystuje się wcześniejsze informacje z lekcji chemii, biologii i geografii dotyczące składników powietrza.

II. Cele lekcji.
Po zakończeniu lekcji uczeń powinien:
- Poznać rodzaje zanieczyszczeń powietrza
- Wiedzieć jaki wpływ na przyrodę i człowieka mają zanieczyszczenia w powietrzu
- Wyjaśnić jak powstaje "dziura ozonowa", kwaśny deszcz, podwyższony efekt cieplarniany
- Wiedzieć jakie są możliwości likwidacji zanieczyszczeń powietrza
- Rozumieć potrzebę ochrony środowiska

III. Uwagi dotyczące realizacji lekcji.
Lekcja jest realizowana metodą projektu. 2 tygodnie przed planowaną lekcją uczniowie podzielili się na 4 grupy /6-7 osobowe/ i każda grupa otrzymała zadanie wraz z instrukcją (załączniki 1-4). Na lekcji każda grupa prezentuje opracowane materiały.

IV. Środki dydaktyczne:
2 małe akwaria, krystalizatory, paski taśmy samoprzylepnej, wodorosiarczan (IV) sodu.

V. Pojęcia
Utrwalenie pojęć: efekt cieplarniany, dziura ozonowa
Nowe pojęcie: kwaśne deszcze

VI. Przebieg lekcji:
A. Wprowadzenie:
- Podanie tematu
- Przypomnienie zadań które miały być zrealizowane
- Przypomnienie zasad prezentacji zadań
B. Rozwinięcie:
- Kolejno grupy przedstawiają swoje zadania w wyznaczonym czasie (5- 7minut)
- Ocenę pracy każdej grupy można dokonać w tabeli wg wzoru (załącznik nr 5)
- Grupy uczniów przypinają swoje opracowania, plansze i inne materiały na przygotowanej tablicy
C. Zakończenie:
Uczniowie odpowiadają na pytania kontrolne:
- Jakie są źródła zanieczyszczeń?
- Jak powstaje kwaśny deszcz i co może spowodować?
- Co zrobić aby "dziura ozonowa" nie powiększała się?
- Dlaczego nadmiar dwutlenku węgla w atmosferze jest szkodliwy?
Praca domowa: Zapisz w punktach, jakie działania należy podjąć, aby
zlikwidować przyczyny zanieczyszczeń.

VII. Literatura:
Dla nauczyciela:
- "Nauczanie zagadnień ochrony środowiska metodą projektów" - "Chemia w szkole" nr 3 /1997
- "Ochrona środowiska w nauczaniu chemii" -E.Kaczmarek, Z. Matysikowa, R. Piosik (W S i P 1991)
- "Chemia a środowisko - zbiór ciekawych doświadczeń" - K. Łopata (W S i P 1994 )
- "Zielone zadania" - M. Koszmider, G. Kozanecka (W S i P 1997)
Dla ucznia:
- "Zielone zadania" - M. Koszmider G. Kozanecka
- "Chemia" dla gimnazjum cz. I - Nowa Era
- "Świat Wiedzy" -Planeta Ziemia str. 290-299

VIII. GRUPA I
Zadanie: Badanie stanu zapylenia powietrza w Piszu i okolicy.

Celem zadania jest określenie stanu zapylenia miasta i okolic i zaproponowanie w jaki sposób można tego uniknąć.

Realizacja zadania:
W kilku punktach miasta i w okolicy (jeśli uczniowie zamieszkują okoliczne miejscowości) uczniowie badają stan zapylenia taśmy samoprzylepnej lub specjalnych pojemników. Wyniki obserwacji zapisują przez 10 dni. Wnioski z doświadczenia należy zinterpretować.

Źródła informacji przydatne podczas pracy i opracowywania wyników:
"Zielone zadania" M. Koszmider, G. Kozanecka
"Chemia a środowisko" -zbiór ciekawych doświadczeń -K. Łopata

Czas wykonania: 2 tygodnie

Prezentacja:
Przedstawienie wyników doświadczeń w formie wybranej przez uczniów, czas prezentacji ok.5 minut.

Kryteria oceniania:
- umiejętność zapisu obserwacji doświadczenia i interpretacji wyników
- wybór sposobu prezentacji wyników (mapka, tabela inne)
- umiejętność korzystania ze źródeł
- umiejętność prezentacji zadania

Załącznik nr1

IX. GRUPA II
Zadanie: Wpływ dwutlenku siarki na gałązki świerkowe lub sosnowe

Celem zadania jest zbadanie wpływu dwutlenku siarki na drzewa iglaste.

Realizacja zadania:
Doświadczenie przeprowadza się w klasie. Nauczyciel przygotowuje roztwór będący źródłem dwutlenku siarki. Grupa uczniów przygotowuje zestaw zgodnie z rysunkiem. Prace wykonuje się w obecności nauczyciela. Co 2-3 dni należy zapisywać wyniki obserwacji. Czas trwania eksperymentu 10 dni. Wnioski płynące z doświadczenia przedstawia się na lekcji.

Źródła informacji przydatne podczas pracy i opracowywania wyników:
"Zielone zadania" M. Koszmider, G. Kozanecka
"Chemia a środowisko" - zbiór ciekawych doświadczeń - K. Łopata
"Świat wiedzy"

Prezentacja:
Omówienie wniosków z doświadczenia, plakat przedstawiający mechanizm powstawania kwaśnych deszczy i ich wpływ na roślinność; czas prezentacji -5min.

Kryteria oceniania:
- umiejętność zapisu obserwacji
- Trafność wyciągniętych wniosków
- Estetyka opracowania wyników i planszy
- Umiejętność korzystania ze źródeł
- Umiejętność prezentacji zadania

Załącznik nr 2

X. GRUPA III
Zadanie: Jaki wpływ na klimat Ziemi ma nadmiar dwutlenku węgla w atmosferze?

Celem zadania jest zanalizowanie wpływu dwutlenku węgla na podwyższony "efekt cieplarniany" Ziemi.

Realizacja zadania:
Zebranie i uporządkowanie wiadomości na temat źródeł dwutlenku węgla w atmosferze, jego obiegu w przyrodzie i skutków nadmiaru dwutlenku węgla.

Źródła informacji z których można skorzystać:
"Zielone zadania" M. Koszmider, G. Kozanecka
"Chemia dla gimnazjum" cz. I (Nowa Era)
"Świat wiedzy"
inne źródła zaproponowane przez uczniów

Prezentacja:
Odczyt, rysunki lub inne formy zaproponowane przez uczniów; czas prezentacji - 5 min.

Kryteria oceniania:
- umiejętność korzystania ze źródeł informacji
- sposób prezentacji
- estetyka plansz, rysunków itp.
- znajomość tematu

Załącznik nr 3

XI. GRUPA IV
Zadanie: Wpływ freonu na warstwę ozonową Ziemi

Celem pracy jest poznanie źródeł freonu jego działania na ozon i wpływu "dziury ozonowej" na zdrowie człowieka.

Realizacja zadania:
Zebranie informacji i podanie ich w sposób czytelny i zrozumiały.

Źródła informacji:
"Zielone zadania" - M. Koszmider, G. Kozanecka
"Chemia dla gimnazjum" część I (Nowa Era)
"Świat wiedzy"
inne źródła zaproponowane przez uczniów

Prezentacja:
Rysunek, plakat, praca pisemna; czas prezentacji - 5 minut.

Kryteria oceniania:
- umiejętność korzystania ze źródeł informacji
- sposób prezentacji
- estetyka plansz, rysunków itp..
- znajomość tematu

Załącznik nr 4

 

Opracowanie: Małgorzata Knyżewska

Wyświetleń: 9345