Katalog

Janusz Prochownik
Geografia, Artykuły

Podział Oceanu Światowego

- n +

Podział oceanu światowego

Wszechocean - w stosunku do ogólnej powierzchni naszego globu zajmuje aż 70,8%, a lądy tylko 29,2% i z tego powodu Ziemię nazywa się "planetą wód". Rozmieszczenie oceanów i lądów nie jest równomierne. Na półkuli północnej powierzchnia mórz wynosi 60,7%, lądów 39,3%; natomiast na półkuli południowej powierzchnia wszechoceanu stanowi aż 80,9%, a lądy zaledwie 19,1%.

W dziejach geografii i oceanografii istniało wiele koncepcji podziałów i liczb wydzielonych oceanów. Mimo to dość mocno ugruntował się podział na trzy oceany, opracowany przez niemieckiego oceanografa - Otto Krümela w 1907 roku. Wskazane przez niego granice przy podziale na trzy oceany są aktualne do dziś z niewielkimi zmianami.

W licznych publikacjach pojawiało się często określenie ocean w odniesieniu do Morza Arktycznego, dlatego w 1953 roku Międzynarodowe Biuro Hydrograficzne w Monako określiło jego granice i nadało nazwę Ocean Arktyczny. Decyzja ta jednak budzi wiele kontrowersji, zarówno przeciwników jak i zwolenników.

Istniała także propozycja wydzielenia piątego oceanu, który miał znajdować się w rejonie kontynentu antarktycznego. Wielkim orędownikiem tej koncepcji był francuski geograf - Camille Vallaux. We współczesnej literaturze występuje on pod nazwą - Ocean Południowy.

Poza koncepcją wydzielenia pięciu oceanów proponowano wydzielenie jeszcze dwóch osobnych jednostek w obrębie Oceanu Atlantyckiego i Spokojnego po obu stronach równika, wówczas ogólna liczba oceanów wynosiłaby aż siedem.

 
Nazwa Powierzchnia Udział Granice Morza wybrane Głębokość maks.
Ocean Spokojny

Wielki, Pacyfik
178 700 000 km² 49,5 % 146° 55' E - 67° 16' W Morze Beringa
Morze Ochockie
Morze Japońskie
Morze Tasmana
Rów Mariański
- 10911 m 1
Ocean Atlantycki

Atlantyk
91 700 000 km² 25,4 % 67° 16' W - 20° E Morze Bałtyckie
Morze Północne
Zatoka Biskajska
Morze Bahama
Rów Puerto Rico
- 9219 m (8605 m)
Ocean Indyjski 76 200 000 km² 21,1 % 20° E - 146° 55' E Zatoka Perska
Morze Czerwone
Morze Arabskie
Morze Davisa
Rów Jawajski
- 7450 m (7125 m)
Ocean Arktyczny

Lodowaty Północny
14 700 000 km² 4 % obszar Arktyki Morze Barentsa
Morze Białe
Morze Karskie
Morze Czukockie
Głębia
Basen Nansena
- 5549 m

UWAGA: Spotykane są także inne dane dotyczące największych głębi, w nawiasach podano przykłady, czasem trudno rozstrzygnąć, które dane są najdokładniejsze. 10911 m 1 - w/g pomiarów z 1960 r. i potwierdzonych przez japońską sondę Kaiko w 1995 r.; spotyka się także wartości - 11034, 11022, 10924 m.

 

Opracowanie: Janusz Prochownik

Wyświetleń: 6888


Uwaga! Wszystkie materiały opublikowane na stronach Profesor.pl są chronione prawem autorskim, publikowanie bez pisemnej zgody firmy Edgard zabronione.