AWANS INFORMACJE Dla nauczyciela Dla ucznia LOGOWANIE


Katalog

Paweł Lipiec, Grażyna Marek
Biologia, Referaty

Referat pt. "Antropogeneza" zespół samokształceniowy matematyczno-przyrodniczy

- n +

Referat dla członków zespołu samokształceniowego przedmiotów matematyczno - przyrodniczych pt."ANTROPOGENEZA" rok szkolny 2005/2006

I. MIEJSCE CZŁOWIEKA W ŚWIECIE ZWIERZĘCYM
1. Klasyfikowanie człowieka
- Linneusz włączył człowieka w swój system do grupy antropomorfia (człekokształtne), z małpami
- Darwin w 1871 roku ogłosił dzieło "O pochodzeniu człowieka", w którym wywodzi człowieka od wspólnych przodków z małpami
2. Systematyka człowieka
TYP: Strunowce (Chordata)
PODTYP: Kręgowce (Vertebrata)
GROMADA: Ssaki (Mammalia)
PODGROMADA: Ssaki łożyskowe (Placentalia)
RZĄD: Naczelne (Primates)
PODRZĄD: Antropoidy (Antropoidea)
NADRODZINA: Hominoidy (Hominoidea)
RODZINA: Człowiekowate (Hominidae)
RODZAJ: Człowiek (Homo)
GATUNEK: Człowiek myślący (Homo sapiens)
II. POCHODZENIE NACZELNYCH
1. Naczelne wywodzą się od nadrzewnych ryjówek (tupajopodobne), których przedstawiciele żyją do dziś na Filipinach (wiewiórecznik).
2. W eocenie od głównego pnia rozwinęło się kilka linii rozwojowych (dziś - podrzędy):
a) Π lemury
nadrzewne, małe małpiatki madagaskarskie; mają długi ogon, psi pysk i paznokcie
b) Π wyraki
małe małpiatki wysp O. Indyjskiego; mają duży mózg, duże oczy (widzenie nocne), długi ogon, zredukowany pysk, długie czepne palce, przylgi
c) Π antropoidy, a wśród nich:
- małpy szerokonose
występują w Ameryce Pd. i Śr., maja nozdrza skierowane do przodu i na boki, szeroko rozsunięte, nos szeroki, płaski, chwytne ogony; uległy izolacji w trzeciorzędzie
np. marmozeta, kapucynka, czepiaki
- małpy wąskonose
3. Wśród małp wąskonosych rozwinęły się trzy linie rozwojowe (dziś - nadrodziny)
a) Π małpy zwierzokształtne
małpy Starego Świata; mają długi ogon, siedzą prosto; mają modzele siedzeniowe na pośladkach
np. makak, koczkodan, mandryl, pawian, nosacz
b) Π małpy człekokształtne
nie mają ogona lub jest on szczątkowy, kończyny przednie są dłuższe od tylnych, postawa na wpół wyprostowana, kciuki przeciwstawne, większe mózgowie, zbliżony do człowieka stosunek poszczególnych części mózgu, kora mózgu bogato pofałdowana, silnie rozwinięte ośrodki wzrokowe, kojarzeniowe, zredukowane ośrodki węchowe; podobne do człowieka grupy krwi (AB0); krwawienia menstruacyjne samic w cyklu 28 - dniowym
- gibbony (Malaje) - doskonała koordynacja ruchów, życie w parach
- orangutany (Borneo, Sumatra) - kończyny przednie długie, gniazda na drzewach, życie samotnicze, jedzą owoce, liście
- szympansy (Afryka) - 150 - 165 cm wzrostu, 50 kg; gniazda na drzewach, instynkt społeczny, rozwinięta mimika; najbardziej inteligentne z małp człekokształtnych
- goryle (Afryka) - największe, najsilniejsze; proporcje kończyn zbliżone do ludzkich; dłonie; duża głowa; stopy przystosowane do chodzenia po ziemi; jedzą również mięso

4. Różnice między człowiekiem a małpami człekokształtnymi
 
CECHA MAŁPY CZŁOWIEK
kręgosłup pojedynczo wygięty podwójnie wygięty (esowaty)
kości biodrowe płaskie wklęsłe
kończyny górne jednostronnie przystosowane do wspinaczki; chwytne mogą być stosowane jako narząd chwytny, ale istnieje możliwość ich wszechstronnego wykorzystania
tułów długi w stosunku do kończyn dolnych krótszy w stosunku do kończyn dolnych
czaszka duża część twarzowa
wystająca żuchwa
duże kły
szczęki długie i szerokie
łuki zębowe ścieśnione bocznie
rzędy zębów równoległe
mała część twarzowa
bardziej pionowy profil twarzy
kły nie wyróżniają się
łuk zębowy zaokrąglony
wielkość mózgu   2,5 - 3 razy większy
postawa pochylona; ciało oparte na czterech kończynach (przynajmniej czasowo) całkowicie spionizowana, chodzenie na dwóch nogach
inne cechy   wydłużony koniec nosa i przegroda nosowa,
wysunięty podbródek
przecięta górna warga wywinięcie obu warg,
redukcja owłosienia
wysoko rozwinięta świadomość
porozumiewanie się za pomocą języka
kultura

III. EWOLUCJA NACZELNYCH I GŁÓWNE ETAPY ANTROPOGENEZY

1. Łożyskowce pojawiły się pod koniec mezozoiku. Na początku kenozoiku (w paleocenie) były w Europie i Ameryce Północnej. Wśród kilkunastu gatunków ssaków znajdowały się pranaczelne; było to około 60 mln lat temu.
2. W eocenie (50 - 40 mln lat temu) pojawili się wyraźni przedstawiciele naczelnych. Kontakt między Starym a Nowym Światem zostaje wówczas przerwany - formy ewoluowały niezależnie.
3. Wśród oligoceńskich naczelnych Starego Świata (Oligopithecus - 32 mln lat temu) należy szukać przodków wszystkich małp wąskonosych, a także człowieka. Rozdzielenie się pierwotnych małp wąskonosych (Catarrhina) na linię małp zwierzokształtnych i linię hominidów nastąpiło na terenie Afryki w trzeciorzędzie, między środkowym oligocenem a wczesnym miocenem, tj. między 30 a 20 milionami lat temu. Grupa małp kopalnych, wśród których nastąpił podział to driopiteki, do nich należał Proconsul (18 - 20 lat temu), prawdopodobny przodek obecnych rodzin Pongidae i Hominidae.
4. W późnym miocenie (10 - 6 mln lat temu) wydzieliły się goryle, potem szympansy, a następnie pierwsze człowiekowate: wyodrębniła się grupa driopiteków, do której należał Ramapithecus; miał on skróconą część twarzową, zredukowane kły, dwa guzki w zębie przedtrzonowym, rozbudowaną wydłużoną silnie umięśnioną żuchwę; 1 m wzrostu, pojemność mózgu około 500 cm³. Tę formę można uznać za przodka człowiekowatych.
5. W pliocenie i dolnym plejstocenie żyły istoty człowiekowate - australopiteki, które można podzielić na dwie grupy:
1) formy masywne, silnie umięśnione, o wąskich szczękach - Australopithecus robustus
2) formy lżejsze, o rękach i zębach podobnych do ludzkich - Australopithecus africanus
Wspólnym przodkiem obu linii był Australopithecus afarensis ("Lucy") sprzed około 3,5 mln lat temu. Miał on około 1 m wzrostu, mały mózg (około 500 cm³), prymitywne uzębienie.
6. Pierwszym hominidem kopalnym zaklasyfikowanym do rodzaju Homo jest pochodzący sprzed około 1,9 mln lat Homo habilis (człowiek zręczny). Miał 125 cm wzrostu, drobne zęby, stopy podobne do ludzkich, a mózgoczaszka miała pojemność 650 cm³.
7. Homo habilis dał początek formie zwanej Homo erectus (człowiek wyprostowany) sprzed około 1,6 mln lat temu. Była to forma dwunożna, całkowicie spionizowana, 150 cm wzrostu, puszka mózgowa o pojemności od 850 cm³ do 1000 - 1200 cm³, duże szczęki, duże łuki brwiowe. Ludzie ci mieszkali w jaskiniach, jedli rośliny i mięso, wytwarzali narzędzia kamienne i z kości, wykorzystywali ogień do ogrzewania i obrony. Przetrwał do około 200 tysięcy lat temu.
8. Homo erectus był przodkiem archaicznego Homo sapiens, gatunku, z którego bezpośrednio wywodzi się człowiek współczesny. Do grupy archaicznych Homo sapiens należał człowiek neandertalski (neandertalczyk). Miał on 160 cm wzrostu, krępą budowę ciała, masywną klatkę piersiową, wydłużoną czaszkę o niskim czole, wydatne łuki brwiowe, mózgoczaszkę o pojemności nieco większej niż u człowieka współczesnego. Wytwarzał bardziej wyrafinowane narzędzia niż Homo erectus, polował na zwierzęta, prowadził życie społeczne (obrzędy religijne, grzebanie zmarłych).
9. Neandertalczycy Europy Zachodniej stanowili formy o silnie zaznaczonej specjalizacji, zapewne wskutek długotrwałej izolacji. Mniej wyspecjalizowane populacje neandertalczyków zamieszkiwały Azję, Afrykę i Wyspy Indonezyjskie, od jednej z nich prawdopodobnie pochodzi linia człowieka współczesnego.
10. Populacje ludzkie morfologicznie przypominające współczesnego człowieka pojawiły się prawdopodobnie 40 tysięcy lat temu. 35 tysięcy lat temu żył człowiek z Cro-Magnon. Miał 180 cm wzrostu, był wyprostowany, miał mózg taki jak człowiek współczesny, był inteligentny, uprawiał sztukę (malarstwo, ryty, rzeźba), wytwarzał narzędzia i broń z kości, kamienia i drewna, udomowił psa.
11. Ewolucja kulturowa
1) rozwój społeczności łowiecko - zbierackich
2) rozwój rolnictwa
3) rewolucja przemysłowa

IV. CZYNNIKI HOMINIZACJI

1. Morfologia
a) zwiększenie wielkości ciała (od 0,5 m do 1,8 m)
b) przeobrażenia narządów ruchu
- czworonożność Π dwunożność
- kończyny równej długości Π wydłużenie tylnej pary
- udoskonalenie chwytności palców
- zanik pazurów, powstanie paznokci
- zanik chwytności kończyny tylnej
c) wzrost pojemności puszki mózgowej
d) skrócenie trzewioczaszki, zmniejszenie żuchwy,
e) redukcja liczby zębów i zmiany ich wielkości w związku ze zmianą pożywienia
2. Zachowanie się
a) zdobywanie pożywienia
b) struktury społeczne
- zanikanie struktury hierarchicznej
- wydłużenie okresu dzieciństwa
- różnicowanie ról obu płci
- monogamiczna rodzina
c) używanie i sporządzanie narzędzi

V. RASY LUDZKIE

1. Rasa biała
- skóra jasna, od oliwkowobrązowej, przez białą, do różowej
- włosy proste lub lekko bądź średnio faliste
- dość obfite owłosienie głowy i ciała
- wargi od średnich do wąskich
- bródka umiarkowana
- miednica szeroka
Typy:
a) śródziemnomorski
b) nordyczny
c) alpejski

2. Rasa negroidalna
- skóra czarna
- włosy wełniste, silnie skręcone
- szeroki nos
- grube wargi
- skąpe owłosienie głowy i ciała
- wąska miednica

3. Rasa żółta - mongoidalna
- włosy proste, sztywne
- piwne, skośne oczy
- szeroka twarz
- płaski nos
- fałd zwisający z górnej powieki
- niski wzrost
- krew grupy B

4. Typy nie należące do żadnej z głównych ras:
1) Ajnowie - na wyspach północnej Japonii (biała skóra, falujące włosy, obfite owłosienie, brak cech mongoidalnych)
2) Australoidzi - tubylcy Australii (czekoladowy odcień skóry, ciemne oczy, duże wały nadoczodołowe)
3) Wedyjska - w Indiach Wschodnich i Arabii Saudyjskiej (ciemnoskórzy, smukli, włosy faliste, szerokie nosy)
 

Opracowanie: Paweł Lipiec, Grażyna Marek

Zgłoś błąd    Wyświetleń: 8097


Uwaga! Wszystkie materiały opublikowane na stronach Profesor.pl są chronione prawem autorskim, publikowanie bez pisemnej zgody firmy Edgard zabronione.


BAROMETR


1 2 3 4 5 6  
Średnia ocena: 3.3



Ilość głosów: 10

Serwis internetowy, z którego korzystasz, używa plików cookies. Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, poprawy jakości świadczonych usług w tym dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do Twoich indywidualnych potrzeb). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do Internetu oraz w Polityce prywatności plików cookies.
Dowiedz się więcej.