AWANS INFORMACJE FORUM Dla nauczyciela Dla ucznia LOGOWANIE


Katalog

Jolanta Kotarska
Ekologia, Artykuły

Stosowanie metod aktywizujących w edukacji ekologicznej w przedszkolu

- n +

Stosowanie metod aktywizujących w edukacji ekologicznej w przedszkolu

"Ekologia - (gr. oikos - dom, środowisko + logos = nauka) - dziedzina biologii budująca wzajemne stosunki między organizmami a otaczającymi je środowiskiem" (Słownik Wyrazów Obcych).

Ekologia jest to termin, który nie bez powodu pojawił się w naszym codziennym słowniku. Jest odzewem na brak nawyków i naturalnych odruchów chroniących zdrowie, naturalne środowisko. Jest też apelem skierowanym przeciwko bezmyślnym zachowaniom i działaniom, które spowodowały degradację środowiska. Ekologia w przedszkolu nie jest czymś nowym. Poznawanie przyrody zawsze było obecne w planach i w pracy pedagogicznej.

W przedszkolu jest wiele okazji do rozbudzenia wrażliwości ekologicznej. Obejmuje ona zaznajomione dzieci ze światem roślin i zwierząt, z przyrodą nieożywioną a także nauczanie ich dostrzegania i przeżywania piękna przyrody oraz obcowania z nim. Szczególną uwagę należy zwrócić na rozwijanie u dzieci szacunku i poczucia odpowiedzialności za stan i pomnażanie zasobów naturalnych środowiska człowieka, wrażliwości na środowisko przyrodnicze, szacunek do niego, racjonalne korzystanie z jego zasobów, dążenie do kontaktu z nieskażonym środowiskiem.

Cele edukacji ekologicznej powinny obejmować:
- przekazywanie dzieciom podstawowych wiadomości o ekosystemach, obiektach i zjawiskach przyrodniczych występujących w najbliższej okolicy,
- dostarczanie dzieciom wiadomości na temat przyczyn zanieczyszczenia wody, powietrza, gleby, lasów oraz sposobów zapobiegania tym zanieczyszczeniom,
- pogłębianie wiadomości na temat roślin i zwierząt żyjących na Ziemi,
- stwarzanie okazji do bezpośrednich kontaktów z przyrodą i obserwacji zjawisk przyrodniczych,
- rozwijanie umiejętności dostrzegania piękna przyrody,
- kształtowanie przyjaznego stosunku do roślin i zwierząt,
- kształtowanie podstawowych zasad ochrony przyrody,
- rozwijanie umiejętności racjonalnego korzystania z odnawialnych zasobów przyrody,
- kształtowanie poczucia odpowiedzialności za stan środowiska przyrodniczego,
- zrozumienie zależności pomiędzy stanem naturalnego środowiska a zdrowiem i samopoczuciem własnym i innych ludzi obecnie oraz w przyszłości,
- rozwijanie zdolności właściwego reagowania na niszczenie środowiska przez rówieśników i dorosłych,
- rozwijanie zdolności właściwego reagowania na niszczenie środowiska,
- rozwijanie aktywnych form wypoczynku na łonie przyrody,

O skuteczności pracy dydaktycznej w edukacji dzieci w dużym stopniu decydują formy organizacyjne. Dobór form edukacji ekologicznej w przedszkolu zależy od wielu czynników, np. liczby dzieci, wyposażenia placówki, czasu i miejsca uczenia się.

Do podstawowych form stosowanych w przedszkolu można zaliczyć:
- wycieczki i spacery do różnych ekosystemów, instytucji, zakładów pracy, muzeów itp.,
- prace praktyczne na rzecz ochrony i kształtowania środowiska,
- udział w akcjach związanych z ochroną naturalnego środowiska człowieka,
- konkursy i uroczystości o tematyce ekologicznej,
- propagowanie idei ochrony i kształtowania środowiska człowieka,
- odbiór audycji radiowych, telewizyjnych, przeglądnie czasopism, albumów przyrodniczych oraz innych źródeł wiedzy o stanie i pięknie środowiska przyrodniczego oraz jego ochronie i kształtowaniu,

Równie ważny, w edukacji ekologicznej dzieci, jest dobór stosowanych metod. Istotne jest, by były to metody wynikające z koncepcji wielostronnego kształcenia. Istnieją, jak podaje K. Żuchelkowska, cztery grupy takich metod:
1. metody asymilacji wiedzy oparte na aktywności poznawczej o charakterze reproduktywnym,
2. metody samodzielnego dochodzenia do wiedzy oparte na aktywności poznawczej, związanej rozwiązywaniem problemów,
3. metody waloryzujące (eksponujące) cechujące się przewagą aktywności emocjonalnej i artystycznej,
4. metody praktyczne oparte na aktywności praktyczno-technicznej,

Według K. Żuchelkowskiej w edukacji ekologicznej przedszkolaków mają zastosowanie następujące metody:
a) w grupie metod asymilacji wiedzy
- pogadanka-rozmowa nauczyciela z dziećmi polegająca na tym, że nauczyciel zadając pytanie przewiduje odpowiedzi dzieci,
- praca z ksiązką - omawianie ilustracji zawartych w książce,
b) w grupie metod samodzielnego dochodzenia do wiedzy
- metoda problemowa - rozwiązywanie problemów ekologicznych w ciągłej interakcji między nauczycielem a dziećmi, stosowana z dziećmi 5-6 letnimi,
- metoda sytuacyjna - wprowadzenie dzieci w konkretną sytuację, dzieci muszą ją zrozumieć i podjąć decyzję związane z jej rozwiązaniem oraz przewidzieć skutki tych decyzji, stosowana z dziećmi 5-6 letnimi,
- gry dydaktyczne - wykorzystywane na zajęciach i podczas samodzielnego działania dzieci, występuje w nich element zabawowy,
c) w grupie metod waloryzacyjnych (eksponujących)
- metody impresyjne - polegają one na wyrażaniu własnych przeżyć, doznań, uczuć w konkretnej działalności na rzecz środowiska a także w twórczości plastycznej, konstruktywnej i słownej
d) w grupie metod praktycznych
- eksperyment - prowadzony przez dzieci w warunkach naturalnych lub w kąciku przyrody.

Natomiast M. Studzińska podaje nieco inny podział metod.
Za szczególnie przydatne w przedszkolu uważa.

1) metody kierowania samodzielną pracą dzieci, tj.
a) obserwacja,
b) praca w ogrodzie przedszkolnym i kąciku przyrody,
c) praca z książką,
d) zajęcia plastyczne,

2) metody poszukujące, tj.
a) rozmowa,
b) pogadanka heurystyczna

3) metody podające, tj.
a) opowiadania i opis,
b) czytanie,

Dobór określonych metod zależy od treści przekazywanych dzieciom. W celu uatrakcyjnienia zajęć często łączy się dwie lub trzy metody na jednym zajęciu.

W procesie edukacji ekologicznej ważnym czynnikiem są środki dydaktyczne. Pełnią one wiele funkcji. Służą zdobywaniu wiadomości i wyrabianiu właściwy postaw wobec przyrody i kształtowania środowiska. W przedszkolu można wykorzystać następujące środki dydaktyczne:
- okazy naturalne,
- środki wizualne: filmy, fotografie, ilustracje, obrazy, reprodukcje obrazów, rysunki,
- środki słuchowe: audycje radiowe, piosenki, wiersze, opowiadania, inscenizacje i inne teksty literackie, odgłosy zwierząt i ptaków,
- środki manipulacyjne: karty, domino, gry planszowe, loteryjki, itp.,
- środki i urządzenia techniczne: lupa, mikroskop, akwaria, terraria, różne naczynia i sprzęt do obserwacji,

Oprócz wymienionych czynników wpływających na proces budzenia świadomości ekologicznej istotną rolę odgrywa nauczyciel. To właśnie on uczy dzieci żyć w zgodzie z przyrodą. Wszyscy powinniśmy pamiętać, że świat, w którym żyjemy zasługuje na lepsze traktowanie.

BIBLIOGRAFIA:
Studzińska M. "Dzieci przedszkolne poznają przyrodę ożywioną" W-wa 1989, WSiP
Żuchelkowska K. "Kolekcje przyrodnicze w edukacji ekologicznej dzieci przedszkolnych" Bydgoszcz 1997, TANAN
Podstawy pedagogiki przedszkolnej. Pod red. Marii Kwiatkowskiej. W-wa 1988 WSiP
Kutyłowska Grażyna "Program edukacji ekologicznej w przedszkolu" Wyd. DIDASKO 1996
Artykuły: Wych. w przedszkolu 2/1994
Wych. w przedszkolu 6/1995

 

Opracowanie: Jolanta Kotarska

Zgłoś błąd    Wyświetleń: 7252


Uwaga! Wszystkie materiały opublikowane na stronach Profesor.pl są chronione prawem autorskim, publikowanie bez pisemnej zgody firmy Edgard zabronione.


BAROMETR


1 2 3 4 5 6  
Oceń artukuł!



Ilość głosów: 0

Serwis internetowy, z którego korzystasz, używa plików cookies. Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, poprawy jakości świadczonych usług w tym dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do Twoich indywidualnych potrzeb). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do Internetu oraz w Polityce prywatności plików cookies.
Dowiedz się więcej.