Historia integracji

"Integracja w najszerszym tego słowa znaczeniu wyraża się w takim wzajemnym stosunku pełno-i niepełnosprawnych, w którym respektowane są te same prawa, liczą się takie same wartości i w którym stwarzane są dla obu grup identyczne warunki maksymalnego wszechstronnego rozwoju. Integracja pozwala więc osobie niepełnosprawnej być sobą wśród innych."

A. Hulek - Uczeń niepełnosprawny w szkole masowej,
WN WSiP, Kraków 1992 r.

Stosunek społeczeństwa do osób niepełnosprawnych na przestrzeni dziejów ewaluował od pełnej wrogości połączonej nawet z selekcją naturalną dzieci do względnej akceptacji.

Wiek XX wyłonił wiele nowych cennych wartości. Jedną z nich jest racjonalnie pojęta troska o człowieka niepełnosprawnego, jego status materialny i społeczny oraz drogi osiągania tych celów. Sytuacja życiowa i prawa osób niepełnosprawnych stały się przedmiotem wzrastającej uwagi ONZ i innych organizacji międzynarodowych, a najważniejszym osiągnięciem było ogłoszenie roku 1981 jako Międzynarodowego Roku Inwalidów i Osób Niepełnosprawnych (MRIiON). W wyniku MRIiON opracowany został światowy program troski o ludzi niepełnosprawnych, rozwoju rehabilitacji i innych służb socjalnych, które łagodziłyby ich ciężką sytuację.

W 1982 roku ONZ ogłosiła światowy program działania na rzecz ludzi sprawnych "inaczej" (United Nations Decade of the Disabled Persons). Działalność ONZ jest wspierana przez ponad 50 woluntarnych organizacji międzynarodowych.

Świat, zatem, z własnej woli i w sposób formalny wkomponował sprawy ludzi niepełnosprawnych w swoje życie. Rezultatem, MRIiON było powołanie w 125 państwach centralnych organów w celu koordynacji rozwoju różnych służb na rzecz osób kalekich.

W Polsce mamy Uchwałę Sejmu z dn. 16 września 1982 roku w sprawie inwalidów i osób niepełnosprawnych oraz powołaną przez rząd Radę ds. Ludzi Starszych, Inwalidów i Osób Niepełnosprawnych. Koordynatorem tych wielokierunkowych poczynań jest Centrum Społecznego Rozwoju i Spraw Humanitarnych ONZ.

Różne instytucje państwowe i organizacje społeczne dążą więc do organizowania pomocy ludziom niepełnosprawnym, zwłaszcza przez rozwój usług profilaktycznych, rehabilitacji, kształcenia ogólnego i zawodowego, organizacji czasu wolnego oraz integracji w zwykłe formy życia.

Można stwierdzić, że warunki życia osób niepełnosprawnych ulegają poprawie. Ludzie ci, choć powoli, stają się częścią swojej społeczności; nie są już izolowani w placówkach zamkniętych.

W wychowaniu i nauczaniu dzieci niepełnosprawnych zachodzą również istotne zmiany; dąży się przede wszystkim do tworzenia jak najpełniejszej integracji społecznej.

Integracja jest wspólnym wychowaniem dzieci sprawnych i niepełnosprawnych.

Dziecko nie powinno być przenoszone do szkoły specjalnej, jeżeli można mu stworzyć warunki nauki w szkole powszechnej.

Celem integracji jest dać szansę różnym dzieciom, pozwolić nawiązać wzajemne kontakty, wspólnie się uczyć oraz stworzyć jedną grupę.

Integracja nie jest jednostronnym procesem, w którym dzieci niepełnosprawne zostają włączone do grupy dzieci zdrowych, lecz jest to proces obustronny. Każdy od każdego się czegoś uczy, każdy musi znaleźć swoje miejsce w grupie i poradzić sobie z napotkanymi trudnościami.

Integracyjny system kształcenia i wychowania polega na maksymalnym włączeniu dzieci i młodzieży z różnymi deficytami rozwojowymi do zwykłych szkół i innych placówek oświatowych, umożliwiając im - w miarę możliwości - wzrastanie w grupie zdrowych rówieśników. Uczniowie z różnymi odchyleniami od normy mogą uczęszczać do szkół ogólnodostępnych, tworzone są też oddziały specjalne w szkołach masowych. Organizowane jest również współdziałanie szkół specjalnych i masowych na różnych płaszczyznach wewnątrzszkolnych i pozaszkolnych.

Nową formą kształcenia specjalnego są klasy integracyjne powołane przez MEN

w 1995 roku. Klasy liczą 15-20 uczniów, w tym 3-5 niepełnosprawnych w różnym stopniu. W każdej klasie, obejmującej uczniów o co najmniej dwóch rodzajach niepełnosprawności, z nauczycielem przedmiotu współpracuje pedagog specjalny.

Stworzenie odpowiednich warunków integracji społecznej dla dzieci niepełnosprawnych wymaga wielu zabiegów natury organizacyjnej, technicznej, dydaktycznej, opiekuńczo-wychowawczej i socjalnej. Jednak wysoce humanitarne wartości integracji niepełnosprawnych ze zdrowymi sprawiają, że mimo złożoności warunków jego pomyślności staje się ona coraz bardziej uznawana i upowszechniana.

 

Opracowanie: mgr Renata Sanocka

Wyświetleń: 2118