AWANS INFORMACJE Dla nauczyciela Dla ucznia LOGOWANIE


Katalog

Marzena Gadziała
Historia, Referaty

Metody aktywizujące na zajęciach koła historycznego

- n +

Metody aktywizujące na zajęciach koła historycznego

(Referat opracowany w ramach WDN)

W poniższym referacie pragnę podzielić się z koleżankami z Zespołu Przedmiotowego Nauczycieli historii i geografii swoimi doświadczeniami, związanymi z pracą metodami aktywizującymi na zajęciach koła historycznego. Postanowiłam poruszyć tę sprawę, ponieważ współczesna dydaktyka podkreśla potrzebę kształcenia wielostronnego, polegającego na łączeniu w trakcie zajęć z uczniami elementów metod podających, poszukujących, waloryzujących i praktycznych.

Szczególnie istotne wydaje się ograniczenie metod podających na rzecz tych, które wymagają od ucznia samodzielnego rozwiązywania problemów oraz umiejętności poszukiwania informacji. Metody poszukujące pobudzają intelektualną aktywność uczniów oraz umożliwiają właściwe przygotowanie ich do rozwiązania pisemnych testów maturalnych z historii.

Biorąc pod uwagę ogólne standardy wymagań egzaminacyjnych, pragnę zauważyć, że metody aktywizujące są równie przydatne w przygotowaniu uczniów do egzaminów maturalnych z innych przedmiotów np. z geografii.

Uczniowie pragnący zdawać pisemny egzamin maturalny z historii w 2005 roku, wyrazili chęć udziału w dodatkowych zajęciach, w trakcie których mogliby poszerzyć swe wiadomości oraz rozwijać i utrwalać umiejętności historyczne.

W celu realizacji tych zadań zaproponowałam młodzieży następujące aktywne metody i techniki kształcenia:
- analizę tekstów źródłowych oraz map
- drzewko decyzyjne
- wypełnianie oraz analizowanie mapek konturowych
- pracę ze źródłami ikonograficznymi, statystycznymi i tablicami genealogicznymi zawartymi w przykładowych tekstach maturalnych z historii
- filmy edukacyjne
- dyskusję.

Biorąc pod uwagę zawartość przykładowych testów maturalnych, można stwierdzić, że praca ze źródłami pisanymi ma szczególne znaczenie. Pełnią one różnorodne funkcje np. informacyjną, ilustracyjną i weryfikującą. Mogą służyć do doskonalenia umiejętności łączenia informacji z kilku źródeł, porównywania, oceny wiarygodności, formułowania prostych hipotez oraz wniosków. Praca ze źródłami pisanymi polega na ich czytaniu, analizowaniu oraz interpretowaniu. Na zajęciach koła historycznego staramy się analizować teksty źródłowe w oparciu o następujące etapy:
1. Określenie typu i rodzaju źródła, jego pochodzenia oraz autora.
2. Umieszczenie źródła we właściwym kontekście historycznym.
3. Wyjaśnienie terminów i pojęć historycznych.
4. Ocena przydatności tekstu źródłowego do rozwiązania określonego problemu.
5. Analiza treści tekstu pod kątem wybranego problemu.
6. Ustalenie adresata tekstu źródłowego.
7. Ocena wiarygodności źródła.
8. Porównanie wyników analizy z ustaleniami nauki (podręcznik, literatura naukowa)
9. Sformułowanie wniosków.

Przy wyborze źródła kierujemy się celami konkretnych zajęć, możliwościami uczniów, poziomem ich wiedzy i umiejętności.

Podczas pracy bardzo pomocne są dla nas ćwiczenia dotyczące poszczególnych tekstów źródłowych. Poza tym analizujemy krótsze teksty, znajdujące się w przykładowych testach maturalnych.

Kształtowanie pojęcia czasoprzestrzeni jest równie istotne we współczesnej edukacji historycznej, dlatego poświęcamy temu wiele uwagi na naszych zajęciach.
Chodzi tu o określenie punktu przestrzennego faktu, wydarzenia lub zjawiska oraz wskazanie na jego umiejscowienie w czasie. Osiągnięcie tego celu umożliwia nam systematyczna praca z mapami ściennymi, w atlasie oraz konturowymi.
Mapki konturowe analizujemy w specjalnych zeszytach ćwiczeń. Natomiast w atlasach staramy się np. prześledzić zmiany w kształcie terytorialnym państwa polskiego na przestrzeni dziejów tzn. od X wieku do czasów współczesnych.

W celu pobudzenia myślenia uczniów wykorzystujemy również metodę o nazwie drzewko decyzyjne. Metoda ta pozwala uświadomić uczniom, że każda decyzja powoduje określone pozytywne lub negatywne skutki. Uczy zatem przewidywania konsekwencji postępowania i ponoszenia za nie odpowiedzialności. Taka umiejętność świadomego podejmowania trafnych decyzji będzie potrzebna podczas wypełniania testów maturalnych. Jest ona również niezbędna w codziennym życiu. Drzewko decyzyjne wykorzystujemy do pracy w grupach, co zmusza uczniów do większej aktywności i samodzielności. W ten sposób rozpatrywaliśmy np. takie sytuacje wymagające podjęcia decyzji jak: "Mieszko I podejmuje decyzję o przyjęciu chrztu" oraz "Bolesław Krzywousty podejmuje decyzję o wprowadzeniu zasady senioratu w Polsce."

W przykładowych testach maturalnych znajdują się zadania polegające na analizie źródeł ikonograficznych, statystycznych oraz tablic genealogicznych. Na zajęciach koła historycznego uczniowie przyporządkowują ilustracjom odpowiednie nazwy. Są to np. wizerunki władców, zabytki architektoniczne lub dzieła grafiki.

Poza tym analizują różnorodne tablice genealogiczne, szczególnie dotyczące dynastii Piastów i Jagiellonów. Porównują zestawienia zawarte w tabelach i na ich podstawie starają się sformułować wnioski, wymagane w podanych poleceniach.

Swą wiedzę historyczną uczniowie mogą poszerzać i utrwalać dzięki filmom edukacyjnym wydawnictwa OPERON. Szczególnie przydatne są te, które przedstawiają rozwój kultury polskiej i europejskiej w poszczególnych epokach.

Czasem w trakcie zajęć dochodzi samoistnie do tzw. "burzy mózgów", kiedy ścierają się całkowicie różne koncepcje na określony temat. Podczas tej formy dyskusji zawsze przypominam uczniom, że należy powstrzymywać się od negatywnej oceny pomysłów innych i szanować prawo każdego do własnego zdania.

Na zakończenie pragnę zaznaczyć, że bardzo często na początku zajęć pytam uczniów jaką metodą chcą pracować przy realizacji określonego tematu, ponieważ oni chętnie sami decydują się na określony sposób pracy. Przy wyborze konkretnej metody bierzemy pod uwagę temat zajęć, przygotowanie uczniów do nich oraz posiadane środki dydaktyczne.


LITERATURA:

1.Katarzyna Błachowska, Katarzyna Zielińska, Historia. Zakres podstawowy i rozszerzony. Zadania, testy, arkusze egzaminacyjne, WSiP, Warszawa 2004.
2. Zofia T. Kozłowska, Irena Unger, Piotr Unger, Stanisław Zając, Program nauczania historii dla liceum ogólnokształcącego, liceum profilowanego i technikum, SOP, Toruń 2003.
3. K. Rau, E. Ziętkiewicz, Jak aktywizować uczniów. Burza mózgów i inne techniki w edukacji, Poznań 2000.
4. M. Taraszkiewicz, Jak uczyć lepiej? Czyli refleksyjny praktyk w działaniu, Warszawa 1996.
 

Opracowanie: mgr Marzena Gadziała

Zgłoś błąd    Wyświetleń: 1685


Uwaga! Wszystkie materiały opublikowane na stronach Profesor.pl są chronione prawem autorskim, publikowanie bez pisemnej zgody firmy Edgard zabronione.


BAROMETR


1 2 3 4 5 6  
Oceń artukuł!



Ilość głosów: 0

Serwis internetowy, z którego korzystasz, używa plików cookies. Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, poprawy jakości świadczonych usług w tym dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do Twoich indywidualnych potrzeb). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do Internetu oraz w Polityce prywatności plików cookies.
Dowiedz się więcej.