Scenariusz zajęć z przyrody w klasie V - rośliny nasienne

Scenariusz zajęć z przyrody w klasie V

Temat: Budowa i rola korzenia.

Hasło programowe: Rośliny nasienne.

Zakres treści: budowa rośliny nasiennej; funkcje korzenia -podstawowe i dodatkowe; systemy korzeniowe; budowa zewnętrzna korzenia.

Cele operacyjne:
Uczeń potrafi:
- nazwać, wskazać i narysować części rośliny nasiennej,
- prowadzić obserwację hodowli fasoli (hodowla zadana uczniom 3 tygodnie wcześniej),
- wnioskować z doświadczenia,
- określić rolę korzenia,
- rozpoznawać i narysować systemy korzeniowe,
- wymienić przykłady roślin mające system palowy i wiązkowy,
- opisać i narysować budowę zewnętrzną korzenia,
- podać przykłady modyfikacji korzeni,
- podać przykłady roślin mające spichrzowe i czepne,
- wpływać na poprawę relacji w grupie i rozwiązywać ewentualne konflikty,
- rozwijać umiejętność współpracy w grupie.

Metody: obserwacja, hodowla, praca z tekstem, "mapa skojarzeń", "oceniamy naszą współpracę", dyskusja.

Formy pracy: indywidualna, grupowa, zbiorowa.

Środki dydaktyczne: arkusze papieru, mazaki, pineski, 2 hodowle fasoli, okazy roślin, podręcznik, instrukcja do pracy metodą "mapy skojarzeń", tabela ewaluacji, tabela pt.: "Budowa zewnętrzna korzenia", Przykładowa "mapa skojarzeń".

Czas realizacji: 1 godzina lekcyjna

TOK LEKCJI.

- FAZA WPROWADZAJĄCA

a) Sprawy organizacyjno-porządkowe.
b) Wprowadzenie.

Uczniowie obserwują przygotowane przez siebie hodowle fasoli. Zostały one przyniesione, omówione i ocenione na wcześniejszej lekcji, gdyż na tej nie wystarczyłoby czasu.

Na podstawie obserwacji wyróżniają i wskazują części rośliny nasiennej. Wykonują rysunek budowy zewnętrznej fasoli w zeszycie przedmiotowym wraz z opisem.

Uczniowie sprawdzają poprawność wykonania zadania w podręczniku str.99 ("Przyroda dla klasy piątej", wyd. Nowa Era: ").

Uwaga: Hodowle pozostają w klasie. Będą wykorzystane ponownie przy omawianiu zagadnień związanych z etapami rozwoju rośliny nasiennej.

- FAZA REALIZACJI

a) Nauczyciel wykorzystuje metodę" mapy skojarzeń "dla zdefiniowania i rozwinięcia zagadnień związanych z pojęciem" korzeń ". Nauczyciel wyjaśnia uczniom, na czym polega ta metoda i rozdaje instrukcję pracy.
b) nauczyciel dzieli klasę na 4-5 grup. Każda z nich otrzymuje arkusz papieru, kolorowe mazaki i pineski. Nauczyciel określa czas wykonania zadania (ok.10 minut) i zachęca uczniów do pracy. Uczniowie mogą korzystać z podręcznika.
c) Na forum klasy poszczególne grupy prezentują nakreślone" mapy skojarzeń ". Następnie tworzą jedną, wspólną, skorygowaną" mapę skojarzeń ".

- FAZA PODSUMOWUJĄCA

a) Na ławkach dla poszczególnych grup są rozłożone okazy roślin: koper, trawa, pietruszka, bluszcz (z ogrodu) oraz polecenia" Rozpoznaj systemy korzeniowe i określ funkcję korzenia ". 1-2 osoby prezentują rozwiązanie zadania.
b) Ocena pracy uczniów-grupowo i indywidualne.
c) Zadanie pracy domowej.

Nauczyciel zapisuje polecenie na tablicy i rozdaje tabelki dla uczniów.
Polecenie:" Uzupełnij tabelę dotyczącą budowy zewnętrznej korzenia i wklej ją do zeszytu.
d) Ewaluacja zajęć metodą "Oceniamy naszą współpracę". Uczniowie otrzymują tabelkę i zaznaczają indywidualnie, jak oceniają dzisiejszą lekcję.
e) Zakończenie zajęć.

Scenariusz zajęć z przyrody w klasie V

Temat: Poznajemy budowę łodygi i jej funkcje.

Hasło programowe: Rośliny nasienne.

Zakres treści: pojęcie pędu; podział pędów na nadziemne i podziemne; funkcje łodyg; typy łodyg i ich kształty; modyfikacje łodyg.

Cele operacyjne:
Uczeń potrafi:
- nazwać i rozpoznawać pędy nadziemne i podziemne,
- rozpoznać, wskazać i narysować pędy podziemne i podać przykłady roślin o takich pędach,
- wykonać doświadczenie, przeprowadzić obserwację i sformułować wnioski dotyczące funkcji łodyg,
- rozróżnić i dokonać podziału łodyg na zielne i zdrewniałe,
- podać modyfikacje łodyg,
- wyróżnić i rozpoznać kształty łodyg,
- posługiwać się lupą, lornetką,
- wykonać przekrój poprzeczny przez łodygę,
- pracować w grupie,
- uzupełniać tabele, schematy itp. w karcie pracy ucznia,
- odpowiednio zachowywać się na zajęciach,
- szanować otaczającą go przyrodę i dostrzegać jej piękno.

Metody:
- doświadczenie,
- obserwacja,
- dyskusja,
- elementy pogadanki, pokaz foliogramów,
- praca z podręcznikiem, tekstem źródłowym,
- instrukcja i karta pracy ucznia - praktyczne rozwiązywanie zadań.

Formy pracy:
- tablice graficzne: "Budowa zewnętrzna korzenia", "Systemy korzeniowe",
- naturalne okazy łodyg,
- tekst, podręcznik,
- grafoskop i foliogramy,
- lupy, żyletki, słoiczki z wodą zabarwioną atramentem z umieszczonymi roślinami (żonkil, tulipan, jasnota biała), kolorowe kółeczka (żółte, niebieskie, zielone, czerwone, brązowe)-które były przygotowane na poprzedniej lekcji.

Czas realizacji: 1 godzina lekcyjna.

TOK LEKCJI.

- FAZA WPROWADZAJACA

a) Sprawy organizacyjno-porządkowe.
b) Przypomnienie i powtórzenie wiadomości z lekcji poprzedniej (budowa, funkcje korzeni, systemy korzeniowe).
c) Zapis tematu lekcji na tablicy i zapoznanie uczniów z celem lekcji.
d) Przedstawienie uczniom zasad pracy na lekcji, praca w grupach.
e) dokonanie podziału klasy na 5 grup poprzez losowanie różnokolorowych kółeczek np. I-żółte, II-niebieskie, III-zielone, IV-czerwone, V-brązowe. Uczniowie zajmują swoje miejsca i wybierają lidera grupy.

- FAZA REALIZACJI

a) Na stołach uczniowskich znajdują się różne typy łodyg, słoiczki z wodą zabarwioną atramentem z tulipanem, żonkilem i jasnotą białą, lupy, żyletki.

Poszczególne grupy otrzymują: fragment tekstu, instrukcję pracy oraz indywidualne karty pracy ucznia, które wklejają po lekcji do zeszytu. Uczniowie czytają instrukcję z zadaniami, tekst, rozwiązują poszczególne zadania i wpisują ustalone przez grupę odpowiedzi w swoich kartach pracy ucznia.
b) Liderzy prezentują wyniki pracy grupy. Każda grupa przedstawia rozwiązanie jednego zadania (było 5 zadań), a inne sprawdzają poprawność przedstawionego rozwiązania i dokonują samokontroli swoich kart pracy.
c) Nauczyciel pokazuje i omawia foliogramy z przekształceniami łodyg (płożąca, wijąca, spichrzowa), co ma pomóc w wykonaniu pracy domowej przez ucznia.

- FAZA PODSUMOWUJĄCA

a) Ocena pracy uczniów w grupach (poprawność, estetyka miejsca pracy, zachowanie itp.).
b) Rozdanie kartek z ćwiczeniem podsumowującym pracę na lekcji (dla każdego z uczniów). Uczniowie rozwiązują i 1-2 osoby odczytują swoje rozwiązania.
c) Zadanie pracy domowej.
d) Nauczyciel zapisuje polecenie na tablicy: "Podaj przykłady przekształceń łodygi i określ ich funkcje".
e) Zakończenie lekcji.

Scenariusz zajęć z przyrody w klasie V

Temat: Budowa i rola liści.

Hasło programowe: Rośliny nasienne.

Zakres treści: morfologia liścia; kształty blaszek liściowych; liście pojedyncze i złożone; typy ulistnienia; podstawowe funkcje liści: fotosynteza, wymiana gazowa, parowanie; rola aparatów szparkowych; modyfikacje liści.

Cele operacyjne:
Uczeń potrafi:
- opisać i naszkicować budowę zewnętrzną liścia,
- wyjaśnić różnicę między liściem pojedynczym i złożonym i podać przykłady roślin o takich liściach,
- rozróżnić, narysować i nazwać kształty blaszek liściowych,
- wymienić i rozpoznać typy ulistnienia,
- przedstawić i wyjaśnić procesy zachodzące w liściach (fotosynteza, wymiana gazowa, parowanie),
- korzystać z atlasów, albumów roślin,
- wskazać rośliny o liściach przekształconych w igły, kolce, wąsy, liście spichrzowe,
- przedstawić rolę zieleni dla zdrowia psychicznego i fizycznego,
- szanować zieleń wokół szkoły i miejsca zamieszkania,
- stosować się do poleceń zawartych w instrukcjach.

Metody: obserwacja terenowa (wycieczka do parku), pogadanka, praca z książką, dyskusja, "burza mózgów", pokaz.

Formy pracy: indywidualna, grupowa.

Środki dydaktyczne: okazy naturalne roślin parkowych i ogrodowych (liście), okazy zielnikowe, rośliny doniczkowe w gabinecie, plansza pt.: "Budowa wewnętrzna liścia", podręcznik, karta pracy ucznia, atlasy roślin, instrukcja pracy, fazogramy, grafoskop, woreczki na liście.

Czas realizacji: 2 godziny lekcyjne.

TOK LEKCJI.

- FAZA WPROWADZAJĄCA

a) Sprawy organizacyjno-porządkowe.
b) Wprowadzenie do tematu poprzez powtórzenie wiadomości o budowie i roli dotychczas poznanych organów roślin nasiennych (korzeń, łodyga).
c) zapoznanie uczniów z formą i celami zajęć, które będą trwały 2 godziny lekcyjne. Podanie i zapis tematu.
d) omówienie zasad zachowania się w terenie.
e) podział uczniów na grupy (np. odliczają do 5) i wybór liderów grupy.

- FAZA REALIZACJI

a) Pogadanka i wyjaśnienie przez nauczyciela na podstawie fazogramów charakterystycznych cech budowy zewnętrznej liścia, pokazanie kształtów blaszek liściowych, typów ulistnienia, modyfikacji liści.
b) Nauczyciel stawia pytanie: "Jaką rolę pełni zieleń - przyroda dla zdrowia psychicznego i fizycznego człowieka?". Uczniowie stosując metodę "burzy mózgów" podają skojarzenia (w grupach) związane z zadanym pytaniem. Później analizują zgłoszone pomysły, dokonują selekcji i najtrafniejsze odpowiedzi zapisują w zeszycie.
c) Każda grupa otrzymuje instrukcję pracy, a każdy uczeń kartę pracy.
d) Wyjście do parku miejskiego i realizacja zadań w grupach.

- FAZA PODSUMOWUJĄCA

a) Podsumowanie tematu w formie rozwiązania zadań w karcie pracy (po powrocie):
- uczniowie korzystają z podręcznika "Przyroda dla klasy piątej", atlasów, albumów roślin, zebranych liści,
- dokonują obserwacji okazów zielnikowych i roślin doniczkowych w gabinecie (grubosz drzewiasty, zielistka, echinokaktus, skrzydłokwiat).
b) Sprawdzenie rozwiązania zadań w karcie pracy ucznia. Prezentacja wyników przez liderów grup.
c) Rozmowa podsumowująca z uczniami:
- wskazanie na planszy "Budowa zewnętrzna liścia" elementów budowy liścia,
- jaki jest związek budowy liścia z funkcją jaka pełni? Uczniowie podają przykłady,
- dlaczego musimy dbać o zieleń wokół nas?
d) Ocena pracy uczniów.
f) Ewaluacja wyników pracy. Uczniowie wypełniają anonimowo karty ewaluacyjne dla potrzeb nauczyciela.
f) Zakończenia zajęć.
 

Opracowanie: Beata Fudali

Wyświetleń: 8700