AWANS INFORMACJE FORUM Dla nauczyciela Dla ucznia LOGOWANIE


Katalog

Elżbieta Prokop
Edukacja europejska, Artykuły

Struktury Unii Europejskiej - Trybunał Obrachunkowy

- n +

Struktury Unii Europejskiej - Trybunał Obrachunkowy

Trybunał Obrachunkowy jest jedną z sześciu głównych instytucji Unii Europejskiej, najmłodszą i jednocześnie najmniej znaną. Celem tej pracy jest omówienie podstaw prawnych funkcjonowania Trybunału, jego składu, struktury, zadań oraz sposobów ich realizacji. Zwrócona zostanie także uwaga na rolę Trybunału.

Trybunał Obrachunkowy (zwany też Trybunałem Audytorów i Trybunałem Rewidentów Księgowych) został utworzony na mocy artykułu 28 traktatu brukselskiego z 22 lipca 1975 r. decyzją Rady Unii z dnia 18 października 1977 r.[1] zastępując wcześniejszy Trybunał Audytowy. [2] Początkowo traktowany był jako jeden z organów pomocniczych Unii. Do rangi jednej z głównych instytucji wyniesiony został przez Traktat z Maastricht, [3] co znalazło potwierdzenie w decyzjach Traktatu nicejskiego.[4] Siedzibą Trybunału jest Luksemburg,[5] a jego główne zadanie to pomoc Parlamentowi Europejskiemu i Radzie w wykonywaniu ich funkcji kontroli wykonania budżetu. Sprawozdania Trybunału są brane pod uwagę przez Parlament przy udzielaniu absolutorium Komisji. [6]

Poczynając od 1 maja 1995 r. w skład Trybunału wchodzi 15 członków.[7] Traktat nicejski określił, że w skład Trybunału wchodzi po jednym obywatelu z każdego z państw członkowskich. Członkowie Trybunału powoływani są na sześcioletnią odnawialną kadencję. Decyzję w sprawie wyboru członków Trybunału podejmuje Rada działając kwalifikowana większością głosów, po zasięgnięciu opinii Parlamentu, przy czym lista kandydatów jest ustalana na podstawie propozycji każdego z państw członkowskich. Członkowie Trybunału wybierają ze swojego grona Prezesa na kadencję trzyletnią, z zastrzeżeniem, że wybór może być odnowiony. [8] Pierwszym Prezesem Trybunału był sir Norman Price z Wielkiej Brytanii, od 2002 r. jest nim Hiszpan Juan Manuel Fabra Valles. [9]

Kryteria, jakie powinni spełniać członkowie Trybunału, to kompetencja i niezależność. Są oni wybierani spośród osób, które w swoich krajach wchodzą lub wchodziły w skład zewnętrznych organów kontrolnych bądź posiadają odpowiednie kwalifikacje do zajmowania stanowiska audytora. Jako niezależni funkcjonariusze Unii powinni wykonywać swoje obowiązki kierując się interesem Wspólnoty i nie szukając lub przyjmując instrukcji od swoich rządów lub innych organów. Na czas pełnienia funkcji członka Trybunału nie powinni angażować się w żadną inną działalność. Członkowie Trybunału mogą przestać pełnić swoja funkcję w wyniku zwykłej rotacji, śmierci, dobrowolnej rezygnacji lub dymisji orzeczonej przez Trybunał Sprawiedliwości na wniosek Trybunału Obrachunkowego. Warunki zatrudnienia Prezydenta i członków Trybunału, a zwłaszcza wynagrodzenie, określane są przez Radę kwalifikowaną większością głosów. Ponadto, członkowie Trybunału korzystają z takich samych przywilejów i immunitetów, jak sędziowie Trybunału Sprawiedliwości. [10]

Trybunał pracuje w ramach trzyosobowych grup audytowych. Pierwsza grupa monitoruje dochody i wydatki Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji dla Rolnictwa, grupa druga zajmuje się między innymi kontrolą Funduszu Spójności, badań naukowych i spraw społecznych. Trzecia grupa audytowa nadzoruje współpracę z krajami trzecimi oraz Europejski Fundusz Rozwoju, podczas gdy grupa czwarta monitoruje własne wydatki, wydatki Biura Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich, biur zagranicznych i delegacji w państwach trzecich, rozliczenia finansowe sektora bankowego, Euroatomu i Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali. Ponadto w strukturach Trybunału działają Grupa ADAR (Kontrola Raportów i Rozwoju) oraz Grupa DAS (do spraw Deklaracji Gwarancyjnych). [11]

Zgodnie z artykułem 248 Traktatu nicejskiego "Trybunał Obrachunkowy kontroluje rachunki wszystkich dochodów i wydatków Wspólnoty. Kontroluje również rachunki wszystkich dochodów i wydatków każdej z instytucji utworzonych przez Wspólnotę, o ile nie wyklucza tego akt założycielski." [12] Trybunał ocenia wiarygodność i rzetelność rachunków, jak również legalność zawieranych transakcji. Trybunał ocenia także, czy zarządzanie finansami Wspólnoty jest racjonalne, szczególną uwagę kierując na wykryte przez siebie przypadki nieprawidłowości. Kontrola wydatków jest przeprowadzana w oparciu o podjęte zobowiązania i rzeczywiście dokonane wypłaty, natomiast kontrola dochodów bierze pod uwagę płatności uznane za obowiązkowe oraz sumy, które w rzeczywistości zostały przekazane. [13] Kontrola przeprowadzana jest po zakończeniu roku obrachunkowego, ale może też być prowadzona na bieżąco. Jest to tak zwana "kontrola towarzysząca", która ma charakter nadzorujący.[14]

Trybunał wykonuje swoje obowiązki na miejscu oraz w siedzibach innych organów i instytucji zarządzających finansami Wspólnoty, w tym na terenie państw członkowskich i państw trzecich wykorzystujących fundusze Wspólnoty. [15] Wszystkie organy i instytucje Unii, jak również organy i instytucje państw członkowskich i państw trzecich mają obowiązek dostarczania wszelkich niezbędnych dokumentów i informacji.[16] Aby zapewnić właściwą współpracę między Trybunałem Obrachunkowym a podobnymi instytucjami w krajach członkowskich, Traktat nicejski powołał do życia Komitet Kontaktowy, w skład którego wchodzą prezesi trybunałów obrachunkowych tych państw. [17] Podobny Komitet, skupiający przewodniczących trybunałów obrachunkowych z państw Europy Środkowo-Wschodniej, powstał w 1998 r. jako rezultat spotkania prezesów trybunałów tych państw i Prezesa Europejskiego Trybunału Obrachunkowego. Ponadto powołano dwie Grupy Robocze. Przewodniczącym jednej z nich został Prezes Najwyższej Izby Kontroli. Komitet Kontaktowy spotyka się raz w roku. Inna formą współpracy między tymi instytucjami są szkolenia organizowane przez Trybunał Obrachunkowy. Ponadto, od 1999 r. pracownicy trybunałów z krajów tej części Europy uczestniczą w kilkumiesięcznych stażach w Luksemburgu.[18]

Najważniejszym obowiązkiem Trybunału jest sporządzanie rocznego sprawozdania "po zamknięciu każdego roku budżetowego. Sprawozdanie to jest przedkładane innym organom Wspólnoty i publikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej razem z odpowiedziami tych organów na uwagi Trybunału Obrachunkowego." [19] Sprawozdanie te, podobnie jak inne sprawozdania i opinie, przyjmowane są większością głosów, przy czym Trybunał może tworzyć izby dla przyjęcia określonego rodzaju sprawozdań.[20]

Trybunał ma również prawo do sporządzania specyficznych rocznych raportów z kontroli sprawozdań finansowych instytucji, fundacji, agencji i centrów powołanych przez Unię, specjalnych sprawozdań na temat działań podejmowanych przez instytucje i organy Wspólnoty oraz opinii, będących odpowiedziami na pytania lub oceną propozycji aktów prawnych przygotowywanych przez odpowiednie instytucje Unii. Wszystkie te dokumenty, wraz z odpowiedziami organów, których działalności dotyczyły, są również publikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. [21]

W roku 2003 Trybunał, poza sporządzeniem sprawozdania rocznego, przygotował i opublikował 15 specyficznych raportów rocznych (Specific Annual Reports), 13 specjalnych sprawozdań (Special Reports) oraz 9 opinii (Opinions). Specyficzne sprawozdania roczne dotyczyły takich instytucji, jak Europejska Agencja Środowiska, Europejska Agencja do spraw Bezpieczeństwa i Higieny Pracy, Europejskie Centrum do spraw Rozwoju Szkolnictwa Zawodowego oraz Europejskie Centrum Monitorowania Rasizmu i Ksenofobii. Specjalne sprawozdania odnosiły się min do efektywności działań Komisji w sprawie pomocy ubogim w Indiach, wykorzystania Funduszy PHARE i ISPA w krajach kandydujących oraz wykorzystania środków na rozwój terenów wiejskich.[22]

Chociaż Trybunał Obrachunkowy nie jest organem jurysdykcyjnym i nie ma prawnych kompetencji do przymusowego realizowania swoich uprawnień kontrolnych lub nakładania kar za uchybienia prawne, organy Unii przywiązują dużą wagę do jego sprawozdań i opinii, a sugestie Trybunału są z reguły wprowadzane w życie, zwłaszcza w dziedzinie polityki rolnej i - rzadziej - zagadnień finansowych. [23] Oceniając rolę Trybunału, Harris [24] podkreśla, że jego sprawozdania mówią opinii publicznej więcej o działalności Wspólnoty i wydatkowaniu wspólnych funduszy niż jakikolwiek inny raport. Zwracając uwagę na finansowe i inne nieprawidłowości w funkcjonowaniu Wspólnoty, Trybunał wskazuje kierunki reform, zaś poprzez ujawnianie przykładów defraudacji środków unijnych, zapobiega podobnym praktykom w przyszłości.

Publicyści i naukowcy zgodni są co do tego, że wraz ze wzrostem procesów integracyjnych wewnątrz Unii oraz wobec narastających tendencji do ukształtowania Unii na wzór państwa, znaczenie takich instytucji jak Trybunał Obrachunkowy będzie wzrastało. Zwiększone wydatki publiczne i coraz większe zagrożenie oszustwami i nadużyciami finansowymi stworzy zapotrzebowanie opinii publicznej na rzetelną i wiarygodną informację o stanie finansów Wspólnoty. Tej informacji będzie mógł dostarczyć Trybunał Obrachunkowy, tym samym poprzez swoją działalność przyczyniając się do akceptacji Unii. [25]

Bibliografia
Ciamaga L., Latoszek E., Michałowska-Gorywoda K., L. Oręziak, Teichman E., Unia Europejska, Warszawa 2000
Europejski Trybunał Obrachunkowy, http://www.nik.gov.pl/wspolpraca_m/str_eto_ue.html
Harris B., Constitutional Law of the European Union, http://www.ipmall.fpk.edu/hosted_resources/harris_conlaw/cleu-20.pdf, 1995
Leonard D., Przewodnik po Unii Europejskiej, Warszawa 1998
Reports and Opinions of the Court of Auditors, http://www.eca.eu.int/EN/reports_opinions.htm
Ruszkowski J., Górnicz E., Żurek M., Leksykon integracji europejskiej, wyd. 3, Warszawa 2003
Ruszkowski J. (red.), Unia Europejska. Wybór materiałów, pomocy i źródeł, Szczecin 2001
Weidenfeld W., Wessels W., Europa od A do Z. Podręcznik integracji europejskiej, wyd. 3, Gliwice 1999

Przypisy:
1. L. Ciamaga, E. Latoszek, K. Michałowska-Gorywoda, L. Oręziak, E. Teichman, Unia Europejska, Warszawa 2000, s. 94
2. D. Leonard, Przewodnik po Unii Europejskiej, Warszawa 1998, s. 92
3. W. Weidenfeld, W. Wessels, Europa od A do Z. Podręcznik integracji europejskiej, wyd. 3, Gliwice 1999, s. 95
4. J. Ruszkowski (red.), Unia Europejska. Wybór materiałów, pomocy i źródeł. Szczecin 2001, s. 268-269
5. W. Weidenfeld, W. Wessels, op. cit., s. 94
6. J. Ruszkowski, E. Górnicz, M. Żurek, Leksykon integracji europejskiej, wyd. 3, Warszawa 2003, s. 375
7. L. Ciamaga, E. Latoszek, K. Michałowska-Gorywoda, L. Oręziak, E. Teichman, op. cit., s. 94
8. J. Ruszkowski (red.), op. cit., s. 268-269
9. J. Ruszkowski, E. Górnicz, M. Żurek, op. cit., s. 482
10. B. Harris, Constitutional Law of the European Union, http://www.ipmall.fpk.edu/hosted_resources/harris_conlaw/cleu-20pdf, 1995
11. J. Ruszkowski, E. Górnicz, M. Żurek, op. cit., s. 373-374
12. cyt. za: J. Ruszkowski (red.), op. cit., s. 269
13. B. Harris, op. cit.
14. W. Weidenfeld, W. Wessels, op. cit., s. 95
15. B. Harris, op. cit.
16. W. Weidenfeld, W. Wessels, op. cit., s. 95
17. J. Ruszkowski, E. Górnicz, M. Żurek, op. cit., s. 374
18. Europejski Trybunał Obrachunkowy, http://www.nik.gov.pl/wspolpraca_m/str_eto_ue.html
19. cyt. za: J. Ruszkowski (red.), op. cit., s. 269
20. J. Ruszkowski, op. cit., s. 269
21. B. Harris, op. cit.
22. Reports and Opinions of the Court of Auditors, http://www.eca.eu.int/EN/repotrs_opinions.htm
23. zob.: J. Ruszkowski, E. Górnicz, M. Żurek, op. cit., s. 375: W. Weidenfeld, W. Wessels, op. cit., s. 94, 96; D. Leonard, op. cit., s. 92
24. B. Harris, op. cit.
25. W. Weidenfeld, W. Wessels, op. cit., s. 96

Opracowanie: Elżbieta Prokop
Płoty

Zgłoś błąd    Wyświetleń: 1168


Uwaga! Wszystkie materiały opublikowane na stronach Profesor.pl są chronione prawem autorskim, publikowanie bez pisemnej zgody firmy Edgard zabronione.


BAROMETR


1 2 3 4 5 6  
Średnia ocena: 5



Ilość głosów: 1

Serwis internetowy, z którego korzystasz, używa plików cookies. Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, poprawy jakości świadczonych usług w tym dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do Twoich indywidualnych potrzeb). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do Internetu oraz w Polityce prywatności plików cookies.
Dowiedz się więcej.