Katalog

Beata Danuta Kaniowska
Muzyka, Artykuły

Muzyka, taniec, malowanie i "dźwięki fantazji" w mojej bibliotece...

- n +

Muzyka, taniec, malowanie i "dźwięki fantazji" w mojej bibliotece...
Artykuł

Muzyka, taniec, malowanie i "dźwięki fantazji" w mojej bibliotece...

We współczesnej szkole, bez względu na typ i jej poziom organizacyjny, rola szczególna przypada bibliotece szkolnej. Stosowane przez nauczycieli - bibliotekarzy metody pracy powinny sprzyjać jak najlepszemu przekazowi informacji. Rola bibliotekarzy ciągle się zmienia. Obecnie oczekuje się od nich większego kontaktu z dziećmi i młodzieżą. Coraz częściej mówi się o marketingu w bibliotece czyli wychodzeniu nauczycieli - bibliotekarzy poza swoją pracownię do nauczycieli i uczniów, a także poza mury szkoły, aby biblioteka i szkoła mogły zaistnieć w środowisku lokalnym. Nauczyciele - bibliotekarze powinni czynnie współpracować z samorządami, różnymi instytucjami kultury i innymi szkołami.

Wychodząc naprzeciw tym oczekiwaniom postanowiłam zrealizować wieczór poetycko-muzyczny poświęcony najwybitniejszemu kompozytorowi polskiemu Fryderykowi Chopinowi. Wieczór ten składał się z wielu elementów artystycznych: muzyki żywej i mechanicznej, wystroju sceny i sali, dzięki czemu widzowie odczuwali jakby znajdowali się we wnętrzu całego spektaklu. Dużą rolę odgrywały też światła na scenie oraz świeczniki przypominające epokę kompozytora. Spektakl nie byłby możliwy bez współpracy pedagogów ze szkoły muzycznej, ich uczniów, a także absolwentów tej szkoły.

W bieżącym roku szkolnym jestem inicjatorką spotkań dla dzieci przedszkolnych i dzieci z młodszych klas szkoły podstawowej, z którymi prowadzę zajęcia w auli szkoły muzycznej. Zajęcia są zróżnicowane tematycznie w zależności od grupy wiekowej. Dzieci poznają instrumenty, uczą się piosenek, tańców integracyjnych, malując przelewają swoje emocje na papier. Podczas gier interakcyjnych uczą się wzajemnego oddziaływania i współpracy w grupie. Pracuję z dziećmi metodami aktywnymi, dzięki którym mogą one osiągnąć takie skutki jak rozwój indywidualny oraz więź w grupie. Praca metodami aktywnymi staje się impulsem rozwoju całego człowieka. Poza tym w trakcie takiej pracy budzą się w uczestnikach pozytywne emocje, stwarzające atmosferę zaangażowania, radości i współpracy. Jeśli pomagamy dzieciom przeżywać pozytywne emocje to pomagamy im w indywidualnym rozwoju. Skuteczność metod aktywizujących zależy od zaangażowania nauczyciela, od utrzymania porządku podczas zajęć oraz od stworzenia właściwego otoczenia. Istotę metod aktywizujących dobrze ujmuje myśl Konfucjusza "powiedz mi, a zapomnę, pokaż a zapamiętam, pozwól wziąć udział, a zrozumiem". Metody te są impulsem wpływającym na cały system pracy dydaktycznej.

Gry interakcyjne, a także zabawa dźwiękami w odróżnieniu od konwencjonalnych metod, uczą dziecko zrozumieć istotę zagadnienia, uwzględniają całego uczącego się, jego myśli i uczucia. Oddziaływują na jego wiedzę, a szczególnie stymulują jego chęć do zabawy. Dają mu możliwość sprawdzenia rozwoju, integracji posiadanych już zdolności i umiejętności. Gry i zabawy interakcyjne rozwijają u dziecka społeczne zdolności. W grach uwzględniona zostaje naturalna zdolność dzieci do konstruktywnej współpracy. Większe grupy mogą szybciej wypracować duże poczucie wartości u dziecka. Dziecko może w bardziej świadomy sposób skoncentrować się na różnych dźwiękach. Uczy się je przeżywać w różnych sytuacjach. Ponadto dziecko uzmysławia sobie, co znaczą dla niego emocjonalnie poszczególne dźwięki.

Zabawa "dźwięki fantazji" jaką zastosowałam w spotkaniu z dziećmi wspomaga aktywny proces postrzegania i wykorzystywania różnych możliwości percepcji dzieci. Uczą się one jak należy się koncentrować na słuchaniu muzyki. Równocześnie mogą wyćwiczyć poruszanie się w obszarze swojej wyobraźni za pomocą muzycznych impulsów. Mogą też uświadomić sobie sprawy zepchnięte do najgłębszej podświadomości i potraktować je jako pierwszoplanowe problemy do rozwiązania. W tym muzycznym doświadczeniu "na fantazję" mogą wziąć udział dzieci, które zwykle potrafią skoncentrować się w swoich myślach na pewnych czynnościach i działaniach (czyli potrafią usłyszeć w swojej wyobraźni: rżenie konia, gwizd lokomotywy itp.). Dzieci te osiągają najlepsze rezultaty. Dla mniej efektywnych dzieci ważnym byłoby powtarzanie dość często tego lub podobnego eksperymentu. Muszą one bowiem nauczyć się odprężać wewnętrznie. Świat, który nas otacza, bezustannie wytwarza różne efekty dźwiękowe. Cały ten świat dźwięków jest tłem naszego codziennego życia. Zmienność nasilenia dźwięków czy efektu akustycznego towarzyszy nam bezustannie, często wręcz przeszkadza w codziennym życiu. Kierowanie uwagi uczniów na słyszenie różnic dynamicznych dźwięków w otoczeniu i w muzyce przyczynia się do pogłębienia ich wrażliwości na ten ważny element wszelkich zjawisk akustycznych. Z wielu elementów muzycznych jak: rytm, tempo, artykulacja dostrzegłam, że dzieci w sposób szczególny reaguję na zmianę barwy instrumentu. To barwa wpływa najbardziej na wrażliwość dziecka i jego wyobraźnię ("dźwięki fantazji"). Dzięki barwie dzieci potrafią w wyobraźni odróżnić rżenie od gwizdu. Ważnym również spostrzeżeniem jest to, iż przy odtwarzaniu utworów muzyki klasycznej takich jak: "Taniec z szablami" z baletu "Gajane" Arama Chaczaturiana oraz "Lotu trzmiela " z opery "Legenda o carze Sułtanie" Rymskiego-Korsakowa dzieci same, bez niczyjej podpowiedzi bardzo spontanicznie reagowały na muzykę, gestami pokazując "walkę" i "lot".

Tańce grupowe jakich dzieci się uczą na moich spotkaniach mają beztroski i radosny nastrój, zarówno kroki jak i sposób poruszania się w tańcu są bardzo łatwe. Nie muszą one być wyćwiczone w sposób doskonały, przeciwnie - trochę chaotyczności zwiększa jeszcze przyjemność tańczenia. Nie istnieje podział ról na męskie i żeńskie i tym różnią się od tańców ludowych.

Tańce powodują ożywienie i zintegrowanie z grupą dzieci czujących się w niej niepewnie, a także rozładowanie obaw i pokonanie zmęczenia. Podczas tańców grupowych nie istnieje wytłumaczenie - ja nie umiem tańczyć. Tańczą wszyscy członkowie grupy. Ewentualne potknięcia poprawiają tyko atmosferę. Tańce pomagają nawiązywać kontakty z innymi osobami.

Zajęcia kończą się zawsze rysowaniem tego co dzieci czuły podczas spotkania ze mną oraz tego, co im się podobało. Jest to jeden ze sposobów wyciszenia grupy i informacji zwrotnej dla prowadzącego.

Dziękuję dyrekcji i nauczycielom Przedszkola nr 3 oraz Przedszkola nr 1, a także Paniom: Teresie Ogar i Beacie Sobczak ze Szkoły Podstawowej nr 1 za wzięcie udziału w zajęciach wraz z uczniami. Bardzo serdecznie zachęcam nauczycieli i uczniów innych szkół podstawowych i przedszkoli, aby tego typu zajęcia organizować przy pomocy nauczycieli-bibliotekarzy oraz innych chętnych osób.

Opracowanie: mgr Beata Danuta Kaniowska

Wyświetleń: 1222


Uwaga! Wszystkie materiały opublikowane na stronach Profesor.pl są chronione prawem autorskim, publikowanie bez pisemnej zgody firmy Edgard zabronione.