Obszary zagrożeń na terenie współczesnej szkoły

Budynek szkoły, jego wyposażenie i otoczenie spełniają doniosłą rolę w zapewnieniu uczniom właściwych warunków rozwoju i pracy.

"Teren szkoły to wnętrze budynku, w którym mieści się szkoła, jak również obszar przyległy do budynku z całą pozostałą infrastrukturą należącą do niej, ograniczony ogrodzeniem lub widocznym oznakowaniem. O ile szkoła nie posiada wydzielonego obszaru zewnętrznego, terenem szkoły jest wnętrze budynku zajmowanego przez nią." [1]

Na zagrożenie wypadkowe mają wpływ trzy czynniki:
- materialno - techniczny T
- organizacyjny O
- ludzki L

Do czynnika materialno - technicznego zalicza się:
- materiały, tj. surowce półprodukty, materiały pomocnicze, opakowania itp.,
- teren zakładu, tj. składowiska, pomosty, kanały, rowy, nasypy, ogrodzenia itp.
- budynki, pomieszczenia i środowiska pracy, tj. elementy konstrukcyjne budynków, instalacje elektryczne, instalacje grzewcze, wentylacje, klimatyzacje, instalacje sanitarne, wszelkiego rodzaju zanieczyszczenia powietrza itp.,
- urządzenia techniczno - produkcyjne, tj. maszyny i urządzenia związane z procesami produkcyjnymi, remontem i konserwacją poszczególnych urządzeń, transportem oraz magazynowaniem.

W skład czynnika organizacyjnego wchodzą:
- organizacja pracy na stanowisku roboczym,
- organizacja produkcji,
- organizacja działalności BHP w zakładzie pracy.

Do czynnika ludzkiego zalicza się człowiek wraz z jego indywidualnymi cechami
w stosunku do wymagań na danym stanowisku roboczym, tj. anatomiczno - fizjologicznymi, psychicznymi (zdolność, zręczność, uwaga) oraz dotyczącymi jego kwalifikacji. [2]

Zasadniczy wpływ na stan bezpieczeństwa i higieny pracy, bezpiecznego życia i zdrowia w szkole mają dwa czynniki: materialny i ludzki. W oparciu o tradycję i utarte pojęcia przyjęło się, że mówiąc o BHP ma się na myśli w pierwszym rzędzie warunki materialne, a więc urządzenia i przybory higieniczno - sanitarne, pomieszczenia szkolne i ich wyposażenie, zabezpieczenie maszyn i innych urządzeń technicznych, odzież ochronna i sprzęt ochrony osobistej. "Źródłem zagrożenia mogą być różnego rodzaju niebezpieczne i szkodliwe czynniki występujące w środowisku pracy i nauki. Polska Norma PN-80/Z-08052 mająca zastosowanie przy projektowaniu i opracowywaniu normatywów, dokumentacji, aktów prawnych itp., klasyfikuje czynniki następująco:
- niebezpieczny czynnik występujący w procesie pracy - czynnik, którego oddziaływanie na pracującego prowadzi lub może prowadzić do urazu,
- szkodliwy czynnik występuje w środowisku pracy - czynnik, którego oddziaływanie na pracującego prowadzi lub może prowadzić do schorzenia." [3]

W nawet najlepiej urządzonych i zabezpieczonych miejscach szkoły mają miejsce wypadki spowodowane brakiem znajomości zasad i przepisów BHP zarówno przez uczniów, jak i nauczycieli. Wynikają one z niewłaściwych metod pracy, braku nadzoru itp., w zależności od wieku musi następować zróżnicowanie stopnia i form nadzoru nad uczniami przez nauczycieli, albowiem zagrożenia wynikają z psychiki dzieci i młodzieży w zbiorowisku szkolnym. Jest to tak zwany czynnik ludzki.

Uwzględnienie w pracy czynnika ludzkiego do którego zaliczamy między innymi takie sprawy jak kwalifikacje zawodowe, znajomości i zrozumienie zasad przepisów BHP, racjonalną organizację pracy, dyscyplinę pracy (nauki) - może zapewnić szkole wysoki poziom bezpieczeństwa i higieny pracy.

Redukcja zagrożeń w obiektach szkolnych jest działaniem trudnym. Najskuteczniej jest identyfikować i redukować zagrożenia na poziomie projektowania. Wtedy może ona objąć środki techniczne, proceduralne i zachowawcze. W rzeczywistości istniejącej infrastruktury i nie dofinansowania szkół, jedynie realne wydają się środki proceduralne
i zachowawcze, z których szczególnie zachowawcze odwołują się wprost do człowieka, jego zaangażowania, wiedzy, nawyków i świadomości. [4]

Przypisy:
1. M. Ganecki, Bezpieczeństwo i ochrona środowiska pracy w szkole, Warszawa 1999, s.31
2. A. Hansen, Bezpieczeństwo i higiena pracy, WSP, Warszawa 1997, s.138
3. F. Jucha, B. Bieś, Poradnik BHP dyrektora szkoły, MEN, Warszawa 1998, s. 27
4. M. Ganecki, Bezpieczeństwo i ochrona środowiska pracy w szkole, Warszawa 1999, s. 22
 

Opracowanie: Gabriela Poleszak

Wyświetleń: 2701