Program zajęć indywidualnych

Program zajęć indywidualnych zawiera cele edukacyjne i treści nauczania określone w Podstawie programowej kształcenia ogólnego, a także działania edukacyjne.

Ze względu na sytuację program ukierunkowany jest na osobę i potrzeby dziecka z porażeniem mózgowym, niedosłuchem obustronnym głębokiego stopnia i stwierdzonym upośledzeniem umysłowym lekkiego stopnia. Jest on wyznacznikiem rozwoju dziecka.

Zasadą programu jest: uczyć przez działanie z wykorzystaniem wiedzy dziecka o otaczającym świecie.

Jest to propozycja na dwa lata nauki. Nie wyklucza możliwości wprowadzania innych tematów, bardziej dostosowanych do sytuacji.

CELE EDUKACYJNE
1. Usprawnianie, korygowanie i kompensowanie zaburzonych funkcji dziecka oraz wspomaganie rozwoju jego zdolności i zainteresowań.
* zapewnienie poczucia bezpieczeństwa, akceptacji, życzliwości;
* wytworzenie pozytywnych relacji opartych na trosce, zaufaniu i wsparciu;
* budzenie wiary we własne możliwości, odkrywanie potencjalnych zdolności;
* dostosowanie działań edukacyjnych do aktualnej diagnozy psychologiczno-pedagogicznej dziecka;
* wyrównywanie szans dziecka poprzez prowadzenie ćwiczeń usprawniających;
* zachowanie zasady stopniowania trudności i indywidualizacji w procesie kształcenia umiejętności i nabywania wiedzy;
* wspieranie twórczego zaangażowania;
* wykorzystanie naturalnej aktywności dziecka w procesie kształcenia.
2. Kształtowanie umiejętności takich jak: słuchanie, mówienie, pisanie, czytanie, liczenie, obserwowanie, odtwarzanie i tworzenie:
* uczenie poprawnej wymowy i precyzyjnego wymawiania;
* wzbogacanie czynnego i biernego słownictwa;
* kształtowanie umiejętności obserwacji i logicznego myślenia;
* usprawnianie motoryki małej.
3. Kształtowanie umiejętności wchodzenia w interakcje społeczne:
* kształtowanie poczucia przynależności do społeczności szkolnej, regionalnej i do ojczyzny;
* uwrażliwienie na tradycje narodowe i poszanowanie języka ojczystego;
* rozwijanie potrzeby właściwego komunikowania się.
4. Uwrażliwianie na piękno środowiska przyrodniczego i kulturowego:
* kształtowanie właściwego stosunku do świata zwierząt i roślin;
* uświadomienie potrzeby dbania o środowisko naturalne;
* uświadomienie zmian wraz z rozwojem techniki;
* rozwijanie aktywności muzycznej;
* rozwijanie aktywności plastycznej.
5. Uświadomienie konieczności dbania o zdrowie, higienę i bezpieczeństwo:
* wyrabianie poprawnych nawyków higienicznych i żywieniowych;
* poszerzanie wiedzy na temat własnego ciała;
* uwrażliwienie na bezpieczeństwo i kształtowanie umiejętności unikania zagrożeń

OBSZARY ODDZIAŁYWANIA

Poszczególne obszary oddziaływania mają być realizowane łącznie w ramach nauczania całościowego. Powinny obejmować:
1. Zakres podstawowy służący utrwalaniu już posiadanej wiedzy zdobytej we wcześniejszych latach nauki. Transfer umiejętności do różnych, odmiennych sytuacji.
2. Zakres umiejętności niezbędnych do samodzielnego i niezależnego funkcjonowania ucznia w życiu codziennym na miarę jego indywidualnych możliwości.
3. Zakres działań służących rozwijaniu indywidualnych zdolności i zainteresowań.

1. Funkcjonowanie w środowisku

Głównym celem oddziaływania jest wyposażanie dziecka w takie umiejętności i sprawności, aby jak najlepiej było ono przygotowane do realizacji zadań życia codziennego.

W szczególności należy dążyć do:
* kształtowania umiejętności prostej samoobsługi,
- ćwiczenie sprawności samodzielnego chodzenia,
- ćwiczenie sprawności wchodzenia i schodzenia po schodach,
- spożywania pokarmów,
- ubierania się,
* wyrabianie umiejętności i nawyków związanych z higieną i kulturą osobistą,
- posiadanie nawyków higienicznych zwłaszcza mycia rąk,
- korzystanie z przyborów toaletowych,
- używanie chusteczek do nosa,
- pielęgnacja paznokci,
* wyrabiania umiejętności współżycia w grupie, w społeczności,
- reagowanie na własne imię i nazwisko,
- poznanie schematu własnego ciała
- identyfikacja z własną płcią,
- tradycje, obyczaje, uroczystości,
- barwy i symbole narodowe,
* wzmacnianie przynależności do własnej rodziny
- członkowie najbliższej rodziny,
- obowiązki i zwyczaje w rodzinie,
- obchody świąt rodzinnych,
- mieszkanie, dom rodzinny, wyposażenie,
- adres,
* wyrabianie umiejętności radzenia sobie w różnych sytuacjach, zadbania o swoje bezpieczeństwo,
- wychowanie komunikacyjne
- komunikacja i środki transportu,
- punkty usługowe,
- korzystanie z usług medycznych,
- ochrona organizmu przed różnymi szkodliwymi czynnikami,
- rekreacja i sport
* poznania środowiska społecznego i przyrodniczego,
- odbieranie kultury poprzez: książkę, prasę, radio, telewizję, kino, teatr, koncert, muzeum, wystawę,
- obserwowanie zjawisk przyrodniczych,
- uwrażliwianie na piękno przyrody,
- poszanowanie przyrody,
- rośliny ozdobne w klasie,
- drzewa i krzewy, ich cechy charakterystyczne,
- zwierzęta domowe i hodowlane,
- wartości odżywcze artykułów spożywczych, owoców i warzyw,
- rozpoznawanie produktów i owoców różnymi zmysłami,
- przygotowanie zwierząt do zimy,
- znaczenie wody,
- urządzenia techniczne,
- różne zawody,
- obserwowanie zmian zachodzących w przyrodzie, cechy charakterystyczne pór roku,
- wygląd ogrodu i w sadu,
- wygląd łąki i lasu,
* kształtowania umiejętności dokonywania prostych operacji umysłowych, takich jak: porównywanie, klasyfikowanie, uogólnianie, odnajdywanie związków przyczynowo-skutkowych,
- nazywanie rzeczy,
- formułowanie prostych zdań (na miarę możliwości dziecka),
- określanie przyczyn i skutków w opowiadaniu(na miarę możliwości dziecka),
- omawianie treści obrazu (na miarę możliwości dziecka),
- opowiadanie treści historyjek obrazkowych (na miarę możliwości dziecka),
* utrwalania elementarnych pojęć matematycznych, niezbędnych do funkcjonowania w środowisku,
- wskazywanie i nazywanie strony lewej i prawej, lewych i prawych kończyn,
- pojęcia góra-dół, za-przed, na pod, nisko, wysoko, w górze, na dole, przed, obok, między, daleko, blisko, wewnątrz, na zewnątrz itd. zastosowanie w praktyce,
- przeliczanie elementów,
- porównywanie liczebności dwóch zbiorów,
- odwzorowywanie zbiorów za pomocą prostych symboli,
- porządkowanie zbiorów według ich liczebności w kolejności wzrastającej i malejącej,
- rozkładanie danej liczby na składniki,
- dodawanie i odejmowanie w zakresie poznanej liczby, czytanie i pisanie cyfr,
- określanie długości, szerokości i wysokości przy pomocy narzędzi pomiarowych i naturalnych przyborów,
- mierzenie objętości (pojemności) za pomocą dowolnie obranej jednostki objętości,
- odczytywanie objętości na opakowaniach produktów,
- porównywanie ciężaru przedmiotów,
- rozpoznawanie i nazywanie figur geometrycznych (koło, kwadrat, trójkąt, prostokąt),
- rysowanie figur geometrycznych,
- układanie figur geometrycznych według podanego wzoru,
- poznanie monet i banknotów w zakresie dostępnym uczniowi,
- łatwe przykłady liczenia pieniędzy,
- rozwiązywanie łatwych zadań tekstowych,
- stosunki czasowe - dni tygodnia, miesięcy, pory roku, następstwa dni: dzisiaj, wczoraj, jutro, godziny, minuty na zegarze,
- odczytywanie godzin,
- kalendarz
* ćwiczenia czytania i pisania w zakresie możliwym do osiągnięcia,
- powtarzanie krótkich zdań,
- czytanie zdań wyrazowo-obrazkowych (na miarę możliwości dziecka),
- czytanie metodą wybraną przez nauczyciela (na miarę możliwości dziecka),
- odwzorowywanie, przepisywanie i samodzielne pisanie wyrazów, zdań i tekstów.

2. Plastyka

Najważniejszym celem obszaru oddziaływania są:
* rozwijanie wyobraźni i aktywności twórczej,
* kształtowanie umiejętności wyrażania swoich przeżyć i emocji za pomocą różnych środków wyrazu plastycznego,
* uwrażliwianie na piękno poprzez kontakt ze sztuka,
* rozwijanie uzdolnień plastycznych,
* rozwijanie aktywności twórczej poprzez
a) malowanie
b) rysowanie
c) modelowanie

Malowanie może być realizowane za pomocą różnych narzędzi i materiałów. Narzędziem malarskim może być np. własna dłoń, palce, pędzle różnej grubości i miękkości, gąbki, zwitki tkanin itp.

Malować można na papierze o zróżnicowanej wielkości i fakturze, na tkaninach, szkle, drewnie itp.

Do malowania można używać:
- farb kryjących, np. plakatówki, tempery, akryle;
- innych farb np. akwarele, farby olejne;
- tuszów i atramentów;
- pasty do zębów;

Rysować można na papierze o różnej wielkości i fakturze, na asfalcie, zaparowanej szybie, klejem lub sypkimi substancjami jak kasza, piasek.

Można rysować za pomocą:
- własnych dłoni, palca;
- ołówka;
- kredek świecowych lub ołówkowych;
- kredy;
- węgla;
- mazaków;
- patyków;
- sprayów.

Modelowanie czyli tworzenie przez dziecko formy przestrzennej. Głównym narzędziem rzeźbiarskim są dłonie i palce dziecka. Techniki sprzyjające tworzeniu form przestrzennych, możliwe do wykorzystania to: zginanie, zaginanie, sklejanie papieru, wypychanie, odciskanie, oblepianie.

Tworzywem rzeźbiarskim mogą być:
- glina;
- plastelina;
- modelina;
- masa papierowa;
- śnieg;
- drut;
- papier;
- materiały przyrodnicze (słoma liście);

3. Technika

Celem zajęć jest kształtowanie sprawności i umiejętności niezbędnych do samodzielnego i niezależnego funkcjonowania w życiu codziennym poprzez:
a) rozwijanie sprawności manualnych,
b) zdobycie umiejętności posługiwania się narzędziami
c) praktyczne poznanie materiałów, narzędzi i oprzyrządowania w dostępnym uczniowi zakresie.

Proponowane działania:
a) czynności manipulacyjne: chwytanie, trzymanie, przekładanie przedmiotów, wkładanie i wyjmowanie przedmiotów, gniecenie, przesypywanie, nawlekanie;
b) budowanie, konstruowanie, modelowanie: budowanie różnych układów, według wzoru i samodzielnie, konstruowanie z klocków przedmiotów, łączenie różnych materiałów poprzez klejenie, wtykanie, spinanie;
c) lepienie: mieszanie, ugniatanie, wciskanie w masy drobnych przedmiotów, formowanie kulek, wałeczków, oblepianie przedmiotów masami;
d) nawlekanie, przewlekanie: nawlekanie przedmiotów z dużymi otworami na drut, sznurek, strzępienie tkanin, przyszywanie guzików;
e) wydzieranie: darcie dowolnego papieru, wydzieranie z papieru według pokazu, wydzieranie wzdłuż narysowanych linii, wydzieranie kształtów bez linii pomocniczych;
f) cięcie, wycinanie: cięcie dowolne, cięcie wzdłuż narysowanych linii, cięcie bez linii pomocniczych;
g) sztuka użytkowa: szycie, hafciarstwo, uprawa roślin, inne możliwe do realizacji w danym środowisku.

4. Muzyka z rytmiką

Celem obszaru oddziaływania są:
* ćwiczenie słuchu fonematycznego;
* rozwijanie aktywności muzyczno-ruchowej;
* przygotowanie do aktywnego uczestnictwa w kulturze w roli odbiorcy i wykonawcy.

Proponowane działania:
- tupanie, klaskanie w ręce i uda w określonym rytmie;
- odtwarzanie rytmów;
- rytmizowanie mowy;
- szybkie i wolne klaskanie, stukanie w instrumenty perkusyjne lub pseudoinstrumenty;
- słuchanie nagrań charakterystycznych tańców ludowych (kujawiak, oberek, polonez, polka);
- słuchanie i samodzielne wytwarzanie dźwięków akustycznych (szelest gazety, pęku kluczy, pudełka);
- słuchanie muzyki wielkich kompozytorów polskich, np. F. Chopina, S. Moniuszki.

5. Wychowanie fizyczne

Celem obszaru oddziaływania jest:
* usprawnianie podstawowych czynności ruchowych w zakresie małej i dużej motoryki;
* wykorzystanie nabytych czynności ruchowych w życiu codziennym.
 

Opracowanie: Grażyna Kozak

Wyświetleń: 1704