AWANS INFORMACJE FORUM Dla nauczyciela Dla ucznia LOGOWANIE


Katalog

Magdalena Tołwińska
Lekcja wychowawcza, Scenariusze

Scenariusz lekcji - Nasze stereotypy - ułatwią czy utrudnią integrację z Europą?

- n +

Nasze stereotypy - ułatwią czy utrudnią integrację z Europą?
Scenariusz lekcji

Nasze stereotypy - ułatwią czy utrudnią integrację z Europą?

Cele ogólne:

  • zrozumienie mechanizmu powstawania stereotypu;
  • uświadomienie uczniom szkodliwości oceniania według stereotypu;
  • kształtowanie pozytywnego myślenia w kategoriach zmieniającej się rzeczywistości;
  • wyrabianie wśród uczniów tolerancji wobec innych poglądów, nacji;
  • kształtowanie otwartych postaw.

Pojęcia:

  • stereotyp, stereotyp narodowy;
  • integracja;
  • tolerancja;
  • uprzedzenia;
  • naród.

Metoda:

  • praca w grupach;
  • rozmowa nauczająca;
  • dyskusja.

Środki dydaktyczne:

  • słownik języka polskiego, pod red. M. Szymczaka, tom I-III, Warszawa 1989;
  • wynik ankiety przeprowadzonej wśród uczniów Szkoły Zawodowej nr 13 w Hamburgu - załącznik nr 1;
  • żartobliwy obraz "idealnego Europejczyka" według rysunków M. Raczkowskiego;
  • kartki, arkusze szarego papieru, pisaki.

Uwagi o lekcji i jej tematyce:

W najbliższych latach przystąpienie do Unii Europejskiej będzie priorytetem polskiej polityki. Decyzja o integracji jest jedną z najważniejszych, jakie przyszło podejmować naszemu społeczeństwu w tym stuleciu, ponieważ dotyczy bezpieczeństwa ekonomicznego i militarnego kraju w XXI wieku. Po zakończeniu negocjacji, Polacy zadecydują w referendum, czy opowiadają się za naszym członkostwem na wynegocjowanych warunkach, czy też odrzucają ideę integracji z Europą. Niezbędne jest więc rozpoczęcie akcji informacyjnej, by nasi obywatele lepiej zrozumieli istotę Unii, skutki integracji oraz konsekwencje członkostwa dla poszczególnych grup społecznych.

Szkoła ma tu do spełnienia kapitalną rolę. Informacje przekazane i zakodowane w młodych umysłach zaowocują w dorosłym życiu. Jeśli uda się nam, nauczycielom i wychowawcom, wykształcić w uczniach tzw. otwarte postawy i pozytywny stosunek do nadchodzących zmian, będą oni w przyszłości świadomymi obywatelami, nie tylko Polski, ale i, być może, zjednoczonej Europy. Zapewne to ich głosy decydować będą o naszym uczestnictwie w Unii Europejskiej.

Dlatego tak ważne jest, aby w programach nauczania znalazło się miejsce zarówno na promocję i przybliżenie idei zjednoczonej Europy, jak i wyrabianie postaw otwartych na proces integracji. Przedstawiony scenariusz jest właśnie przykładem lekcji, która ma kształtować świadomość nowoczesnego Polaka, otwartego na zjednoczenie z Europą.

Lekcja ta może być realizowana zarówno na godzinie wychowawczej jak i w ramach przedmiotu Wiedza o społeczeństwie, i powinna być jedną z wielu propagujących ideę zjednoczonej Europy i naszego w niej udziału. Dyskusja podczas lekcji powinna służyć likwidowaniu stereotypów.

Struktura i tok lekcji

I. Wprowadzenie

Nauczyciel przedstawia uczniom cele lekcji. Nawiązuje do idei integrującej się Europy i polskich aspiracji do Unii Europejskiej. Informuje, że jest to proces trudny, długotrwały i złożony, a jedną z przeszkód, które stanąć mogą na drodze do celu okazać się mogą stereotypy.

W "Słowniku języka polskiego" odnajdujemy i odczytujemy hasło:

Stereotyp - funkcjonujący w świadomości społecznej skrótowy, uproszczony i zabarwiony wartościująco obraz rzeczywistości odnoszący się do osób, rzeczy, grup społecznych, instytucji itp.; często oparty na niepełnej lub fałszywej wiedzy o świecie, utrwalony jednak przez tradycję i nie ulegający zmianom;

II. Rozwinięcie

Nauczyciel proponuje młodzieży następujące zadanie:
  1. spośród uczniów wybieramy troje ochotników A, B, C;
  2. resztę klasy dzielimy na cztery grupy według przypadkowego doboru;
  3. wyjaśniamy, że zadaniem poszczególnych zespołów jest wypisanie na przygotowanych kartkach, cech charakterystycznych dla pewnych osób, według schematu:
    • zespół I i II:
      • dla każdego z uczniów A, B, C;
      • dla znanej gwiazdy muzyki lub ekranu (wspólnie ustalamy, kto to będzie);
    • zespół III i IV:
      • dla przeciętnego ucznia w klasie;
      • dla prezydenta RP;
      • dla jednego z nauczycieli uczących w tej klasie (wspólnie ustalamy, kto to będzie);
  1. każdy z uczniów A, B, C:
    • dla znanej gwiazdy muzyki lub ekranu (tak jak zespół I i II);
    • dla prezydenta RP;
    • dla samego siebie;
    • dla jednego z nauczycieli uczących w tej klasie (tak jak zespół III i IV).

Po wykonaniu zadania głośno odczytujemy wypisane określenia dotyczące poszczególnych postaci, zwracając uwagę na cechy:

  • szczególnie bulwersujące;
  • powtarzające się w większości spisów.

Na dużych arkuszach wypisujemy cechy charakterystyczne dla poszczególnych postaci, powtarzające się w większości spisów. Arkusz zawieszamy w widocznym miejscu.

W rozmowie z uczniami analizujemy zebrany materiał. Uczniowie odpowiadają na pytania:

  • czy uczeń (A lub B lub C), którego lista cech jest najbardziej zbliżona do listy cech przeciętnego ucznia klasy, rzeczywiście odpowiada temu określeniu?
  • czy poszczególni uczniowie utożsamiają się z charakterystyką przeciętnego ucznia klasy, którą sami stworzyli?
  • co wpływa na stosunek uczniów do charakteryzowanej osoby?
  • czy łatwo jest charakteryzować kogoś w jego obecności, czy też łatwiej osobę nieobecną?
  • co jest źródłem wiedzy uczniów o danej postaci, zwłaszcza w odniesieniu do osób publicznych?

Zastanawiamy się, czy przygotowane wspólnie listy cech uznać można za stereotypowe dla charakteryzowanych postaci. Zwracamy uwagę na uproszczony, wartościujący charakter tego pojęcia (można raz jeszcze wrócić do definicji). Analizujemy, co wywiera wpływ na ukształtowanie się stereotypów.

Następnie nauczyciel proponuje uczniom kolejne, podobne zadanie. Te same grupy opracowują zestaw cech charakterystycznych, według nich, dla kilku narodów wchodzących w skład Unii Europejskiej, np. Niemców, Holendrów i Francuzów oraz dla Polaków.

Po wykonaniu zadania, odczytujemy głośno, grupujemy powtarzające się cechy i wypisujemy na dużych arkuszach według podziału:

  • pozytywne;
  • negatywne.

Zawieszamy w widocznym miejscu.

Stwierdzamy, że sformułowaliśmy właśnie obowiązujące w tej klasie stereotypy narodowe. Zastanawiamy się, co wpływa na nasz stosunek do poszczególnych narodowości. Uczniowie odpowiadają na pytania:

  • czy znają osobiście jakiegoś Niemca, Francuza lub Holendra?
  • czy byli kiedyś w Niemczech, Francji lub Holandii?
  • skąd czerpią wiedzę o poszczególnych narodowościach?
  • czy znają historię tych państw?

Zwracamy także uwagę, czy wizerunek Polaka nie jest zbyt wyidealizowany bądź zbyt krytyczny. Zastanawiamy się, co ma wpływ na taką właśnie charakterystykę. Pytamy, czy uczniowie utożsamiają się z wizerunkiem Polaka, jaki sami stworzyli?

Następnie przedstawiamy uczniom wyniki ankiety przeprowadzonej wśród uczniów w szkole zawodowej w Hamburgu (załącznik nr 1). Wyniki są bulwersujące dla Polaków i wywołają niewątpliwie burzliwą dyskusję. Podajemy informację, że żaden z ankietowanych uczniów nie znał prywatnie ani jednego Polaka i nigdy nie był w Polsce. Ich wiedza pochodziła jedynie z mediów. Podkreślamy, jak ważne jest dokładne poznanie osoby, kraju, czy narodu, nim wyrobimy sobie o nim opinię. Naszą wiedzę czerpać powinniśmy z różnych źródeł, bo wówczas możliwe jest bardziej obiektywne spojrzenie. Natomiast z nieznajomości historii, braku tolerancji dla innych, uprzedzeń czy niedoinformowania tworzą się stereotypy, często odległe od rzeczywistości. Zwracamy uwagę, iż takie trwanie w stereotypie może prowadzić do powierzchownych, często nieprawdziwych ocen, a także do niepotrzebnego idealizowania lub uprzedzeń narodowych.

Podsumowując, nauczyciel stwierdza, że nie uda się zapewne wyeliminować stereotypów z naszego życia, gdyż często posługujemy się nimi nieświadomie. Zawsze jednak pamiętać trzeba, że wszystkie uogólnienia (także te odnoszące się do jakiegoś narodu) są ryzykowne, często fałszywe i bezpodstawne. Zwalczanie stereotypów leży więc w interesie jednoczącej się Europy.

IV. Zakończenie

W końcowej fazie lekcji uczniowie zastanawiają się:

  • co robić, aby przełamywać stereotypy?
  • jak poprawiać wizerunek Polaka?
  • jakiego Polaka (chodzi o postać historyczną lub osobę współczesną) powinien poznać każdy Europejczyk?
  • czy któryś z uczniów myśli o sobie jako o Europejczyku, z czego wynika taka postawa?
  • co Polak może wnieść do zjednoczonej Europy?

Najtrafniejsze spostrzeżenia zapisujemy na przygotowanym arkuszu.

Nauczyciel wskazuje, że przykładem żartobliwego ujęcia cech narodowych są sprzedawane w Brukseli koszulki, kubki, pocztówki itp., na których znaleźć można "przepis na idealnego Europejczyka", prezentuje rysunki M. Raczkowskiego. W ramach pracy domowej, proponuje przygotowanie graficznego wzoru na koszulkę (kubek, widokówkę itp.) promującą w dowcipny sposób "idealnego Polaka".

Dziękujemy uczniom i kończymy lekcję.

Załącznik nr 1

Wynik ankiety przeprowadzonej wśród uczniów Szkoły Zawodowej nr 13 w Hamburgu:

Niemcy Francuzi Polacy
postępowi;
pilni;
zdyscyplinowani;
dokładni;
porządni;
ambitni;
obrotni;
czyści;
punktualni;
odpowiedzialni
szarmanccy;
patrioci;
eleganccy;
dumni;
zadowoleni z życia;
uprzejmi;
lubią się bawić;
kontaktowi;
kochają wolność;
rodzinni
kanciarze;
powierzchowni;
leniwi;
nieporządni;
religijni;
brudni;
obrotni;
kontaktowi;
kochają wolność;
rodzinni

Opracowanie: Magdalena Tołwińska

Zgłoś błąd    Wyświetleń: 4243


Uwaga! Wszystkie materiały opublikowane na stronach Profesor.pl są chronione prawem autorskim, publikowanie bez pisemnej zgody firmy Edgard zabronione.


BAROMETR


1 2 3 4 5 6  
Oceń artukuł!



Ilość głosów: 0

Serwis internetowy, z którego korzystasz, używa plików cookies. Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, poprawy jakości świadczonych usług w tym dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do Twoich indywidualnych potrzeb). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do Internetu oraz w Polityce prywatności plików cookies.
Dowiedz się więcej.