AWANS INFORMACJE Dla nauczyciela Dla ucznia LOGOWANIE


Katalog

Agata Żak
Uroczystości, Scenariusze

Scenariusz apelu z okazji wyzwolenia Wolbromia

- n +

Scenariusz apelu z okazji wyzwolenia Wolbromia

Uczeń I:
To było dawno temu,
Odległy czasu szmat...
Uwierzyć wprost nie sposób,
Że to pięćdziesiąt parę lat...
Pięćdziesiąt lat nadziei
I niespełnionych snów...
I maj po raz kolejny
Za oknem kwitnie znów...

Uczeń II:
Gdy w noc wrześniową
Północ wybiła, eskadr bojowych ogromna moc
Z szumem motorów się pojawiła;
w piekło zmieniła cichą noc.
Miasta i dworce zbombardowane,
gdy ludność cała była we śnie,
gdy się niczego nie spodziewano,
to nam zadano ciosy złe.
A wtem lotnictwo się pojawiło,
które w szeregi zebrali swe,
a naszych orłów widać nie było;
to nas zmusiło cofnąć się.

Narrator I:
Już 1 września 1939r. nad Wolbromiem ukazują się pierwsze hitlerowskie samoloty. Kierunek ich lotu to tunel na linii kolejowej, który został zbombardowany i zablokowany w tym samym dniu.

Stojące w Wolbromiu pociągi są celem kolejnych ataków bombowych. Przez Wolbrom ciągną kolumny uciekinierów, poruszające się we wszystkich możliwych kierunkach. Panuje nieopisany chaos i popłoch podsycany przez kręcących się w tłumie niemieckich dywersantów.

W dniu 6 września 1939r. w środę do miasta wjeżdżają pierwsze patrole niemieckie. Od kul ginie 6 mieszkańców miasta. Komendantem zostaje niejaki Harer, były urzędnik w fabryce Westena.

Uczeń 1: (w tle sygnał alarmu)
Słyszę szum nocnych nalotów.
Płyną nad miastem. To nie samoloty.
Płyną zburzone kościoły,
Ogrody zmienione w cmentarze,
Ruiny, gruzy, zwaliska.

Narrator II:
Niemcy przystępują do pierwszych akcji represyjnych. W połowie października aresztują 24 znaczniejszych obywateli w tym 13 Żydów, przetrzymując ich w fatalnych warunkach przez okres trzech tygodni.

Uczeń III:
I wyszedłeś, jasny synku z ciemną bronią w noc,
I poznałeś, jak się jeży w dźwięku minut zło
Zanim padłeś, jeszcze ziemię przeżegnałeś ręką.
Czy to była kula, synku, czy to serce pękło?

Uczeń IV:
Miał piętnaście lat,
był najlepszym uczniem z polskiego.
Biegł z pistoletem na wroga.
Zobaczył oczy człowieka,
powinien był strzelić w te oczy.
Zawahał się.
Leży na bruku.

Narrator III:
Zaczynają się prześladowania obywateli narodowości żydowskiej, utworzone zostaje Getto, w którym mieszka prawie 5000 osób. Aresztowania i rozstrzeliwania na miejscu zdarzają się coraz częściej. Wywożeni są na roboty do Rzeszy wszyscy ci, którzy nie mają stałego zajęcia na miejscu.

W dniu 5 lipca 1942r.o godzinie 6 rano rozpoczyna się wysiedlenie Żydów. Na rynku formowana jest olbrzymia kolumna licząca około 3000 osób, która ostatecznie rusza w kierunku toru, a następnie w okolice dworca kolejowego, gdzie zarządzony zostaje postój. Tymczasem hitlerowcy przeszukują opuszczone mieszkania. Chorych i kalekich rozstrzeliwują na miejscu, wszystkich innych furmankami przewozi się do lasu w pobliże żydowskiego cmentarza. Tam następuje egzekucja. Tylko w tym dniu rozstrzelano około 600 osób.

Wysiedleni wolbromscy Żydzi pilnowani przez żandarmów z psami przebywają w okolicy dworca 2 dni, cierpiąc głód i pragnienie. Wieczorem przy akompaniamencie szczekania psów i wrzasku esesmanów z Bełżca, którzy przyjechali specjalnym pociągiem, Żydzi "upychani" są w towarowych wagonach.

Wagonów jest dużo, mieszczą się w nich wszyscy wysiedleni. Pociąg odjeżdża z Wolbromia do obozu w Bełżcu. W następnych miesiącach Niemcy jeszcze dwukrotnie wysiedlają obywateli narodowości żydowskiej, duża część z nich znowu jest na miejscu rozstrzeliwana.

Cała ta trwająca cztery miesiące akcja przyniosła tragiczne żniwo. Co najmniej 800 obywateli żydowskich na zawsze zostało w Wolbromiu.

Uczeń 2:
Wszystko zostało zużytkowane
wszyscy zginęli ale nic nie ginie
usypisko włosów co spadły z głów
dla wytwórni hamburskich materaców
złote zęby wyrwane
pod znieczuleniem śmierci
Wszystko zostało zużytkowane
przydał się nawet tamten głos
przemycony aż tu na dnie cudzej pamięci
jak wapno nie gaszone łzami
i otwiera się czasem Bełżec aż do kości
i wybucha z niego ciemność wiekuista
jak zatamować ją
i skarga dziecka które było było
choć pamięć blednie
nie ze zgrozy
tak od trzydziestu blednie lat
I milczą miliony milczeń
przemienione w znak siedmiocyfrowy
I woła woła jedno miejsce puste
Którzy się mnie nie boicie
bo jestem mały i wcale mnie nie ma
nie wypierajcie się mnie
zwróćcie mi pamięć po mnie
te słowa pożydowskie
te słowa poludzkie
tylko tych siedem słów

Narrator IV:
Ludność Wolbromia i okolicznych wsi działała jednak nadal w wielu organizacjach ruchu oporu. W samym mieście skupiły się oddziały Armii Ludowej i Gwardii Ludowej a poza miastem duże zgrupowania Armii Krajowej i Batalionów Chłopskich. Niejednokrotnie dochodzi do zbrojnych potyczek z przeważającymi siłami wroga.

Piosenka: "Hej chłopcy bagnet na broń"

Narrator V:
Akcje niemieckie wymierzone są również przeciwko Polakom. W tzw. Krwawy czwartek 14 października 1943r. rozstrzelanych zostaje 10 osób a kilka innych odnosi ciężkie rany. 26 stycznia 1944r. na ulicy Lgockiej (dzisiaj 20 Straconych) hitlerowcy dokonują egzekucji 20 osób członków Batalionów Chłopskich, dla przestrogi dla ludności Wolbromia jak głosił oficjalny komunikat.

Uczeń V:
Nie nauczyli go
na lekcjach polskiego
strzelać w oczy człowieka

Uczeń VI:
Ojcze nasz, który jesteś na niebie
W złotym trójkącie słońca -
Ojcze nasz który jesteś Milczeniem
Ciszą bez końca ---
Pomóż nam Polskę dźwignąć z Podziemia
na jasność ludów
Trzeba nam Twego dziś przyzwolenia
nie łask i cudów.

Uczeń VII:
Było ich niewielu, zupełnie sobie obcy
A jeden drugiemu bratem, żołnierze - Akowcy
Niedawno patrzyli w przyszłość radośnie, bez obawy,
Teraz walkę nierówną narzucił Niemiec krwawy.
"Gott mit uns" - świętobliwie brzmiało hasło wroga,
Co w sercu nie miał litości, ni skruchy, ni Boga.

Narrator VI:
Do Wolbromia sprowadzony został specjalny batalion złożony z własowców używany przez Niemców do walk z partyzantami. Na niewiele się to zdało, podziemie działało i co istotne co raz lepiej zorganizowane. Walki toczą się w okolicach Łobzowa, Poręby Dzierżnej, Wierzchowiska, Lgoty Wielkiej i innych wsi leżących w granicach gminy Wolbom.

Uczeń VIII:
Widzicie? Zwyczajny szary dzień.
Tutaj każdy dzień jest walką.
Mocno zaciśnięte pięści,
zacięta wola wytrwania -
- to nic, że więzienia są pełne,
- to nic, że jest Oświęcim,
bo oni - Polska Podziemna -
swym całym życiem świadczą,
że Polska nie zginęła,
że żyje
i że zwycięży!

Uczeń IX:
Słyszycie? Łoskot miarowy butów po bruku?
To idą oni - żołnierze Polski walczącej:
wśród piasków Tobruku, wśród Anglii burych mgieł,
wśród Rosji stepów bez końca -
to oni - Polska Walcząca.
Światu całemu głoszą,
że Polska nie zginęła,
że żyje
i że zwycięży.

Uczeń X:
Linia frontu runęła,
Wróg cofa się w popłochu -
- do żołnierskiego dzieła!
W niepowstrzymany pochód.

Narrator VII i VIII:
W styczniu 1945r. linię frontu przechodzą oddziały Armii Ludowej im. Bartosza Głowackiego dowodzone przez Franciszka Księżarczyka oraz oddział dowodzony przez "Tadka Białego" (Tadeusza Grochola). Niemcy w popłochu wycofują się z zajmowanych pozycji.

17 stycznia 1945r. Wolbrom jest wolny. Wojska radzieckie, które wkroczyły do miasta rozminowują Zakłady Gumowe. W walkach na przedpolach Wolbromia i w okolicy Chrząstowic poległo kilkunastu żołnierzy radzieckich. Zostali pochowani na rynku w Wolbromiu a po kilku tygodniach ciała ich przeniesione zostały na wolbromski cmentarz.
Uczeń XI:
Mijają wreszcie tamte dni
Gdyś tylko z dala od niej śnił,
Gdy budził cię stepowy wiatr
Przynosząc wizję swojskich chat.
Hej żołnierzu, hej tułaczu,
Siwa matka w oknie płacze.
Nie płaczże, matko, już
Cichnie największa z burz.

Narrator IX i X:
Wojska radzieckie po wkroczeniu do Wolbromia podejmują działania represyjne wobec miejscowych członków Armii Krajowej. 18 stycznia 1945r. wspierana przez NKWD zwołuje zebranie w magistracie. Komuniści "zapraszają" na nie akowców, przedstawicieli przedwojennego zarządu miasta i miejscową inteligencję. Przybyli na spotkanie - Stanisław Lorenz, Ludwik Kallista, pan Kulka i bracia Gieszczykowie zostają aresztowani i wywiezieni do Związku Radzieckiego. Wielu członków AK zostaje zatrzymanych i represjonowanych.

Do końca roku 1945 w Wolbromiu podejmują pracę Biuro Notarialne, Sąd Grodzki, Spółdzielczy Bank Kredytowy. Produkcję podejmuje także "Żelazo - Chrom" i Garbarnia. W byle jakich salach lekcyjnych uczy się ponad tysiąc dzieci. Miasto po wiekowych zaniedbaniach stanowi jedną wielką ruinę. Dwie ulice o jako tako utwardzonej nawierzchni z chodnikiem przy jednej z nich. Nie ma wodociągów i kanalizacji nie znane jest centralne ogrzewanie. Baza handlowa, służby zdrowia i oświaty nie istnieją. Są natomiast w Wolbromiu ludzie, jest ich po wojnie 5437 i oni biorą na swe barki dalsze losy miasta. Do zrobienia jest dużo, upłyną pokolenia zanim zmieni się wygląd miasta ale podejmują się tej pracy.

Uczeń XII:
Przejdą dni ciężkie klęski i rozgromu
I zapomnimy o ranach i szkodach....
Będziemy znowu mieszkać w swoim domu,
Będziemy stąpać po swych własnych schodach.

Literatura:
Wł. Augustowski: "Wolbrom w 40-leciu PRL"
B. Bleja - Sosna: "Uroczystości szkolne"
R. Matuszewski: "Wiersze polskich poetów współczesnych".
 

Opracowanie: Agata Żak
Gimnazjum Nr 1
Oś. Łokietka 10
32 - 340 Wolbrom

Zgłoś błąd    Wyświetleń: 1799


Uwaga! Wszystkie materiały opublikowane na stronach Profesor.pl są chronione prawem autorskim, publikowanie bez pisemnej zgody firmy Edgard zabronione.


BAROMETR


1 2 3 4 5 6  
Oceń artukuł!



Ilość głosów: 0

Serwis internetowy, z którego korzystasz, używa plików cookies. Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, poprawy jakości świadczonych usług w tym dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do Twoich indywidualnych potrzeb). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do Internetu oraz w Polityce prywatności plików cookies.
Dowiedz się więcej.