AWANS INFORMACJE FORUM Dla nauczyciela Dla ucznia LOGOWANIE


Katalog

Wanda Przedwojewska
Ekologia, Artykuły

Edukacja ekologiczna człowieka powinna rozpocząć się już w wieku przedszkolnym

- n +

Edukacja ekologiczna człowieka powinna rozpocząć się już w wieku przedszkolnym

"Mamy tylko jedną ziemię, a jej przyszłość
zależy od każdego, na pozór niewielkiego
ludzkiego działania, zależy od każdego z nas"
(Florian Plit)

Jednym z głównych problemów przed którymi staje współczesny świat, jest kwestia dewastacji środowiska przyrodniczego naszej planety. Współczesna cywilizacja, ze względu na niezwykłe tempo przemian w niej zachodzących, działa ujemnie i niszcząco na naturalne środowisko. Człowiek lekkomyślnie eksploatuje naturalne bogactwa przyrody, co pociąga za sobą ujemne skutki (wzmożenie erozji, zmiany w systemie wodnym, susze, wymienianie wielu gatunków roślin i zwierząt, masowe pojawianie się szkodników, pustoszenie krajobrazów. Na skutek zanieczyszczeń środowiska zagrożone jest również zdrowie człowieka. Należy więc uczulać ludzi na problemy ochrony środowiska. Edukacja ekologiczna człowieka powinna rozpocząć się już wieku przedszkolnym, kiedy dziecko jest bardzo wrażliwe. Pojęcie edukacji ekologicznej dotyczyć będzie zarówno aspektów poznawczych, jak i wychowawczych, związanych z całokształtem wiedzy o środowisku przekazywanej dzieciom. Edukacja ta musi być ciągła. Zaczynamy od tych małych dzieci poprzez wszystkie typy szkół i placówek oświatowo-wychowawczych po wyższe uczelnie włącznie.

"Edukacja ekologiczna to proces, który ma wyzwolić we wszystkich podlegających mu osobach poczucie odpowiedzialności wobec siebie i najbliższej okolicy, ma przygotować ludzi do życia godnego i uważnego, takiego, które nas rozwija, a nie degraduje" [1].

W kształtowaniu kultury i świadomości ekologicznej młodego pokolenia najważniejsze zadanie przypada nauczycielom przedszkoli i szkół. "Powinnością każdego nauczyciela i wychowawcy musi być udział w nowym ekologicznym sposobie myślenia. Jest to zadanie złożone i trudne, gdyż realizacja zagadnień ekologicznych wymaga współdziałania nauczycieli różnych przedmiotów, bowiem kształcenie ekologiczne łączy wiedzę przyrodniczą z humanistyczną postawą, technicznymi umiejętnościami, zasadami filozoficznymi i etycznymi." [2] Nadrzędnym celem przedszkoli i szkół powinno być kształcenie kultury i świadomości ekologicznej młodego pokolenia. Drogą do osiągnięcia tego jest cały zespół oddziaływań wychowawczych, które wyrabiają szacunek dla przyrody i jej praw.

Budzenie wśród dzieci "zielonej wrażliwości", wspieranie przedsięwzięć proekologicznych w placówkach oświatowych jest wdzięcznym zadaniem, bo dzieci i młodzież z reguły chętnie do tego typu działań się włączają, a problemów do rozwiązania, możliwości podejmowania pozytywnych działań praktycznych nie trzeba daleko szukać. Wystarczy dokładnie rozejrzeć się wokół siebie.

Edukacja ekologiczna najskuteczniejsza jest wówczas gdy ma aspekt praktyczny. Nie trzeba porywać się na rozwiązywanie wielkich problemów współczesnego świata. Dzieci, młodzież lubią widzieć efekty swojej pracy. Niech to będą przedsięwzięcia proste, ale za to mające szansę skutecznego sfinalizowania. Niech to będzie na przykład zagospodarowanie szkolnego ogrodu, posprzątanie kawałka lasu czy napisanie protestu w sprawie zanieczyszczania środowiska przez lokalnego truciciela. Należy pokazać dzieciom, że nie tylko mają prawo, ale wręcz powinny zabierać głos w sprawach dotyczących ich otoczenia. Trzeba nauczyć ich samoorganizacji, aktywności na małą skalę, tyle ile mogą i potrafią, a wówczas będzie im łatwiej zmagać się ze sprawami większymi dotyczącymi środowiska, jego ochrony w życiu dorosłym.

Każdy nauczyciel powinien wiedzieć, że przyrody nie można uczyć za pomocą książek. Byłyby to lekcje nudne i "szare". Dziecko powinno badać zjawiska i procesy w klasie i poza klasą. Trzeba wyjść do ogrodu szkolnego, do lasu, do parku, do sadu, w pole, na łąkę, nad staw i pokazywać roślinność w warunkach naturalnych. Pokazywanie tego wszystkiego na obrazku nie wystarczy.

"Tylko osobiste przeżycia, osobiste czyny, osobiste uczucia nie zostają zapomniane, a to możemy osiągnąć umożliwiając dzieciom, bezpośredni kontakt z przyrodą w jej naturalnym stanie". [3]

To wszystko jest zadaniem przedszkoli i szkół. To one powinny ponosić odpowiedzialność za stworzenie warunków realizacji edukacji ekologicznej. A cele poznawcze obejmujące wiedzę o środowisku, i jego ochronie i zagrożeniach powinny być łączone z kształtowaniem postaw nacechowanych wrażliwością i szacunkiem dla środowiska i całej ożywionej przyrody oraz racjonalnego korzystania z tych dóbr. W poczuciu pełnej odpowiedzialności za jego stan i zachowanie każdy nauczyciel powinien wdrażać uczniom umiejętności praktycznego rozwiązywania zadań i problemów.

Szansą spełnienia przewidywanych oczekiwań w edukacji ekologicznej jest zamierzona, dobrze przemyślana i zorganizowana praca dydaktyczno-wychowawcza nauczycieli, w której głównie chodzi o umiejętne przekazywanie treści. A możliwe to będzie wtedy, gdy zostanie wykorzystane całe bogactwo środków, form i metod nauczania tego przedmiotu. Pozwoli to rozwijać szerokie pojmowanie świata i dostarczać dzieciom niezbędnych doświadczeń dla rozwoju ich osobowości.

Dzieci powinny patrzeć na otaczający ich świat z radością, miłością i zrozumieniem, a tego wszystkiego może nauczyć przedszkole i szkoła. Kontakt z przyrodą wzbudzi w dzieciach uczucia opiekuńcze zrodzi zamiłowania do pielęgnowania roślin i zwierząt. Piękno krajobrazu, jego kolorystyka działają na wrażliwość dziecka i wzbogacają jego przeżycia. Edukacja ekologiczna ma właśnie za zadanie zapoznać dzieci z tym co piękne, z miejscem, w którym żyją, a któremu grozi wiele niebezpieczeństw.

"Największym celem edukacji jest nie wiedza, lecz czyn. Czyn w znaczeniu pozytywnego, twórczego działania, co w przypadku wychowania przedszkolnego i szkolnego ma wpływ na całokształt procesu rozwojowego dziecka".[4]

"Dzieci są kwiatami, które oświecamy,
ale to one same rozkwitają pełnią swojej wolności i piękna"
(Sebastian Stec)

Literatura:
1. "Ten tajemniczy świat" pod red. T. Gałczyńskiej, Warszawa 1997
2. Biblioteka w szkole - miesięcznik nauczycieli bibliotekarzy, Warszawa1995


Przypisy:

1. Biblioteka w szkole - miesięcznik nauczycieli i bibliotekarzy, Wyd: agencja "Sukurs", Warszawa 1995, s.3
2. Tamże, s.4.
3. Biblioteka w szkole- miesięcznik nauczycieli bibliotekarzy, Wyd. Agencja "SUKURS", Warszawa 1995, s.33
4. Praca zbiorowa pod red. T. Gałczyńskiej - "Ten piękny, tajemniczy świat", wyd. Centrum informacji o środowisku, Warszawa 1997.

Opracowanie: mgr Wanda Przedwojewska
nauczycielka naucz. zintegrowanego
w Szkole Podstawowej w Kobylnikach

Zgłoś błąd    Wyświetleń: 1581


Uwaga! Wszystkie materiały opublikowane na stronach Profesor.pl są chronione prawem autorskim, publikowanie bez pisemnej zgody firmy Edgard zabronione.


BAROMETR


1 2 3 4 5 6  
Oceń artukuł!



Ilość głosów: 0

Serwis internetowy, z którego korzystasz, używa plików cookies. Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, poprawy jakości świadczonych usług w tym dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do Twoich indywidualnych potrzeb). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do Internetu oraz w Polityce prywatności plików cookies.
Dowiedz się więcej.