Samorządność w szkole

Jednym z zadań szkoły jest rozwijanie samorządnej działalności wychowanków, mające na celu przygotowanie ich do życia w społeczeństwie dorosłych. Nowoczesna szkoła powinna wdrażać uczniów do pełnienia wielu ról.

W dobrze funkcjonującej szkole samorządowi uczniowskiemu przypisuje się ogromną rolę. Poważnie traktowany samorząd to już nie tylko organizator życia szkolnego ale jeśli pozwolimy uczniom na współdecydowanie o wielu sprawach, będą oni na pewno czuć się odpowiedzialni za to, co dzieje się w ich szkole. Atmosferę, warunki do rozwoju samorządności uczniów powinien tworzyć nie tylko opiekun samorządu uczniowskiego, ale wszyscy wychowawcy, dyrektor szkoły. Jest to obowiązkiem szkoły, która w ten sposób przestrzega praw dziecka. Ostatnio obserwuje się wiele pozytywnych zmian w tym zakresie - organizowane są spotkania opiekunów, warsztaty, które są okazją do wymiany doświadczeń, uczenia się właściwego sprawowania opieki nad samorządem szkolnym. Bardzo dużą rolę przypisać należy przede wszystkim spotkaniom samych samorządów.

JAK UCZYĆ SAMORZĄDNOŚCI?

Dzieci uczą się samorządności od pierwszego dnia w szkole. To, na ile staną się samodzielne, odpowiedzialne, aktywne, zależy od wielu czynników. Pierwsze kroki stawiane są w samorządach klasowych, w pełnieniu różnych ról. Niewątpliwie ważne zadania stoją tu przed wychowawcami klas, na terenie których dzieci podejmują wiele inicjatyw.

Szkoła powinna być terenem różnorodnego działania uczniów, w którym nie brak sytuacji wyzwalających spontaniczną aktywność dziecka. Sytuacje, jakie powstają w czasie tego działania, powinny nakłaniać ucznia do coraz częstszego występowania z własną inicjatywą w sprawach związanych z życiem swojego zespołu. Nie może on ograniczać się do wykonywania tego, co inicjują inni.

Samorząd uczniowski funkcjonuje w szkole według pewnych, określonych zasad ujętych w regulaminie. Jest to podstawa, w której zapisane są uprawnienia samorządu, kompetencje uczniów pełniących funkcje oraz ordynacja wyborcza. Nie może to być tylko dokument stworzony "do szuflady". Nad jego powstaniem pracują przecież także uczniowie, jego przyjęcie jest zatwierdzane przez uczniów i stanowi on ich określone prawa.

Jeśli uczniowie są świadomi, że to, o czym mogą decydować w szkole, jest dla nich ważne, to niewątpliwie czują się bardziej odpowiedzialni za wszystko, czego się podejmują.

Aby samorząd szkolny funkcjonował właściwie, to przede wszystkim muszą tego chcieć sami uczniowie. Dlatego nie należy bagatelizować wyborów do samorządu. Powinny one być bardzo ważnym wydarzeniem w życiu szkoły. Dzieci, wybierając swoich przedstawicieli, mają okazję poczuć się dorosłymi, więc tak należy przeprowadzać wybory, aby przypominały one te, na które dzieci często chodzą z rodzicami. Nie zapominajmy więc o odpowiednio przygotowanym miejscu, komisji wyborczej, prawdziwych kartach do głosowania, listach uprawnionych do głosowania. Dobrze jest, jak wybory poprzedza dobrze zorganizowana kampania wyborcza, ucząca kandydatów nie tylko autoprezentacji, wybory to świetna lekcja wychowawcza. Opiekun samorządu, wychowawcy mogą przy tej okazji realizować wiele zadań wychowawczych dotyczących kształtowania postaw.

Samorząd uczniowski, aby spełniał swe, zadania, musi działać systematycznie, nie tylko przy okazji jakichś akcji, święta. Szkoła powinna więc uczyć planowania działań, przeprowadzania ich, kontroli oraz dokonywania oceny. Konieczne są spotkania międzyklasowe. Służyć temu mogą otwarte zebrania samorządu, na których można zgłosić swoje propozycje, wątpliwości, zabrać głos w ważnej dla siebie i kolegów sprawie. Ważna tu jest rola przewodniczącego klasy, wybranego przez zespół. To na nim ciąży obowiązek bycia łącznikiem między radą samorządu a społecznością klasy. Przepływ informacji jest w działalności samorządu bardzo ważny, dlatego trzeba zadbać o jego skuteczność. Sprawdzoną formą jest na pewno gazetka szkolna, jeśli oczywiście dociera do wielu uczniów, tablice ogłoszeń w miejscach ogólnie dostępnych. Skuteczną formą okazały się również "kąciki samorządowe" w klasach, w których samorządy klasowe informują kolegów o ważnych wydarzeniach, prezentują aktualne sprawy, ogłoszenia. Warto również organizować spotkania rady rodziców z radą samorządu. Uczniowie mają okazję wówczas do omówienia swoich potrzeb, przedstawienia planów, a przede wszystkim włączenia rodziców do aktywnej współpracy. Nie należy zapominać również o tym, że plan pracy samorządu czy sprawozdanie z realizacji zadań przewodniczący może osobiście przedstawić na posiedzeniu rady pedagogicznej.

Wiele dzieci bardzo poważnie traktuje swoje role w samorządzie. Często uczniowie bardzo aktywni w szkole, pełniący różne funkcje osiągają również wyższe wyniki w nauce. Dodatkowa praca, szeroko pojęta aktywność, motywuje więc do ogólnego rozwoju, do nauki.

Pozwalajmy więc dzieciom podejmować decyzje, planować, przejmować odpowiedzialność za wykonanie planów, dyskretnie wspomagając ich działania.

 

Opracowanie: Anna Zwierzyńska - Kożuszko
(opiekun samorządu uczniowskiego)

Wyświetleń: 2030