AWANS INFORMACJE Dla nauczyciela Dla ucznia LOGOWANIE


Katalog

Anna Wojtkowiak, Tadeusz Mróz
Historia, Referaty

Wpływ gromadzenia i wykorzystania zbiorów uczniowskich na realizację treści historycznych w klasie III, w środowisku wiejskim

- n +

Wpływ gromadzenia i wykorzystania zbiorów uczniowskich na realizację treści historycznych w klasie III, w środowisku wiejskim

Fragment pracy magisterskiej napisanej przez mgr Annę Wojtkowiak
w Zakładzie Dydaktyki pod kierunkiem

prof. dr hab. Tadeusza Mroza.

III Wykorzystanie zbiorów w realizacji treści historycznych w klasie III

3.1. Realizacja tematyki historycznej podczas lekcji środowiska społeczno-przyrodniczego.

Istotną rolę w przyswajaniu wiedzy historycznej przez uczniów klasy III odgrywa bezpośrednio, zmysłowe poznawanie, które stanowi punkt wyjścia do rozwoju procesów myślowych. Poglądowość bezpośrednia odnosi się do rzeczywistych przedmiotów, które uczeń ogląda i którymi operuje. Są to przedmioty codziennego użytku, z dawnych czasów, narzędzia pracy używane w dawnych czasach, budowle zabytkowe, miejsca pamiątkowe i różne elementy kultury materialnej minionych epok. Poznawanie takich faktów powinno się opierać przede wszystkim na bezpośrednich spostrzeżeniach uczniów w terenie lub w klasie.

Podczas realizacji tematyki historycznej na lekcjach środowiska społeczno- przyrodniczego w klasie III nauczyciel powinien docenić poglądowość i to tę operatywną, czyli opierającą się na działaniu samych uczniów. Nauczyciel powinien zadbać o bogaty materiał spostrzeżeniowy, czyli o wszelkiego rodzaju środki poglądowe. Środki te odpowiednio dobrane i właściwie wykorzystywane są gwarancją pozytywnych osiągnięć dydaktycznych. Wielką wagę w nauczaniu elementów historii w klasach początkowych przywiązuje się do wykorzystywania w procesie lekcyjnym zbiorów gromadzonych przez samych uczniów.

"Uczniowie zamiast oglądać mapy, modele, schematy, sami je wykonują, gromadzą niezbędne zbiory" (Okoń 1971,s.77).

zadaniem nauczyciela jest takie oddziaływanie na dzieci, by zachęcić je do zbieractwa, do poszukiwania pozostałości z minionych epok. Lekcję należy organizować tak, by uczniowie byli zaangażowani emocjonalnie w jej przebieg. W celu osiągnięcia tego zaangażowania należy korzystać z wielu środków dydaktycznych.

Dostępność, realność i konkretność tych zbiorów wpłynęła w rezultacie na lepsze, pełniejsze i skuteczniejsze przyswojenie sobie przez uczniów wiedzy historycznej zdobywanej w klasie III na lekcjach środowiska społeczno- przyrodniczego. Gromadzone przez uczniów zbiory stanowiły materialną podbudowę do aktywizacji ich myślenia w drodze poznawczej i wpłynęły na rozwój ich zainteresowań. Dzięki zbiorom uczniowie przeżyją treści historyczne emocjonalnie. Co z kolei spowoduje lepsze zapamiętanie, zrozumienie i utrwalenie w pamięci wiadomości i umiejętności z tego zakresu.

(Przetacznikowa, Słowikowski 1964, s.57). gromadzenie zbiorów przez dzieci wykorzystałam w pracy z uczniami w klasie eksperymentalnej. Uczniowie tej klasy gromadzili zbiory związane tematycznie z określonymi zagadnieniami programowymi. Na podkreślenie zasługuje fakt, iż było to dla nich zajęcie nowe, a zarazem bardzo pasjonujące. Zbiory zgromadzone przez uczniów były eksponowane w klasie i na wystawkach w czytelni. Dzieci odczuwały dumę i ogromną radość, że jako uczniowie jednej z najmłodszych klas w szkole, potrafiły samodzielnie zgromadzić eksponaty.

Gromadzone przez uczniów klasy eksperymentalnej różne wytwory kultury materialnej z przeszłości były wszechstronnie wykorzystywane na lekcjach środowiska społeczno- przyrodniczego. Przykładem mogą być lekcje, na których realizowałam temat "Praca rolnika dawniej i dziś". Celem tego tematu było zapoznanie uczniów z pracą rolnika dawniej i dziś. Uczniowie mieli dokonać porównania warunków pracy jakie kiedyś panowały w gospodarstwach rolnych z warunkami panującymi w nowoczesnych gospodarstwach rolnych.
Realizując tą tematykę wykorzystałam metodę problemową, głównie wycieczkę- dzięki której uczniowie byli wdrażani do logicznego, krytycznego myślenia.

Pierwszą lekcję przeprowadziłam na wystawie w ratuszu, w Ostrowie Wielkopolskim, gdzie dzieci zwiedziły wystawę rzeźby ludowej pt. "Praca rolnika dawniej". Większość zgromadzonych tam rzeźb przedstawiała rolnika w czasie pracy. Był tam cykl rzeźb pt. "Rolnik w polu", zawierający rzeźby przedstawiające pracę kobiety wiejskiej, np. kobieta, która miele ziarno na mąkę w kamiennych żarnach. Można by jeszcze wyliczyć wiele ciekawych rzeźb, oprócz nich zgromadzono jeszcze, na tej wystawie, dawne rolnicze narzędzia pracy, były tam drewniane brony, grabie, kosy, sierpy, sahy, cepy. W trakcie zwiedzania wystawy wielu uczniów zgłaszało, ze w ich domach są jeszcze takie stare przedmioty.

Poprosiłam dzieci, by przyniosły niektóre z tych narzędzi do szkoły. Następną lekcję zorganizowałam u miejscowego rolnika. Tam dzieci mogły zobaczyć nowoczesne maszyny rolnicze ułatwiające pracę rolnika. Ostatnią lekcje związaną z tym tematem przeprowadziłam w klasie. Na tej lekcji dzieci prezentowały przyniesione przez siebie dawne narzędzia rolnicze takie jak: sierp, cep, motykę, drewniane grabie. Dodatkowo wykorzystałam na tej lekcji wiele ilustracji przedstawiających dawne i współczesne narzędzia rolnicze. Zgromadzone przez uczniów eksponaty i ilustracje pozwoliły dzieciom lepiej zrozumieć trudne warunki pracy w polu, dawniej. Po przeprowadzonej lekcji urządziliśmy z uczniami wystawę w czytelni. Dzieci były dumne ze swojej pierwszej wystawy i postanowiły częściej organizować je w naszej szkole. Na tej wystawie zaprezentowaliśmy nasz pierwszy zbiór, zbiór starych narzędzi rolniczych.

Ciekawszymi lekcjami, były lekcje związane z Wojskiem Polskim. Realizując tematy, postawiłam sobie kilka celów dydaktycznych. Jednym z celów było przybliżenie dzieciom historii powstania Wojska Polskiego na przykładzie historii założenia najbliższej jednostki wojskowej. W tym celu wybrałam się wraz z dziećmi na wycieczkę do Jednostki Wojskowej w Ostrowie Wielkopolskim.

Naszym przewodnikiem był młody żołnierz, który ciekawie i barwnie opowiedział historię powstania tej jednostki. Pokazał nam Izbę Pamięci Narodowej, w której mieściła się wystawa pt. "Dawne umundurowanie Wojska Polskiego". Większość zgromadzonych tam eksponatów przedstawiała mundury żołnierzy z okresu II wojny światowej, mundury powojenne, a także mundur z Powstania Kościuszkowskiego. Nie był to oryginalny mundur, lecz jego rekonstrukcja, wystawę uzupełniały inne ,także ciekawe eksponaty. Wśród nich były dokumenty (książeczki wojskowe), medale i odznaczenia z okresu II wojny światowej, sztandary, chorągwie i oczywiście elementy uzbrojenia. Szczególnym powodzeniem cieszyła się broń. Chłopcy z wielkim zainteresowaniem obserwowali zbiory białej broni.

Największe powodzenie miały miecze i szable, gdyż dzieci miały możliwość dotykania tych eksponatów. Prawdziwą rewelacją był czołg z II wojny światowej. Uczniowie mogli zwiedzić go w środku. Emocje były ogromne, chłopcy nie chcieli wpuścić dziewczynek bo stwierdzili, że tylko mężczyźni mogli prowadzić czołg, a nie "baby" - jak wyraził się jeden z chłopców. Lekcję na której realizowałam temat "Zadania Wojska Polskiego" przeprowadziłam w szkole. Celem tej lekcji było określenie roli i zadań Wojska Polskiego. Uczniowie powinni lepiej zrozumieć zadania jakie stoją przed żołnierzami, ich rolę dawniej i dziś. Metodą zastosowaną na tej lekcji była metoda oparta na obserwacji. Był to pokaz filmu szkolnego pt. "Wojsko Polskie". W trakcie oglądania filmu porównywaliśmy to co widzieliśmy w jednostce wojskowej, z tym co widzimy na filmie. W drugiej części lekcji dzieci postanowiły narysować to, co było ich zdaniem najciekawsze podczas wycieczki. Wielu uczniów rysowało eksponaty białej broni oraz zwiedzanie czołgu. W trakcie rysowania dzieci opowiadały o swoich dziadkach, którzy brali udział w II wojnie światowej. Z ich rozmów dowiedziałam się, że rodzice przechowują stare dokumenty i odznaczenia wojenne swoich przodków. Wtrącając się do rozmowy, podsunęłam pomysł aby dzieci zorganizowały kolejną wystawę. Eksponatami tej wystawy byłyby zbiory starych dokumentów, medali i odznaczeń wojennych, zgromadzone przez uczniów. Na kolejnej lekcji z tego tematu dzieci prezentowały przyniesione przez siebie różne dokumenty, odznaczenia, stare wojenne fotografie swoich dziadków. Jedna uczennica przyniosła fotografie swojej babci, która brała udział w Powstaniu Warszawskim.

Dzieci były szczęśliwe, że ich kolejna wystawa zorganizowana w czytelni cieszyła się dużym zainteresowaniem u uczniów klas starszych. Przebojem tej wystawy był zbiór białej broni. Na ten zbiór składały się dwa bagnety, szabla ułańska i stary żołnierski nóż.

Realizując tematykę związaną z poznawaniem rodzinnej miejscowości, przeprowadziłam szereg wycieczek po najbliższej okolicy. Jedna z tych wycieczek miała na celu poznanie głównych zabytków naszej wsi. Dzieci zwiedziły stary dworek, który jak głosi legenda był własnością księcia Radziwiłła, zwiedziły stary młyn, który niegdyś służył okolicznym rolnikom do mielenia zboża na mąkę. Dzieci zwiedziły także okoliczny kościół, który posiada na dzwonnicy drewniany krzyż z XII wieku.

Dzięki bezpośredniemu zetknięciu z obiektami zabytkowymi uczniowie mogli głębiej przeżyć i lepiej przyswoić sobie treści historyczne z nimi związane. Ten bezpośredni kontakt pozwolił też udoskonalić u dzieci szereg procesów myślowych np. spostrzegania, uogólniania, analizowania. Uczniowie zrozumieli jak wielką rolę spełniają miejsca zabytkowe. Poczuli się w pewnym stopniu także odpowiedzialni za ich ochronę.

Ciekawą lekcją była lekcja, na której realizowałam temat "Środki transportu dawniej i dziś". Na lekcji tej wykorzystałam technikę poliekranową. Istotą poliekranizacji jest możliwość jednoczesnej analizy dwóch obrazów, z których jeden przedstawić może plan ogólny przedmiotu, bądź obraz całościowy, drugi- występujące w nim szczegóły. W podobny sposób można jednocześnie eksponować obrazy o wymowie kontrastującej (Suchoński 1974). Na mojej lekcji przedstawiłam obrazy jednorodne, ale o cechach kontrastujących, były to m.in. lokomotywa parowa i lokomotywa elektryczna, statek parowy i nowoczesny statek pasażerski. Podczas lekcji uczniowie prezentowali modele środków lokomocji dawnych i współczesnych, co skłoniło do zrobienia kolejnej wystawy pt. "Podróże dawniej i dziś".

Porównując obrazy na zasadzie kontrastu, uczniowie łatwiej mogli dostrzec postęp w danej dziedzinie, dynamikę rozwoju. Uświadomili sobie, że każda rzecz ma swoją historię. W oparciu o projekcję równoległą uczniowie mogli wytwarzać nowe informacje, zwłaszcza te, które dotyczą powiązań między elementami treści oraz cech i właściwości trudno dostrzegalnych w globalnie postrzeganym przedmiocie (Gutowska 1982, str. 237).

Fragmenty wycieczek i lekcji przedstawione powyżej są tylko namiastką ukazującą możliwości wykorzystania zgromadzonych zbiorów na lekcjach środowiska społeczno - przyrodniczego. Samodzielnie zgromadzone przedmioty, eksponaty, informacje uczą historii. Możliwość pokazania zgromadzonych zbiorów innym, wzmaga aktywność i zaangażowanie młodego zbieracza. Dzieci uczyły się bawiąc- zbieractwo traktowały nie jak obowiązek, a sprawę przyjemną i bardzo ciekawą.

Wszechstronne wykorzystanie przez nauczyciela zgromadzonych zbiorów uczniowskich może w znacznym stopniu wpłynąć na lepsze zapamiętanie i zrozumienie wiadomości historycznych oraz pozwoli umiejętnie zastosować te wiadomości w praktyce.

Wystawy zorganizowane przez uczniów przyczyniły się do wzrostu zainteresowania zbieractwem. Lecz nie tylko wystawy wzbudziły zainteresowanie dzieci. Dużą rolę odegrał sposób prowadzenia lekcji, zastosowanie różnorodnych metod i wszechstronne wykorzystanie środków dydaktycznych, a w szczególności zebranych przez uczniów zbiorów.

Zainteresowanie wymaga zaangażowania poznawczego i emocjonalnego. Jest to bowiem specyficzne nastawienie poznawcze i emocjonalne na przedmioty i zjawiska rzeczywiste.

O prawdziwym zainteresowaniu świadczy nie tylko samo nastawienie, ale przede wszystkim działanie. Działanie nauczyciela powinno zmierzać ukierunkowania zainteresowań jego uczniów (Przetacznikowa, Makiełło-Jarża 1997, str.192).

Rozwój zainteresowań uzależniony jest od wielu czynników, między innymi od środowiska społecznego, od programu i metod nauczania.

Dla każdego nauczyciela nie jest tajemnicą, że nauczanie jest sztuką. "Zadaniem zaś sztuki nauczania jest zbudzenie w uczniach wewnętrznej siły, świadomie organizującej i porządkującej ich własną indywidualność. Siła tą jest zainteresowanie" (Frerstch 1988, str. 478).

Wiemy, że zainteresowania uczniów klas III nie są jeszcze trwałe i ulegają ciągłym zmianom. Zadaniem nauczyciela jest więc regulowanie nimi tak, by przyczyniły się do pełnego rozwoju osobowości dziecka.

3.2. Wykorzystanie zgromadzonych zbiorów na zajęciach pozalekcyjnych.

Dużą rolę w rozwoju człowieka i jego efektywnej działalności odgrywają zainteresowania. Spełniają one funkcję ogólnorozwojową. Wpływają na wzrost i pogłębienie wiedzy uczniów. Budzą i rozwijają postawę poznawczą. Przyczyniają się do osiągania powodzenia i zadowolenia, wzbogacają ucznia, pomagają w realizowaniu celów i zadań wychowawczo - dydaktycznych oraz przygotowują do samorozwoju (Gurycka 1964, str. 8-17).
Tematyka zainteresowań może być bardzo rozległa- może być tyle różnorodnych zainteresowań, ile istnieje sfer rzeczywistości.

Rozwój zainteresowań jest uzależniony od wielu czynników, między innymi od środowiska społecznego, programu i metod szkolnego nauczania.. dla prawidłowej realizacji treści historycznych i rozwoju zainteresowań tematyką historyczną niezbędne jest rozwijanie pozalekcyjnych działalności uczniów nauczania początkowego. Zajęcia organizowane w czasie wolnym zaspokajają wiele potrzeb w trakcie jakiejś działalności, wpływają na lepszy rozwój jednostki.

Doskonale zdajemy sobie sprawę, że różnorodne koła zainteresowań dostępne są dopiero dla uczniów klas starszych.

Eksperyment pedagogiczny, który prowadziłam w Szkole Podstawowej w Gorzycach Wielkich obejmował szereg działań zmierzających do optymalizacji nauczania treści historycznych i rozwoju zainteresowań w klasie III, zarówno na lekcjach jak i też na zajęciach pozalekcyjnych.

Dla dzieci z klasy eksperymentalnej zorganizowałam "Klub Szperaczy". Realizację tego pomysłu zaczęłam od rozlepiania w szkole różnego rodzaju ciekawych plakatów informujących o zawiązaniu się klubu i miejscu spotkania. Informacje o klubie umieściłam również w naszej szkolnej gazetce. Wbrew moim przewidywaniom na spotkanie przyszło aż 15 osób. Po kilku spotkaniach wzrosło zaciekawienie pozostałych uczniów. Na kolejne spotkania, odbywające się raz w tygodniu, każdy członek naszego klubu przyniósł coś ciekawego i starego. Najciekawsze i najstarsze eksponaty dołączyliśmy do naszych zbiorów, a uczniów którzy je przynieśli nagromadziliśmy dyplomikami "Najlepszego szperacza", pozostali szperacze otrzymali w nagrodę pocieszenia cukierki. Na naszych spotkaniach opracowaliśmy również plan pracy. Pracy naszego klubu przyświecały poniższe cele.
1. Rozwijanie zainteresowań historycznych.
2. Wdrażanie do gromadzenia różnych pamiątek z przeszłości.
3. Ciekawe spędzanie wolnego czasu.

Przy omawianiu założeń realizacyjnych naszego klubu okazało się, że chłopcy i dziewczynki mają różne zainteresowania przeszłością.
Chłopców najbardziej zainteresowały problemy i przedmioty związane z II wojną światową. Dziewczynki natomiast przejawiały zainteresowanie pracą kobiety wiejskiej dawniej, dawnymi strojami, biżuterią.

Wszyscy uczestnicy klubu zgodzili się, że jeśli szukając interesujących ich rzeczy natrafią, przy okazji, na inne ciekawostki z przeszłości, to też będą je gromadzić i przyniosą na zajęcia i spotkania klubu.

Po dwóch spotkaniach zaczęliśmy gromadzić eksponaty. Kompletowano różne zbiory, z małych zbiorów powstawały coraz większe. Największym naszym zbiorem okazał się zbiór starych lamp. Było ich aż 6. Były to lampy naftowe, wykorzystywane w gospodarstwach domowych. Wśród nich znalazła się piękna pokojowa lampa naftowa oraz mała lampka górnicza. Drugim także ciekawym i dużym zbiorem był zbiór żelazek. Znalazło się ciężkie żelazko na duszę i żelazko na węgiel drzewny. Kolejnym interesującym zbiorem okazał się zbiór szklanych naczyń, w których dawniej przechowywano mąkę, sól, cukier.

Chcąc urozmaicić spotkania naszego klubu zorganizowałam "bal w strojach historycznych". Każdy członek naszego klubu na wcześniejszych spotkaniach zaprojektował swój strój w którym wystąpi na balu. Na kolejnych spotkaniach strój ten wykorzystywaliśmy. Dominowały zbroje rycerskie, szczególnie wśród chłopców. Dziewczynki wolały zostać średniowiecznymi księżniczkami. Chłopcy pomagali dziewczynkom wykonać odpowiednią biżuterię z drutu i blachy miedzianej. Na "historycznym" balu wybrano 3 najciekawsze stroje i nagrodzono je dużymi brawami. Był to rycerz w srebrnej zbroi, żołnierz kościuszkowski i ułan w wysokich butach za swoją nieodłączną szabelką. Zabawa trwała długo i była bardzo udana. Najciekawsze stroje i najładniejszą biżuterię zgromadzono w czytelni szkolnej i zrobiliśmy z nich wystawę dla wszystkich uczniów naszej szkoły.

Uczestnicy klubu przynosili na nasze spotkania różne fotografie, ilustracje związane z zabytkami naszej okolicy. Na kolejnych spotkaniach, na podstawie kilku wybranych fotografii, dzieci wykonały makietę starego młyna. Wykonywali również, wzorując się na przyniesionych ilustracjach modele środków transportu. Były to piękne karoce zrobione z tekstury i stare samochody zrobione z zapałek. Członkowie klubu wiele razy pomagali mi w sporządzaniu różnych makiet i modeli, które wykorzystywałam na lekcjach środowiska społeczno - przyrodniczego do realizacji treści historycznych.
Nie mogę tez zapomnieć o spotkaniu jakie zorganizował nasz klub. Było to spotkanie z żołnierzem kombatantem II wojny światowej. Był to również żołnierz AK, który barwnie i ciekawie opowiedział swoją historię wojenną i powojenną. Jego losy były tak ciekawe, że stały się tematem prac plastycznych, które dzieci wykonały na następnym spotkaniu naszego klubu.
Tak urozmaicona praca i zabawa w klubie, miała ogromne wartości poznawcze, kształcące i wychowawcze. Często rozwijała uczucia patriotyczne. Przyczyniła się do znacznego wzbogacenia wiadomości i umiejętności historycznych, często wykraczających często poza program nauczania klasy III. Wykorzystywanie gromadzonych zbiorów na zajęciach pozalekcyjnych zaspokajało potrzeby uczniów w zakresie rozwoju zainteresowań historycznych. Obcowanie na co dzień z przedmiotami z dawnych czasów, narzędziami pracy, różnymi innymi wytworami kultury materialnej z przeszłości, pozwoliło dzieciom lepiej zapamiętać, zrozumieć i utrwalić wiedzę historyczną.

UOGÓLNIENIA, WNIOSKI, PROPOZYCJE

Na podstawie materiału zebranego w toku badań można ustalić, czy i w jakim stopniu gromadzone i wykorzystywane przez uczniów na lekcjach środowiska społeczno - przyrodniczego oraz na zajęciach pozalekcyjnych zbiory, wpływają na skuteczność nauczania- uczenia się treści historycznych przez uczniów klasy III w środowisku wiejskim.

Zebrany materiał empiryczny potwierdza słuszność przyjętych hipotez i pozwala na sformułowanie następujących konkluzji:
1. Badania wykazały, że uczniowie klasy III posiadają bardzo mały zasób elementów wiedzy historycznej i słabo pamiętają wiadomości, wielu uczniów nie rozumie określeń związanych z czasem historycznym, oraz nie posiada umiejętności zastosowania zdobytych wiadomości w sytuacjach typowych i problemowych.
2. W chwili rozpoczynania eksperymentu uczniowie klasy eksperymentalnej posiadali nieznacznie mniejsze zasoby wiadomości od uczniów klasy kontrolnej. Różnica ta okazała się statystycznie nieistotna na poziomie 0, 05, świadczy to o tym, że badani uczniowie pochodzą z tej samej populacji i mogą uczestniczyć w dalszych etapach badań.
3. W badaniach końcowych uczniowie klasy eksperymentalnej uzyskali zdecydowanie wyższe wyniki nauczania we wszystkich badanych kategoriach wiedzy w porównaniu z wynikami klasy kontrolnej. Różnice przemawiające na korzyść klasy eksperymentalnej są istotne. Na podniesienie się skuteczności nauczania- uczenia się treści historycznych w klasie eksperymentalnej ogromny wpływ miały wykorzystywane na lekcjach i zajęciach pozalekcyjnych zbiory gromadzone przez uczniów, które spowodowały, że:
-uczniowie lepiej zapamiętali wiadomości,
-dzięki bezpośredniemu kontaktowi z wytworami kultury materialnej, porównywaniu, różnicowaniu, dostrzeganiu związków i zależności, lepiej zrozumieli przyswojone wiadomości,
-obcowanie ze zbiorami pozwoliło na dostrzegani i umiejętne rozwiązywanie różnorodnych problemów.
4. Czynnik eksperymentalny wpłynął także na wzrost zainteresowań historią dzieci w klasie III. Uczniowie chętnie poszukiwali i przynosili do szkoły przedmioty świadczące o przeszłości naszego narodu.
5. Wprowadzenie czynnika eksperymentalnego spowodowało większą trwałość zdobytych wiadomości i umiejętności. Ubytek wiedzy w klasie eksperymentalnej był ponad dwa razy mniejszy niż w klasie kontrolnej. Różnice średnich przemawiające klasy eksperymentalnej są istotne na poziomie 0,05.
Gromadzenie i wykorzystanie na lekcjach środowiska społeczno - przyrodniczego zbiorów i obcowanie z nimi wpłynęło na sferę emocjonalną uczniów klasy eksperymentalnej i pozwoliło trwalej przechować w pamięci przeżyte duchowo treści historyczne.

Z analizy wyników przeprowadzonych wyników wypływają propozycje pod adresem praktyki pedagogicznej, które powinny być uwzględnione w czasie realizacji treści historycznych na lekcjach środowiska społeczno - przyrodniczego i zajęciach pozalekcyjnych w klasie III.
1. W procesie nauczania- uczenia się treści historycznych, należy wykorzystywać różnorodne środki dydaktyczne, a zwłaszcza gromadzone przez uczniów zbiory.
2. W czasie realizacji treści historycznych należy stosować różnorodne formy organizacyjne procesu dydaktycznego (np. lekcje w klasie z wykorzystaniem zbiorów, fragmenty lekcji w Izbie Pamięci Narodowej, wycieczki o charakterze historycznym, spotkanie z bohaterami walk).
3. Pobudzanie uczniów do zbierania reliktów przeszłości rozbudzając w nich zainteresowania historyczne i organizacyjne w ramach zajęć pozalekcyjnych.
Przedsięwzięcia te wzbogacają sposoby realizacji celów i zadań kształcenia historycznego w klasie III. Pozwalają lepiej kierować rozwojem uczniów, przyczyniając się do skuteczniejszego opanowania elementarnej wiedzy historycznej. Ponadto rozwijać będą pozytywny stosunek do narodowej przeszłości i jej pamiątek.

STRESZCZENIE

W niniejszej pracy przedstawiono problem wpływu gromadzenia i wykorzystania przez uczniów klas III zbiorów na poznawanie historii na lekcjach środowiska społeczno - przyrodniczego w środowisku wiejskim.

Wyniki badań wstępnych wykazały, że uczniowie klasy III mają w bardzo małym stopniu opanowaną wiedzę historyczną.

Skuteczność ich osiągnięć w badaniach początkowych była bardzo niska.

W klasie eksperymentalnej wynosiła 38,66 % a w klasie kontrolnej 39,33 %.

Średnia uzyskanych wyników w klasie eksperymentalnej wynosiła 23,20 punktu i była niższa od średniej klasy kontrolnej o 0,40 punktu. Różnica średnich uzyskanych punktów jest nieistotna statystycznie na poziomie 0,05.

W czasie trwania eksperymentu gromadzone przez uczniów zbiory wykorzystano wszechstronnie na lekcjach środowiska społeczno - przyrodniczego.

Oprócz tego, dla uczniów klasy eksperymentalnej prowadzono "Koło Szperaczy". Badania końcowe wykazały, że gromadzone i wykorzystywane w procesie dydaktycznym zbiory miały znaczny wpływ na skuteczność osiągnięć szkolnych uczniów, we wszystkich kategoriach wiedzy.

Ogólna średnia wyników klasy eksperymentalnej w badaniach końcowych wynosi 53,55 punktu i jest wyższa od ogólnej średniej wyników klasy kontrolnej o 8,6 punktu. Różnice przemawiające na korzyść klasy eksperymentalnej są istotne statystycznie na poziomie 0,05.

Przyrosty średnich w poszczególnych kategoriach wiedzy są wyższe w klasie eksperymentalnej i wynoszą 30, 35 punktu a w klasie kontrolnej o 8, 65 punktu mniej. Nastąpił wyraźny przyrost skuteczności osiągnięć uczniów w klasie eksperymentalnej dotyczący opanowania treści historycznych, wynoszący 50,58% i będący o 15,00 % wyższy od przyrostu skuteczności w klasie kontrolnej.

Z dotychczasowych rozważań dotyczących prezentowanych danych empirycznych wynika:
1. klasa eksperymentalna, która przed podjęciem eksperymentu była klasą słabszą, wykorzystując zgromadzone zbiory w procesie lekcyjnym i na zajęciach pozalekcyjnych osiągnęła znacznie lepsze wyniki w opanowaniu treści historycznych (S=89,24 %), niż klasa kontrolna (S=71,91 %) pracująca tradycyjnymi metodami.
2. ogólny przyrost osiągnięć uczniów w klasie eksperymentalnej, w zakresie treści historycznych (S=50,58) jest wyższy od przyrostu skuteczności w klasie kontrolnej (S=35, 58 %), świadczy to o tym, że uczniowie klasy eksperymentalnej potrafią lepiej wykorzystać zdobyte wiadomości i umiejętności w konkretnym działaniu.
3. W obu klasach wzrosła średnia uzyskanych wyników, w klasie eksperymentalnej o 30,35 punktu a w klasie kontrolnej o 21,70 punktu. Różnica przemawiająca na korzyść klasy eksperymentalnej jest istotna statystycznie na poziomie 0,05.
4. W klasie eksperymentalnej wyraźnie wzrosły zainteresowania historyczne uczniów. Badania dystansowe potwierdziły słuszność hipotezy, że zmienna niezależna w dużym stopniu zadecydowała o wysokiej trwałości wiedzy uczniów. Zebrany materiał w badaniach dystansowych dotyczący trwałości wiedzy historycznej pozwala na sformułowanie następujących konkluzji:
I Klasa eksperymentalna (S=86,08 %) w badaniach tych okazała się nadal lepszą klasą od klasy kontrolnej (S=68,33 %).

II Ubytek wiedzy w klasie kontrolnej (6,58 %) jest ponad dwa razy większy niż w klasie eksperymentalnej.

III O lepszej trwałości wiedzy w klasie eksperymentalnej świadczy ogólna średnia wyników, która w klasie eksperymentalnej wynosi 51,65 punktu, a w klasie kontrolnej 41,00 punktów. Różnica między tymi wynikami wynosi 10,65 punktu i jest istotna statystycznie na poziomie 0,05.

IV Wprowadzenie czynnika eksperymentalnego na lekcjach środowiska społeczno - przyrodniczego i zajęciach pozalekcyjnych miało znaczny wpływ na większą trwałość wiedzy historycznej uczniów klasy III.

Uzyskane wyniki były podstawą ustalenia korzystnego wpływu gromadzenia i wykorzystania zbiorów w poznawaniu historii przez uczniów klasy III.

Przeprowadzony eksperyment pedagogiczny potwierdził lepsze przyswajanie, zrozumienie i opanowanie wiadomości historycznych przez uczniów klasy eksperymentalnej.

Gromadzone i wykorzystywane w procesie lekcyjnym i na zajęciach pozalekcyjnych zbiory wpływają na lepsze, trwalsze i skuteczniejsze opanowanie treści historycznych.
 

Opracowanie: mgr Anna Wojtkowiak

Zgłoś błąd    Wyświetleń: 1886


Uwaga! Wszystkie materiały opublikowane na stronach Profesor.pl są chronione prawem autorskim, publikowanie bez pisemnej zgody firmy Edgard zabronione.


BAROMETR


1 2 3 4 5 6  
Średnia ocena: 1



Ilość głosów: 2

Serwis internetowy, z którego korzystasz, używa plików cookies. Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, poprawy jakości świadczonych usług w tym dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do Twoich indywidualnych potrzeb). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do Internetu oraz w Polityce prywatności plików cookies.
Dowiedz się więcej.