AWANS INFORMACJE Dla nauczyciela Dla ucznia LOGOWANIE


Katalog

Marzena Rymiszewska
Edukacja czytelnicza, Konkursy

Boże Narodzenie - historia i zwyczaje świąteczne. Scenariusz konkursu wigilijnego

- n +

Scenariusz konkursu wigilijnego "Boże Narodzenie - historia i zwyczaje świąteczne"

Konkurs ten zorganizowałyśmy w okresie przedświątecznym, kiedy uczniowie żyją już atmosferą świąt. Pragnęłyśmy uświadomić młodzieży, że wzmożona przedświąteczna bieganina, gorączkowe przygotowania i szaleństwo zakupów - to zaledwie niewielka część świątecznego rytuału; że uczestnicząc w wigilijnej kolacji podawanej w rodzinnym gronie, mniej lub bardziej świadomie, kultywują polską tradycję i zwyczaje. Pragnęłyśmy zwrócić uwagę młodzieży na te elementy zwyczajów, które traktowane jako coś oczywistego, nie są postrzegane w jej świadomości jako tradycja trwająca od kilkuset lat, zmieniająca się na przestrzeni wieków, ulegająca obcym wpływom, ale w swoim charakterze nieodmiennie polska.

Konkurs pod nazwą "Boże Narodzenie - historia i zwyczaje świąteczne" przeprowadzony przez nauczycieli bibliotekarzy, miał formę pisemną i odbył się w dwóch wersjach językowych:
- w klasach drugich w wersji polskiej
- w klasach pierwszych w wersji angielskiej.

Przewidziano dwa etapy zmagań konkursowych:
I etap - 30 pytań wymagających odpowiedzi opisowych (oparto je na propozycjach metodycznych publikowanych w "Bibliotece w Szkole"), podajemy je poniżej.

II etap - 10 pytań, bardziej szczegółowych i nieco trudniejszych, obejmujących współczesne zwyczaje świąteczne innych krajów - pytania i odpowiedzi w załączeniu.

Wersja angielska konkursu przeprowadzona była jako test wyboru, obejmujący zwyczaje świąteczne Polski i krajów anglojęzycznych

Boże Narodzenie.
Historia i polskie zwyczaje świąteczne - pytania konkursowe.

1.Jakie pogańskie święto zostało zastąpione chrześcijańskim świętem, Bożym Narodzeniem?
2. Jak nazywa się dzień poprzedzający święto Bożego Narodzenia?
3. Z ilu dań składa się tradycyjna polska wieczerza wigilijna?
4. Co symbolizuje liczba potraw wigilijnych?
5. Czym tradycyjnie rozpoczyna się wieczerzę wigilijną? (wymień trzy elementy)
6. Którą tradycję wigilijną uważa się za najstarszą?
7. Co symbolizuje tradycja łamania się opłatkiem?
8. Podaj etymologię słowa 'wigilia' i jego właściwe znaczenie.
9. Po co zostawia się puste nakrycie na stole wigilijnym?
10. Jaki rodzaj potraw podawany jest podczas wieczerzy wigilijnej?
11. Wyjaśnij, co to są jasełka?
12. Jak nazywamy pieśni śpiewane podczas świąt Bożego Narodzenia? (wymień dwa rodzaje)
13. Z jakiego kraju i kiedy przybył do Polski zwyczaj ubierania choinki?
14. Co w staropolskich zwyczajach zastępowało choinkowe drzewko?
15. Czym dekorowano dawniej choinki?
16. Jak nazywany jest okres przygotowań do Bożego Narodzenia?
17. Skąd pochodzi zwyczaj obdarowywania się podarunkami?
18. Kto przynosi prezenty z okazji Bożego Narodzenia? (wymień przynajmniej trzy określenia tej postaci w różnych krajach)
19. Kim w rzeczywistości był święty Mikołaj?
20. Jaki znak informuje nas, że należy zasiadać do wieczerzy wigilijnej?
21. Wymień przynajmniej 6 potraw wchodzących w skład wieczerzy wigilijnej.
22. Dlaczego pod obrus na wigilijnym stole wkłada się siano?
23. Jaką nazwę nosi świąteczna msza odprawiana o północy?
24. Wymień trzy znane Ci świąteczne wróżby i opisz znaczenie jednej z nich.
25. Wymień pięć tytułów kolęd polskich.
26. Gdzie śpiewano pierwsze kolędy?
27. Które Ewangelie poruszają temat narodzin Jezusa?
28. Zacytuj słowa dwóch pierwszych zwrotek kolędy "Bóg się rodzi"...
29. Wymień 5 postaci, które umieszcza się w szopce i wyjaśnij dlaczego?
30 Jakie imiona nosili trzej królowie, którzy przybyli złożyć pokłon i dary dzieciątku Jezus?
(odpowiedzi znajdziecie w "Biblioteka w Szkole" 2003 nr 10)

Pytania do II etapu konkursu.
(wykorzystano informacje z witryny internetowej: http://www.rekreacja.interia.pl/snieg/karnawal - o zwyczajach świątecznych różnych narodów
1. W jakich krajach tradycyjnym daniem bożonarodzeniowym jest indyk?
2. Czym różnią się święta Bożego Narodzenia obchodzone w USA od naszych?
3. Jakie znasz zwyczaje świąteczne kultywowane w Hiszpanii?
4. Co wiesz o zwyczajach świątecznych panujących w Indiach?
5. Kiedy obchodzą Boże Narodzenie wyznawcy Prawosławia?
6. Gdzie spędzają dzień Wigilii Australijczycy?
7. Czy w Argentynie ludzie obdarowują się prezentami na Boże Narodzenie?
8. Jak długo obchodzą Boże Narodzenie Grecy?
9. Podaj przykład kolędy świątecznej znanej w wielu wersjach językowych.
10.Jak nazywają Anglicy drugi dzień świąt- dzień otwierania prezentów

Odpowiedzi: 1. Anglia, Australia, USA 2. Trwają tylko jeden dzień, nie ma zwyczaju kolacji wigilijnej, długi okres przygotowań tj. zakupów od Dnia Dziękczynienia 3. Tu ważniejsze jest święto Trzech Króli 6-go stycznia, rozdawanie prezentów rodzinie, znajomym, statek przywożący króli do portu, piecze się keks z niespodzianką np. z monetami 4. I muzułmanie i hindusi kupują nowe ubrania, 10 dni przed świętem dekorują domy, ulice, kościoły ,ustawia się szopki przed domami, po uroczystej mszy całonocny festyn 5. 2 tyg. po katolikach 6 stycznia 6. W domach, pubach a najczęściej na plażach. 7. Nie, dopiero 6 stycznia rozdają podarunki. 8. Grecy świętują 12 dni. 9. Cicha noc 10. Boxing Day

Konkurs przeprowadzono na lekcjach języka polskiego. Uczniowie otrzymali oddzielnie karty pytań i czyste karty na odpowiedzi. Czas na udzielenie odpowiedzi - 30 min, pozostałe 15 minut przeznaczono na omówienie tych pytań, które zaskoczyły lub sprawiły jakąś trudność uczniom. Podsumowanie i omówienie pytań miało na celu poszerzenie wiedzy o zwyczajach świątecznych u uczniów mniej świadomych oraz uporządkowanie wiedzy u tych, którzy dobrze znają te zwyczaje. Łącznie w eliminacjach konkursu udział wzięło 252 uczniów. Spośród nich wyłoniono tych, którzy uzyskali największą ilość punktów. Najlepszym uczniom wręczono nagrody ufundowane przez Dyrektora szkoły, stroiki świąteczne przygotowane przez członków Klubu Bibliotecznego oraz książki anglojęzyczne ufundowane przez sponsora Wydawnictwo Pearson Education Polska.

Cele konkursu:
- propagowanie wśród młodzieży polskich tradycji i zwyczajów świątecznych
- wzbogacanie wiedzy uczniów z zakresu historii świąt Bożego Narodzenia
- wzbudzanie świadomości przynależności do polskiej tradycji narodowej

Regulamin:
1. Konkurs przeznaczony jest dla uczniów klas drugich i pierwszych liceum.
2. Przewidziany jest w formie pisemnej, składa się z 30 pytań.
3. Odbędzie się w dwóch wersjach językowych:
- w jęz. polskim w klasach drugich
- w jęz. angielskim w klasach pierwszych
4. Wymagana jest znajomość historii świąt Bożego Narodzenia oraz związanych z nimi polskich tradycji, zwyczajów i obrzędów.
5. Przewiduje się przeprowadzenie II etapu konkursu, jeśli etap I nie wyłoni zwycięzców.
6. Każdy uczestnik otrzyma kartę pytań i kartę na odpowiedzi.
7. Konkurs zostanie przeprowadzony na lekcjach jęz. polskiego lub historii.
8. Ogłoszenie wyników konkursu nastąpi w czasie uroczystej wigilii szkolnej. Zwycięzcy otrzymają nagrody rzeczowe.

Omówienie i wnioski.

Okazało się, że najwięcej trudności sprawiło uczniom pytanie o pogańskie święto, które zostało zastąpione przez Boże Narodzenie. Tylko jedna osoba odpowiedziała wyczerpująco, że chodzi o święto przesilenia zimowego czyli święto ku czci boga słońca. Dużo inwencji wykazali uczniowie w opisywaniu wróżb związanych z wigilią, niektórzy znali tylko wróżby andrzejkowe. Wszyscy znali wróżbę ze źdźbłem siana wyciąganym spod obrusa oraz z łuskami karpia, które noszone w portfelu zapewniają pomyślność i pieniądze. Ale niewiele osób słyszało o takich wróżbach jak: liczenie żerdzi w płocie, których parzysta liczba oznacza szczęście albo o migdale znalezionym w kutii.

Należałoby też uświadomić młodzieży, że całowanie pod jemiołą i pieniążek znaleziony w pierożku nie wywodzą się z polskiej tradycji świątecznej. Przyszły one do nas z krajów Europy zachodniej, podobnie jak przed dwoma wiekami zwyczaj strojenia drzewka świątecznego, który przejęliśmy z Prus. Natomiast zwyczaj śpiewania kolęd, z tym też młodzież miała problem, jest tak stary, jak szopki bożonarodzeniowe i pochodzi z okresu średniowiecza, kiedy to św. Franciszek z Asyżu zapoczątkował tradycję ustawiania szopek w kościołach, przy których śpiewano radosne pieśni o narodzeniu Pana.

Przyjęłyśmy założenie, że nie będzie to konkurs wymagający przygotowań, że będzie formą sprawdzianu wiedzy uczniów "z biegu", okazało się to trafna formułą na tym etapie edukacji.

Forma przeprowadzenia konkursu wymagałaby jednak korekty: uczniowie otrzymali karty pytań, bez podziału na grupy, wskazany byłby jednak podział klasy na dwie grupy, co podniosłoby stopień trudności i wiarygodność udzielanych odpowiedzi.  

Opracowanie: Marzena Rymiszewska
Agnieszka Szeligowska
II LO w Łomży

Zgłoś błąd    Wyświetleń: 12306


Uwaga! Wszystkie materiały opublikowane na stronach Profesor.pl są chronione prawem autorskim, publikowanie bez pisemnej zgody firmy Edgard zabronione.


BAROMETR


1 2 3 4 5 6  
Średnia ocena: 4.13



Ilość głosów: 30

Serwis internetowy, z którego korzystasz, używa plików cookies. Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, poprawy jakości świadczonych usług w tym dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do Twoich indywidualnych potrzeb). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do Internetu oraz w Polityce prywatności plików cookies.
Dowiedz się więcej.