Szkoła bez przemocy

W roku szkolnym 2002/2003 Rada Pedagogiczna nasze szkoły zdecydowała się wziąć udział w akcji "Szkoła z klasą". Akcję zorganizowała Gazeta Wyborcza i Centrum Edukacji Obywatelskiej pod honorowym patronatem Prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego. Zadaniem szkoły uczestniczącej w przedsięwzięciu było zrealizowanie sześciu z trzydziestu zadań przygotowanych przez organizatorów. Wśród tych zadań, które wybraliśmy do realizacji znalazło się zadanie 5D "Szkoła bez przemocy". W skład zespołu zadaniowego realizującego to zadanie weszli nauczyciele różnych specjalności: pedagog, socjoterapeuta, logopeda, informatyk, nauczyciele nauczania zintegrowanego.

Pierwsza czynnością była analiza ankiety "Trudne rzeczy w naszej szkole" dotyczącej zjawiska agresji i przemocy w szkole. Analiza odpowiedzi 484 uczniów, 461 rodziców i 42 nauczycieli pokazała, iż celowe jest podjęcie działań na rzecz zwiększenia poziomu bezpieczeństwa i przeciwdziałania agresji i przemocy w szkole. Przygotowaliśmy się do prowadzenia akcji pt.: "Nie zamykaj oczu".

W styczniu 2003r. powołaliśmy do życia Szkolny Zespół do Walki z Przemocą. Zespół opracował plan działania i zaprosił do współpracy Samorząd Szkolny. Spotkania nauczycieli i uczniów odbywały się raz w tygodniu. Młodzież dzieliła się pomysłami, pracowała nad projektem logo akcji, opracowała wzór identyfikatora dla dyżurnych, zastanawiała się nad stworzeniem systemu informowania o przypadkach przemocy. Uczniowie postanowili pozyskać jak najwięcej chętnych do dyżurów, zadeklarowali wydawanie gazetek informujących o akcji, wymyślali hasła. Jedno z nich stało się hasłem naszej akcji "Nie! Przemocy! Tak! Kulturze!" Zespół nauczycieli opracował materiały instruktażowe, które zawierały 4 scenariusze zajęć profilaktycznych dotyczących przeciwdziałania agresji i przemocy w szkole. Przygotowano również dla wychowawców tematy do pedagogizacji rodziców. Ogłoszono konkursy dla uczniów:
- plastyczny na temat "Szkoła bez przemocy"
- wiedzy "Znam swoje prawa"
- wybory "Miss i Mistera Kultury i Uprzejmości"
- konkurs na tytuł "Klasa bez przemocy"

Zaplanowano także spotkanie z funkcjonariuszami Wydziału Prewencji Policji na temat "Przyczyny i skutki prawne stosowania przemocy".

Szkolną akcję edukacyjną "Nie zamykaj oczu" rozpoczęto poinformowaniem o niej rodziców na Radzie Szkoły i na zebraniach z wychowawcami klas. Informacja ta wywołała wśród rodziców dyskusję, kilkoro z nich zgłosiło się do pomocy (m.in. pełnienia dyżurów na korytarzach szkolnych, dostarczenia materiałów biurowych, sponsorowania nagród dla dzieci). Przedstawiciele wszystkich klas podpisali z dyrektorem szkoły kontrakt na tytuł "Klasa bez przemocy", w którym zobowiązali się, że nie będą używać wobec siebie przemocy, będą działać wspólnie i pomagać sobie w sytuacjach konfliktowych.

W całej szkole pojawili się dyżurni z identyfikatorami, którzy reagowali na wszelkie przejawy przemocy i informowali dyżurujących nauczycieli. Dzieciom, które zachowywały się kulturalnie wręczano kolorowe znaczki, które dawały klasie punkty w konkursie "Klasa bez przemocy". Znaczki były wykonane z kolorowego papieru i miały różne kształty (koło, serduszka, kwiaty, słońce). Na jednej stronie znaczka obok logo akcji widniały hasła dotyczące zasad kulturalnego zachowania np.: "Jestem kulturalny", "Zachowuję się bezpiecznie", "Pomagam innym", "Jestem koleżeńska", "Dbam o czystość". Na drugiej stronie umieszczano wierszyki związane z tematem akcji, dotyczące zasad kultury. Dzieci zostały poinformowane, że za każdy otrzymany znaczek mają przyznane 5 punktów, a za każde nauczenie się na pamięć wierszyka i wydeklamowanie go całej klasie dostają kolejne 5 punktów. I tak zapanowała w naszej szkole "moda na znaczki". Dzieci bardzo chętnie uczyły się wierszyków, znaczki przypinały sobie do ubrań, propagując w ten sposób zasady kultury. Aby nie stało się to nudne znaczki zmieniały kształty, treść, pojawiły się na nich dowcipy szkolne, które cieszyły się wśród uczniów ogromnym powodzeniem. Nawet największe "nygusy" - jak to powiedziała jedna z dyżurnych - zamiast "wariować" na przerwach uczyli się wierszyków i dowcipów. W ten sposób poprzez zabawę i naukę dzieci spontanicznie "weszły" w działania zespołu, a rozmiar ich aktywności przeszedł nasze oczekiwania. Duża część dzieci zebrała po kilkadziesiąt znaczków. Najważniejszym zaś efektem było to, że zaczęły częściej stosować zasady kultury, spadł poziom negatywnych zachowań. Przed stołówką szkolną dzieci spokojnie czekały na obiad, w szatni było mniej "przepychanek" i konfliktów, a przed gabinetem pedagoga skończyły się kolejki uczniów z różnymi skargami.

Na konkurs plastyczny pt.: "Nie! Przemocy! Tak! Kulturze!" przyniesiono 105 plakatów, które ozdobiły korytarze szkolne. Na ścianie w najbardziej uczęszczanym miejscu w szkole zawisła i funkcjonuje do dziś "Skrzynka problemów". Stwarza ona uczniom możliwość anonimowego przekazania informacji o dręczących ich problemach. Zorganizowaliśmy też "Dni miłych słówek". Uczniowie przesyłali sobie listy z życzeniami, a szkolni listonosze mieli ręce pełne roboty.

Wszystkie działania Szkolnego Zespołu do Walki z Przemocą korzystnie wpłynęły na relacje miedzy uczniami oraz relacje między uczniami a nauczycielami. Uświadomiły dzieciom, że w naszej szkole nie ma miejsca na przemoc, że jest to zjawisko negatywne, któremu należy się przeciwstawić. Teraz wiemy, jak to zrobić.
 

Opracowanie: Ewa Piszkalska

Wyświetleń: 793