AWANS INFORMACJE FORUM Dla nauczyciela Dla ucznia LOGOWANIE


Katalog

Maria Śliwak
Ekologia, Artykuły

Degradacja środowiska - niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia człowieka

- n +

Degradacja środowiska - niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia człowieka

Czy wyobrażacie sobie życie w zatrutym powietrzu, bez lasów, łąk, kwiatów, zwierząt, wody? A przecież utrata tych wielkich dóbr dotyka już dzisiaj wielu ludzi na naszej Ziemi.

Człowiek żyjący w zatłoczonych miastach, w pobliżu zakładów przemysłowych, narażony jest coraz częściej na te same szkodliwości co cała przyroda - rośliny i zwierzęta.

W naszych czasach mówi się wiele o dobrobycie i postępie. Coraz częściej w związku z tym pojawia się nowe pojęcie: jakość życia. Każdy człowiek chciałby żyć dobrze i to pragnienie jest zrozumiałe, ale istnieją rozmaite wyobrażenia tego "dobrego życia". Większość ludzi rozumie pod tym pojęciem wysokie dochody, szybkie samochody, szerokie autostrady, podróżowanie superwygodnymi samolotami po całej kuli ziemskiej i wiele, wiele innych rzeczy.

Tak długo jak ludzie nie osiągają tych celów, nie dostrzegają problemów jakie ze sobą niesie to wymarzone przez nich życie. Zaganiani w przeludnionych miastach, w których wdychają zadżumione powietrze, muszą znosić bezustannie śmiertelny hałas, godzą się z cuchnącymi zwałowiskami odpadów, zanieczyszczonymi wodami i przyglądają się jak się dzieli i zabudowuje na przeróżne sposoby kwitnące krajobrazy. Ale i sam człowiek w tym świecie czuje się coraz bardziej zmęczony. Wydajność jego pracy zmniejsza się, bo mniejsza jest aktywność fizyczna i psychiczna. Człowiek zaczyna unikać ruchu, jest senny, przygnębiony, boli go głowa, zatraca radość życia - już też wymaga ochrony, a jednak zgadza się na to, że krok po kroku zużywa swą przyrodę i, że się ją niszczy.

Niestety ludzie całkowicie zapominają, że od zarania dziejów wszelkie bogactwo i postęp mają swoje korzenie w naturze. Przyroda daje każdej istocie czego jej potrzeba; również człowiekowi ofiarowuje swoje środowisko: powietrze, wodę, ziemię uprawną i pola, zwierzęta, rośliny, bogactwa mineralne. Sam człowiek jest cząstką przyrody. Związany jest z innymi istotami żywymi i wielorakimi postaciami materii oraz siłami przyrody. Z pewnością ma prawo do korzystania z przyrody, ale niestety coraz częściej i coraz bardziej bezmyślnie wkracza poza jego granice. Wyzyskuje przyrodę, burzy swoje środowisko, a tym samym podstawy własnego życia oraz życia swoich dzieci i wnuków.

Przyjrzyjmy się więc bliżej niektórym zagrożeniom człowieka.

Rozwój cywilizacji zwłaszcza w XX wieku wprowadził do naturalnego środowiska bardzo poważne i nieodwracalne zmiany. Zanieczyszczenie środowiska osiągnęło obecnie niespotykany nigdy w przeszłości poziom. Ponieważ w biosferze istnieje stała migracja i przemiana materii, wszystkie uwalniane zanieczyszczenia rozprzestrzeniają się po całym globie. Obecnie na Ziemi w zasadzie nie ma już miejsca, które nie byłoby nimi dotknięte. Substancje toksyczne znajdują się w powietrzu, którym oddychamy, w wodzie, którą pijemy, glebie, na której uprawiamy rośliny, a które później (już skażone) stanowią nasze pożywienie lub paszę dla zwierząt.

Wśród głównych zanieczyszczeń powietrza wymienić należy dwutlenek siarki, tlenki węgla, tlenki azotu, fluorowodór, fluor, związki ołowiu i wielu innych metali ciężkich. Zanieczyszczenia powietrza mogą dotrzeć wszędzie, jednak największe ich stężenie odnotowuje się w rejonach przemysłowych. Tam też obserwuje się największy ich wpływ na zdrowie ludzi.

Badania wpływu zanieczyszczeń chemicznych atmosfery na stan zdrowia ludności żyjącej na terenach przemysłowych wykazały istotny związek zanieczyszczeń z różnymi chorobami, głównie układu oddechowego (w tym także zapadalności na raka płuc).

Skażenie naturalnego środowiska przez człowieka spowodowało także pogorszenie się jakości wód, zwłaszcza powierzchniowych. Związki zanieczyszczające wodę pochodzącą ze ścieków przemysłowych, rolniczych i komunalnych odprowadzonych bezpośrednio do wód. W wodach powierzchniowych czy też studziennych, stwierdza się często duże stężenia związków mineralnych. Szczególnie niebezpieczne dla zdrowia ludzi są azotany i azotyny. Stwierdzono, że zatrucie tymi związkami grozi dzieciom nawet śmiercią.

Również rośliny uprawiane w skażonym środowisku silnie kumulują w swych tkankach toksyczne związki, tak też spożywanie zanieczyszczonej żywności powodować może zatrucia. Objawy tych zatruć mogą wystąpić prawie natychmiast po spożyciu, często jednak mamy do czynienia z zatruciami powolnymi, przewlekłymi, wywołanymi przez substancję kumulującą się w organizmach przez wiele lat.

W Polsce zatrucia substancjami zanieczyszczającymi środowisko są podstawową przyczyną stosunkowo niskiej przeciętnej długości życia jak również dużej zachorowalności na choroby cywilizacyjne. Są to choroby układu krążenia, choroby nowotworowe, psychiczne, układu kostnego, a także alergie i inne.

Do zagrożeń człowieka, związanych z rozwojem techniki i przemysłu, a które pojawiły się stosunkowo niedawno, należy zaliczyć wysokie dawki promieniowania jonizującego. Wpływ promieniowania jonizującego na człowieka jest dobrze poznany. Wysokie dawki tego promieniowania mogą powodować natychmiastową śmierć w wyniku uszkodzenia układu nerwowego i innych narządów, mogą też wywoływać chorobę popromienną. Wiąże się ona jednak zazwyczaj z uszkodzeniem szpiku, anemią i skazą krwiotoczną.

Innym powszechnym zagrożeniem środowiska stał się hałas i wibracje. Na skutek zwiększenia się liczby źródeł hałasu i ich aktywności powstał niekorzystny klimat akustyczny, przekraczający granice wytrzymałości psychofizycznej człowieka. Tak też widzimy jak hałas ujemnie wpływa na samopoczucie psychiczne, na układ nerwowy, a przez to na zdrowie fizyczne człowieka.

Szkodliwe działanie wibracji dotyczy przede wszystkim ludzi zatrudnionych w przemyśle, transporcie, przy obsłudze różnych ciężkich maszyn. Wibracja może spowodować złe samopoczucie, zaburzenia równowagi. Drgania mogą wywołać także zmiany w układzie kostnym, szczególnie w stawach.

Większość ludzi w Polsce żyje, pracuje i odpoczywa w warunkach małych lub średnich skażeń różnego rodzaju zanieczyszczeniami. Brak jest w takich warunkach ostrych zatruć. Pojawiają się natomiast różnego rodzaju nieżyty, alergie, choroby krążenia i nowotworowe, dla których brak jest jednoznacznych przyczyn, a nasilenie ich wzrasta.

Stan zdrowia społeczeństwa ulega jednak stałemu pogarszaniu, co przypisuje się przede wszystkim złemu stanowi środowiska. Dzieci są najczulszym miernikiem stanu zdrowia społeczeństwa. Działanie środków mutagennych i kancerogennych sprawia, że u wielu dzieci występują wady rozwojowe między innymi wady wzroku, choroby neurologiczne i umysłowy niedorozwój. Warto również wspomnieć o zagrożeniu, jakie niesie zatrucie ołowiem, szczególnie u dzieci.

Ołów jest trucizną, która wywiera działanie praktycznie na każdy układ i narząd w organizmie. Jest szczególnie szkodliwy dla rozwijającego się mózgu i układu nerwowego małych dzieci. Wysokie narażenia mogą powodować u dzieci śpiączkę, drgawki, a nawet śmierć. Narażenie na niższe stężenia wywiera działanie na ośrodkowy układ nerwowy, nerki oraz układ krwionośny. Nawet niskie stężenia łączą się z obniżeniem inteligencji, osłabieniem rozwoju neurobehawioralnego, upośledzeniem rozwoju, obniżeniem ostrości słuchu oraz upośledzenia zdolności utrzymania stabilizacji postawy ciała. Referencyjny poziom ołowiu jest bardzo trudny do określenia. To właśnie dzieci są szczególnie wrażliwe na jego toksyczne działanie.

Tak więc widzimy jak ważną rolę w prawidłowym rozwoju człowieka odgrywa środowisko. Naturalne, niezanieczyszczone jest dla niego w dużym stopniu gwarancją zachowania zdrowia przez długi czas.

Środowisko zdegradowane nie tylko powoduje więcej zachorowań i cierpienia, ale także skraca średni czas życia jednostki ludzkiej. Uświadomienie sobie tych faktów nie powinno skłaniać jednak do pesymizmu - nawet wobec ogromnego zanieczyszczenia i zdegradowania środowiska przyrodniczego w naszym kraju. Wydanie prawidłowej diagnozy jest bowiem pierwszym krokiem do uzdrowienia tej sytuacji i dlatego powinniśmy podjąć wysiłki, aby przywrócić środowisku stan, który nie będzie zagrażał życiu i zdrowiu człowieka.

Co możemy uczynić, aby w naszym środowisku przyrodniczym, w którym żyjemy zachować zdrowie, rzecz tak ważną dla każdego człowieka?

Wiemy, że zdrowie to stan pełnego, fizycznego, umysłowego i społecznego dobrego samopoczucia, nie zaś tylko samą nieobecność choroby lub niedołęstwa. Wobec tego niemożliwe jest zachowanie pełnego zdrowia w warunkach zniszczonego środowiska. Betonowe, zanieczyszczone i pozbawione naturalnych elementów otoczenie naszych miast, naraża nas na stres, w wyniku dyskomfortu psychicznego i zmęczenia spowodowanego przebywaniem w takim środowisku. Brak też jest miejsc relaksu, gdzie moglibyśmy odpoczywać i nabierać sił do dalszej pracy.

Przykładem, jak ważną rolę dla człowieka spełnia środowisko przyrodnicze, są ekosystemy leśne. Należą one bowiem do najcenniejszych zasobów naturalnych. Spełniają bardzo wiele ważnych, niezastąpionych funkcji i zadań. Lasy ze swymi niezliczonymi powiązaniami tworzą bardzo sprawny układ ekologiczny, w którym najważniejszą rolę odgrywają drzewa. Tylko w ramach tego ekosystemu utrzymuje się niepowtarzalny mikroklimat, a także gleba, roślinność i świat zwierzęcy. Odznacza się on ogromną odpornością, trwałością i zdolnością przystosowania do zmiennych warunków. Las w znakomity sposób wpływa na gospodarkę wodną, wpływa łagodząco na ruchy mas powietrza, oczyszcza atmosferę z pyłów i gazów, stanowi skuteczną osłonę przez hałasem. Lasy wpływają na mikroklimat poza obszarem, który zajmują obniżając temperatury maksymalne i podwyższając minimalne, a także podnosząc wilgotność względną powietrza. Mają one ogromny udział w wytwarzaniu niezbędnego do życia gazu, jakim jest tlen. Odgrywają dużą rolę w regeneraqi sił fizycznych i psychicznych ludzi, są terenem badań wielu dziedzin wiedzy, szczególnie biologicznych z ekologią na czele, stąd ich ogromne znaczenie naukowe i dydaktyczne.

Podsumowując, to tak naprawdę człowiek żyjąc w zanieczyszczonym środowisku cierpi podobnie jak rośliny i zwierzęta, ale tylko człowiek rozpoznaje przyczyny tych zagrożeń i umie się im przeciwstawić. Może ochronić środowisko i żyjące w nim organizmy żywe.

Bibliografia:
1. L. Indeka, Człowiek a środowisko przyrodnicze.
2. G. Maurer, I Ty chronisz środowisko.
3. E. Jędruch, Ekologia w Twoim domu. (Praca zbiorowa).
4. A. Kalinowska, Ekologia - wybór przyszłości.
5. M. Häfner, Ochrona środowiska.
6. W. L. Roper, Zapobieganie zatruciu ołowiem u małych dzieci
 

Opracowanie: Maria Śliwak, SP17 w Legnicy

Zgłoś błąd    Wyświetleń: 8128


Uwaga! Wszystkie materiały opublikowane na stronach Profesor.pl są chronione prawem autorskim, publikowanie bez pisemnej zgody firmy Edgard zabronione.


BAROMETR


1 2 3 4 5 6  
Średnia ocena: 6



Ilość głosów: 4

Serwis internetowy, z którego korzystasz, używa plików cookies. Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, poprawy jakości świadczonych usług w tym dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do Twoich indywidualnych potrzeb). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do Internetu oraz w Polityce prywatności plików cookies.
Dowiedz się więcej.