Ocena pedagogiczna komunikatu medialnego

1. Informacje o komunikacie

- Tytuł: "Życie Szkoły" - Edukacja wczesnoszkolna. Miesięcznik M.E.N.
- Redaktor naczelny: Elżbieta Marek
- Wydawca: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne
- Miejsce wydania: Warszawa
- Rok wydania: 2002 ¹

2. Treść komunikatu

Pomysł stworzenia czasopisma rodził się w 1945 roku w Wydziale Pedagogicznym Okręgu Pomorskiego ZNP w Toruniu, gdzie nadano mu tytuł "Życie Szkoły". Pismo zaczęto wydawać od stycznia 1946 roku i w skład pierwszego Komitetu redakcyjnego weszli: Ludwik Bandura, Stanisław Nowaczyk, Jan Rychcik.

Od 1951 roku czasopismo stało się organem Zarządu Głównego ZNP, a od 1953 roku wydawane jest przez Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych (obecnie Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne)

Przez okres 28 lat "Życie Szkoły" redagowane było w Toruniu, redaktorem naczelnym pisma był Stanisław Nowaczyk.

Od 1974 roku do 983 roku stanowisko redaktora naczelnego sprawował Heliodor Muszyński.
W tym okresie zmieniło ono swój profil i odtąd zajmowało się tylko pedagogiką wczesno szkolną. W roku 1984 naczelnym redaktorem został Ryszard Więckowski, który tę funkcję sprawował aż do dnia śmierci, czyli do 22 marca 2002 roku.

Obecnie redaktorem naczelnym jest Elżbieta Marek. Rok 2002 zamyka 637 numer czasopisma.

Osobami współpracującymi z czasopismem byli i są wybitni profesorowie szkół wyższych, nauczyciele szkół podstawowych, pisarze i dziennikarze.

Przez cały okres ukazywania się czasopismo zmieniło swoją szatę graficzną oraz układ treści pisma.

"Życie Szkoły" jest czasopismem skierowanym do nauczycieli nauczania początkowego, wychowawców, pedagogów, rodziców, metodyków, studentów studiów pedagogicznych. Miesięcznik poświęcony jest w całości zagadnieniom edukacji wczesnoszkolnej.

Na łamach czasopisma rodzi się współczesna pedagogika klas I-III. Eksponowana jest innowacyjność oraz twórcze poszukiwania nauczycieli i dzieci, na bieżąco przybliżane są aktualne tendencje w edukacji wczesnoszkolnej, relacjonuje się dokonania światowe w tym względzie, zamieszcza recenzje znakomitych pozycji pedagogicznych. Obecna zawartość treściowa komunikatu zawiera stałe działy, takie jak: "Artykuły i rozprawy", "Zagadnienia metodyczne", "Praktyka szkolna", "Informacje i przeglądy".

W dziale "Artykuły i rozprawy" przedstawione są różnorodne koncepcje edukacyjne.

Dział ten przyczynia się do popularyzacji teorii, a co za tym idzie upowszechnia dobrą praktykę pedagogiczną.

Ogromny wkład w rozwój działu wniósł Ryszard Więckowski, który wzbogacił podstawy pedagogiki wczesnoszkolnej jako samodzielnej dyscypliny naukowej.

Artykuły zamieszczone w tym dziale wpływają na rozwój i ustawiczny postęp pedagogiczny. Dział "Artykuły i rozprawy" związany jest z upowszechnianiem doświadczeń pedagogicznych. Są to sprawozdania z sesji postępu pedagogicznego i artykuły uczestników sesji, najbardziej doświadczonych nauczycieli i teoretyków.

Można znaleźć tutaj również artykuły o nauczycielu nauczania początkowego. Niektóre numery były więc poświęcone pracy wychowawczej nauczyciela, autorytetowi nauczyciela, pozycji społecznej, osobowości, charakterystyce nauczyciela klas młodszych.

W "Życiu Szkoły" podejmuje się dyskusje na temat roli teorii i praktyki pedagogicznej, ich wzajemnego stosunku, zależności, pierwszeństwa występowania, wdrażania teorii do praktyki i praktyki do teorii.

W dziale tym zamieszcza się głównie materiały dotyczące takich zagadnień, jak:
Wiązanie codziennej pracy nauczyciela z podstawami naukowymi, kształtowanie umiejętności konkretyzowania uogólnień zawartych w książkach i podręcznikach, współudział nauczycieli w wypracowywaniu nowych pomocy dydaktycznych i metodyki ich stosowania, dopracowywanie się aktywnych form pracy z uczniami, przenoszenie teorii do praktyki, innowacje i procesy wdrożeniowe, warunki skutecznej pracy dydaktycznej itp.

Są to nieliczne, ale jak ważne tematy poruszane na łamach "Życia Szkoły" i jak najbardziej wzbogacają wiedzę nauczyciela.

Dział "Zagadnienia metodyczne" to przede wszystkim aspektowe podejście do procesu edukacji wczesnoszkolnej. Poruszane problemy procesu edukacji przedstawiają ten problem jako angażujący zarówno dzieci jak i ich rodziców, nauczycieli oraz środowisko lokalne.

W skład tego działu wchodzi również: "Poradnik językowy", który redaguje Jerzy Podracki. Znajdują się w nim krótkie komentarze naszych powszechnych trudności i wątpliwości językowych.

Wkład "Życia Szkoły" do metodyki nauczania początkowego jest olbrzymi. Poważny udział w tym dziale należy przypisać samym nauczycielom. Jednym z najważniejszych problemów jest koncepcja nauczania początkowego, cele, treści, propozycje reform.

Na łamach pisma dobrze opracowany jest proces uczenia się, trudności podczas uczenia się, uaktywnienie i samodzielna praca uczniów, praca w zespołach, nauczanie zindywidualizowane.

Dużo miejsca poświęca się również metodom i zasadom pracy na szczeblu nauczania początkowego, głównie: nauczaniu łączonemu, profilaktyce, ćwiczeniom, pogadance, inscenizacji, wycieczkom, regionalizmowi itp.

Często poruszany jest w piśmie problem wyników nauczania. Pisze się więc o efektach pracy szkół, o wpływie metod pracy na wyniki nauczania, sprawdzaniu i ocenianiu wiadomości, o testach wiadomości szkolnych, o niepowodzeniach szkolnych i środkach zapobiegania drugoroczności, udziela się wskazówek do pracy z dzieckiem z zaburzeniami. Znajdujemy tu również artykuły dotyczące problemów wychowawczych.

Upowszechnia się nowe osiągnięcia, rozwiązania pedagogiczne i doświadczenia z zakresu praktyki wychowania. Poddaje się analizom proces wychowawczy oraz trudności wychowawcze i sposoby ich przezwyciężenia.

Zagadnienia i problemy poruszane w dziale drugim przyczyniają się do wzbogacenia wiedzy przydatnej w procesie edukacyjno-wychowawczym.

Dział "Praktyka szkolna" poświęcony jest nowym koncepcjom realizacji programu. W tym dziale zawarte są artykuły teoretyczne, które omawiają materiał rzeczowy programu i pewne rozwiązania metodyczne. Znajduje to oddźwięk wśród nauczycieli, którzy przysyłają własne propozycje i pomysły np.: plany pracy, scenariusze lekcji, turniejów, konspekty lekcji, metody aktywizujące uczniów do pracy, rozkłady materiałów nauczania.

"Praktyka szkolna" stanowi forum wymiany doświadczeń nauczycieli w zakresie rozwiązywania różnych szczególnych problemów dydaktycznych i wychowawczych występujących w klasach niższych.

Służy to upowszechnianiu nowatorstwa pedagogicznego w zakresie nauczania początkowego. Dział ten pozwala nauczycielom podejmować bardziej skuteczne działania Pedagogiczne w pracy z dziećmi, mające na względzie ich wszechstronny i harmonijny rozwój, wyrównywanie szans poprzez likwidację niedoborów rozwojowych i zaniedbań środowiskowych, a także stymulację indywidualnych zdolności i zainteresowań. Stwarza to nauczycielowi inspiracje do podejmowania własnych działań twórczych oraz może być w pełni wykorzystywany przez nauczycieli do pracy dydaktycznej i wychowawczej.

Dział "Informacje i przeglądy"
W ostatnim dziale komunikatu można znaleźć informacje o programach nauczania i wdrożeniu ich w szkołach, informacje o nowych metodach i technikach pracy z dziećmi, sprawozdania ze zjazdów i konferencji naukowych.

W dziale tym swoich rad, propozycji i wskazówek udzielają nauczyciele, naukowcy, pracownicy poradni psychologiczni-pedagogicznych.

Dział informuje również o nowościach wydawniczych z dziedziny edukacji wczesnoszkolnej. Są to recenzje książek naukowych oraz podręczników szkolnych i czasopism. Opinie autorów recenzji mogą wpłynąć na głębszą wiedzę związaną z tematem.

"Informacje i przeglądy" zapewniają nauczycielom kontakt ze współczesnym dorobkiem pedagogiki wczesnoszkolnej oraz różnorodnymi poszukiwaniami i osiągnięciami w tej dziedzinie w kraju i na świecie.

Słabą stroną czasopisma jest to, że jest ono ogólnie niedostępne dla wszystkich zainteresowanych problemami edukacji wczesnoszkolnej oraz dla osób chcących ulepszyć swoją pracę dydaktyczną. Zdobyć je można tylko poprzez prenumeratę, bądź skorzystać w bibliotekach szkolnych lub pedagogicznych.

3.Ocena wartości pedagogicznych komunikatu

a) wartość pedagogiczna

Walorem pedagogicznym komunikatu jest fakt spełnienia dwóch zasadniczych funkcji: poznawczo-kształcącej i emocjonalno-motywacyjnej.

Komunikat przeznaczony jest dla nauczycieli nauczania początkowego. Dzięki swej przejrzystej budowie stanowi dla nauczyciela łatwą pomoc dydaktyczno-wychowawczą.

Stanowi bardzo bogate źródło dopełniające wykształcenie nauczyciela, a także może pomóc w rozwiązywaniu trudności wychowawczych.

Udziela praktycznych wskazówek do organizowania działalności wychowawczej. Na łamach czasopisma można otrzymać materiały przydatne do kontrolowania wiadomości i umiejętności uczniów, szczegółowych wskazań odnośnie opracowywania lektury, pracy z uczniami z mikrodeficytami rozwojowymi, z uczniami specjalnej troski, planowania pracy i prowadzenia lekcji.

b) ocena pedagogiczna

- wiedza

Jest ważnym źródłem wiedzy. Komunikat ten podaje i udostępnia gotowe materiały dla nauczycieli do pracy z uczniami. Ugruntowuje merytoryczną wiedzę nauczyciela.
Przybliża aktualne tendencje w edukacji klas młodszych. Proponuje różne metody i formy pracy z dziećmi.

- umiejętności

Komunikat ukazuje znaczenie edukacji wczesnoszkolnej w ogólnym systemie edukacyjnym. Jest ważnym ogniwem uzupełnienia i doskonalenia oraz uczy umiejętności wprowadzania innowacji pedagogicznych.

- postawy

Komunikat rozwija i rozbudza pozytywne cechy osobowości nauczyciela. Wpływa na styl jego oddziaływań wychowawczych oraz na charakter stosunków między nauczycielem a uczniem. Kształtuje u nauczyciela poczucie odpowiedzialności i moralności.
Uczy życzliwości i mądrości życiowej. Daje możliwość osiągnięcia zdolności empatii, czyli wczuwania się w to co przeżywają inni. Kształci postawę twórczą i umiejętności oddziaływań kreatywnych.

- system wartości

System wartości komunikatu jest bardzo szeroki. Poprzez swoją zawartość treściową dąży do udoskonalenia pracy wychowawczo-pedagogicznej nauczyciela. Proponuje nowe strategie pracy w edukacji najmłodszych. Za pomocą przekazywania rzetelnych zasad moralnych zapewnia osiągnięcie pożądanych efektów w pracy dydaktyczno- wychowawczej.

c) ocena pedagogiczna w relacji do funkcji

Komunikat ze względu na swoje przeznaczenie i wykorzystywanie w pracy nauczyciela spełnia w pełni funkcje mediów, ponieważ zawiera i sygnalizuje sprawy nowe związane z zagadnieniami i potrzebami szkoły oraz środowiska społecznego. Wywiera bezpośredni wpływ na odbiorcę kształtując jego osobowość.
Zawarte w komunikacie artykuły są autentyczne, życiowe, przedstawiające zagadnienia możliwe do zastosowania w codziennej pracy.
Zawarte w komunikacie artykuły ugruntowują wiedzę merytoryczną nauczyciela i przybliżają aktualne tendencje w edukacji wczesnoszkolnej.

4.Ocena komunikatu w aspekcie artystyczno-technicznym

Obecna struktura i język "Życia Szkoły" są przejrzyste i komunikatywne.
Przez cały okres ukazywania się czasopismo ulegało modyfikacjom edytorskim.
Przez wiele lat ukazywało się w wersji czarno-białej, dopiero od niedawno edycja piosma jest kolorowa.
Komunikat ze względu na znajdujący się na samym początku przejrzysty spis treści, ułatwia szybkie zapoznanie się z treścią komunikatu.
Najistotniejsze treści wyszczególnione są tłustym drukiem, co ułatwia ich zapamiętanie i szybkie wyszukiwanie potrzebnych informacji.

5. Rekomendacja

Na podstawie powyższej oceny pedagogicznej "Życie Szkoły" przybliża nam temat edukacji wczesnoszkolnej i stanowi wspaniały materiał do przemyśleń oraz realizacji różnorodnych zajęć dydaktycznych. Szczerze polecam tę pozycję nauczycielom nauczania początkowego, metodykom, studentom i rodzicom, którzy dzięki temu komunikatowi mogą pogłębiać oraz ugruntowywać swoją wiedzę na temat edukacji wczesnoszkolnej.
"Życie Szkoły" należy do najstarszych i najbardziej zasłużonych czasopism pedagogicznych w Polsce. Jest pismem specjalistycznym odgrywającym istotną rolę w podnoszeniu kwalifikacji nauczycieli.

Literatura:


1. Bogaj A., Kwiatkowski S., Szymański M., System edukacji w Polsce, Warszawa 1997, IBE.
2. Filipowicz F., Rataj., Vademecum młodego nauczyciela, Warszawa 1980, WSiP.
3. Kobyliński W., ABC organizacji pracy nauczyciela, Warszawa 1984, WSiP.
4. Stucki E., Miejsce książki i czasopisma pedagogicznego w poszukiwaniu form kształcenia ustawicznego, Życie Szkoły 1996 nr 2, s. 75-84.

Przypisy:
1. Wydawnictwo Szkolne i Pedagogiczne Spółka Akcyjna, ulica Pankiewicza 3, 00-696 Warszawa, telefon (022)626-24-91. http://www.wsip.com.pl
 

Opracowanie: MIROSŁAWA ADAMCZAK

Wyświetleń: 2069